Video Studio Gdańsk
Kamera 1981
Kamera

3 kwietnia ukazał się w Warszawie pierwszy numer Tygodnika Solidarność, którego redaktorem naczelnym został Tadeusz Mazowiecki. A w Gdańsku w głowach kilku zapaleńców pod wodzą Mariana Terleckiego, wówczas 27-letniego scenarzysty i dziennikarza telewizyjnego, zrodziła się idea powołania niezależnej ekipy filmowej, działającej pod egidą NSZZ Solidarność. Trzy miesiące upłynęły na staraniach o sprzęt. Ze strony związku uczestniczył w tych zabiegach znawca techniki telewizyjnej  Adam Brodziak.

W hali Olivia w Gdańsku rozpoczyna się I Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarności. Zjechało 896 związkowców, reprezentujących 10 milionów członków związku. Stanisław Szymkowiak przyjechał na zjazd z Zielonej Góry. We wrześniu 1980 roku w zakładach Lumen, produkujących aparaturę elektryczna, założył Solidarność. Był pełen nadziei, olbrzymich jak mówi.
-   Jechaliśmy wtedy do Gdańska oznakowanymi autobusami, ludzie zatrzymywali nas po drodze, życzyli powodzenia. Byłem zachwycony, czułem w ludziach wielką moc - wspomina Szymkowiak.
- Pamiętam przed halą Olivia ogromny napis farbą na asfalcie: "Telewizja kłamie".

- Otwieram nasz zjazd: Pierwszy Krajowy Zjazd Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność. Jesteśmy tu z woli tych, którzy nas wybrali, ludzi pracy całej Polski. Każdy z nas oddzielnie znaczy niewiele. Wszyscy znaczymy tyle, ile znaczy siła tych milionów, które tworzą Solidarność - mówił Lech Wałęsa.

Pierwsza tura rozmów trwała do 10 września, druga od 26 września do 7 października. Kiedy zjazd pracował nad uchwałą programową, w której ostatecznie zapisano, iż "środki masowego komunikowania są własnością społeczną, muszą służyć całemu społeczeństwu i być pod jego kontrolą", dziennikarz reżimowej TVP przygotował tendencyjną relację ze zjazdu. Materiał w Warszawie przeszedł dalszą obróbkę i trafił do emisji.

W odpowiedzi na poszukiwanie przez Solidarność sposobu na filmowe dokumentowanie życia związku przyszło wsparcie ze strony Międzynarodowej Konfederacji Wolnych Związków Zawodowych, która przysłała na Zjazd kamerę SONY U-matic HB, zestaw montażowy i sto czystych kaset. Pierwszym, w którego ręce trafiła kamera, był Krzysztof Kalukin, wówczas operator gdańskiego oddziału TVP. Potem pracowali na niej Marek Gąsecki i Ryszard Troczyński, także z Telewizji Gdańsk. Powołano do życia Agencję Telewizyjną Solidarność, zwaną również telewizją BIPS-u, czyli Biura Informacyjno-Prasowego Solidarności, kierowanego przez Arkadiusza Rybickiego, zrąb dzisiejszego Video Studio Gdańsk. Na czele telewizji BIPS-u stanął Marian Terlecki, wówczas jeszcze etatowy pracownik OTV Gdańsk.

Telewizja BIPS-u przede wszystkim dokumentowała posiedzenia władz naczelnych związku, publiczne wystąpienia Lecha Wałęsy i rozmaite przejawy rodzącego się, niezależnego życia społecznego. Pierwszym samodzielnie zrealizowanym filmem był 20-minutowy dokument pt. "Kandydat", wyreżyserowany przez Mariana Terleckiego, a poświęcony wyborowi Lecha Wałęsy na przewodniczącego Solidarności.

W krótkim, ledwie trzymiesięcznym okresie jawnego działania z telewizją BIPS-u współpracowało około dziesięciu twórców.

W dniach 11-12 grudnia w Stoczni Gdańskiej obradowała Komisja Krajowa NSZZ Solidarność. Związkowcy potwierdzili decyzję o strajku generalnym w razie wprowadzenia stanu wojennego.

Towarzyszyła im kamera Agencji Telewizyjnej Solidarność.

W nocy z 12 na 13 grudnia władza wprowadziła w Polsce stan wojenny. Wojsko zajęło strategiczne obiekty. Aresztowano ok. pięciu tysięcy działaczy Solidarności. O północy zamilkły telewizja i radio, wyłączono telefony. Zamknięto przejścia graniczne. Marian Terlecki - przygotowujący w Warszawie relację z Kongresu Kultury Polskiej - uniknął aresztowania. Ukrywał się przez kolejnych 21 miesięcy.

Agencja Telewizyjna Solidarność przeszła do podziemia.

Konspira 1982
Konspira

Kamera Agencji Telewizyjnej Solidarność w stanie wojennym rejestrowała przede wszystkim demonstracje uliczne i spotkania Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ Solidarność, podczas których członkowie zdelegalizowanego związku występowali w perukach, z doklejonymi wąsami czy brodami. Zapis filmowy trafiał do zachodnich stacji telewizyjnych i Międzynarodowej Konfederacji Wolnych Związków Zawodowych w Brukseli. Marian Terlecki nie tylko kontynuował w podziemiu pracę filmową, ale i pisał do prasy drugiego obiegu, prowadził redakcyjnie gdańskie radio "S", a także przez blisko rok redagował Gdański Biuletyn Solidarność.

Razem z Kościołem 1983
Razem z Kościołem

Wiosna. Gdańscy pallotyni przymierzają się do utworzenia własnego ośrodka video. Inspiracją okazała się podróż o. Eugeniusza Dutkiewicza do Glasgow, gdzie ks. Marian Łękawa prowadził ośrodek duszpasterski dla Polonii, wykorzystując w swej działalności sprzęt audiowizualny.

Lato. Amatorska kamera video z przenośnym recorderem VHS oraz kilka kaset z filmami religijnymi w wersji anglojęzycznej przesłane gdańskim pallotynom przez ks. Mariana Łękawę zapoczątkowują dalszą współpracą.

Wrzesień. Księża pallotyni życzliwie przyjmują propozycję Mariana Terleckiego, aby w swym ośrodku wykorzystali profesjonalny sprzęt filmowy Solidarności.

10 grudnia Rada Prowincjalna Księży Pallotynów zatwierdziła powołanie Duszpasterskiego Ośrodka Dokumentacji i Rozpowszechniania VIDEO. Podstawowym celem ośrodka było   organizowanie    na plebaniach kościołów archidiecezji gdańskiej magnetowidów, na których emitowane byłyby filmy religijne w wersji polskiej oraz własna produkcja filmowa.

Robimy filmy 1984
Robimy filmy

W styczniu prowincjał zgromadzenia pallotynów zatwierdził władze Duszpasterskiego Ośrodka Dokumentacji i Rozpowszechniania VIDEO. Kierownikiem został ks. Jerzy Firczyk SAC, redaktorem naczelnym ks. Eugeniusz Dutkiewicz SAC, reżyserem Marian Terlecki, a technikiem sprzętu Krzysztof Iglikowski. Grono stałych współpracowników tworzyli: Waldemar Banasik, Andrzej Goliszewski, Alicja Hołdun, Hanna Karkowska, Marek Łochwicki, Wojciech Nowicki, Waldemar Płocharski, Włodzimierz Resiak, Jerzy Rozmus i Katarzyna Wojciechowska.

Pierwszym zrealizowanym przez ośrodek VIDEO materiałem filmowym było przeniesienie na ekran spektaklu pt. "Wzlot" Teatru Dnia Ósmego (wg Osipa Mandelsztama), powstałego w 1964 roku. Nagrania dokonano w Poznaniu, pod osłoną nocy. "Wzlot", którego premierowe przedstawienie miało miejsce w roku 1982, był ostatnim ze spektakli TDÓ, będących wyrazem buntu, kwestionujących ówczesną politykę reżimu. W konsekwencji Teatrowi odebrano salę i zakazano występów, aktorów przesłuchiwano i aresztowano. Mimo to zespół nadal występował dla środowisk opozycji politycznej, najczęściej w przykościelnych salach.

19 października zamordowany został przez Służbę Bezpieczeństwa ks. Jerzy Popiełuszko. Marian Terlecki rozpoczął realizację 60-minutowego filmu dokumentalnego pt. "Ksiądz Jerzy" . Skrócona wersja tego obrazu zdobyła w 1988 roku Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Reportaży Telewizyjnych "SCOOP" w Angers we Francji.

Aresztowanie 1985
Aresztowanie

Duszpasterski Ośrodek Dokumentacji i Rozpowszechniania VIDEO wspierała - służąc kasetami i udostępniając materiały zdjęciowe - Alma Kadragič, szefowa warszawskiego biura amerykańskiej sieci telewizyjnej ABC oraz jej współpracownicy, m.in. Adam Brodziak, Michał Bukojemski, Marek Latoszewski.

Kwiecień. Współpracę z ośrodkiem rozpoczyna Ryszard Grabowski, gdynianin, wspominany jako człowiek wielkiego serca i umysłu, humanista. Kolejne dziesięć lat, aż do swej przedwczesnej śmierci był jednym z najbliższych współpracowników Mariana Terleckiego.

25 maja. Na placu Dzierżyńskiego w Warszawie, w drodze do Ołtarzewa, gdzie odbywał się festiwal pieśni religijnej, aresztowano Mariana Terleckiego i towarzyszącą mu ekipę filmową ośrodka pod zarzutem "zaboru mienia wielkiej wartości", czyli nieoddania władzy sprzętu filmowego zdelegalizowanej Solidarności, głównie kamery. Filmowcy spędzili dwa dni w areszcie, a Marian Terlecki przesiedział za kratami szesnaście miesięcy. Bez procesu. Kamera służyła Zakładowi Kryminalistyki Komendy Głównej MO.

Uwięzienie Terleckiego na półtora roku ograniczyło niezależną produkcję filmową w Gdańsku.

Przerwa w pracy 1986
Przerwa w pracy

Wrzesień. Kiedy Terlecki na mocy amnestii opuszczał areszt, miał już gotowy plan odrodzenia niezależnej wytwórni filmowej. Skrzyknął dawnych współpracowników i znalazł nowych entuzjastów. Pomoc znaleźli u ordynariusza gdańskiego, bp. Tadeusza Gocłowskiego, który zgodził się wesprzeć swoim autorytetem ideę powołania Działu Dokumentacji i Pomocy Duszpasterskich "Video".

Filmujemy dalej 1987
Filmujemy dalej

7 maja 1987 roku na poddaszu plebanii Bazyliki Mariackiej bp Tadeusz Gocłowski poświęcił dwa niewielkie pokoiki, które przez następne kilka lat służyły jako siedziba Działu Dokumentacji i Pomocy Duszpasterskich "Video". Dział współpracował z redakcją dwutygodnika katolickiego Gwiazda Morza.
Dokonania niezależnych filmowców zostały docenione m.in. przez amerykański NED (The National Endowment for Democracy) - instytucję wspierającą przemiany demokratyczne na świecie, a także wiele środowisk polonijnych. To również dzięki ich pomocy niezależna wytwórnia i kopiarnia skompletowała profesjonalny sprzęt zdjęciowy i montażowy w systemie U-Matic.

Ukształtowała się kadra diecezjalnej ekipy filmowej. Wodzę artystyczno-programową dzierżył Marian Terlecki. Za sprawy redakcyjne odpowiadał Ryszard Grabowski. Szefem organizacyjnym był Marek Łochwicki. Waldemar Płocharski kierował stroną techniczną i realizacyjną, Katarzyna Wojciechowska prowadziła sekretariat.

Kamery Działu Dokumentacji i Pomocy Duszpasterskich "Video" towarzyszyły trzeciej pielgrzymce Jana Pawła II do Ojczyzny. Szczególnie oczywiście jego pierwszej wizycie na Wybrzeżu. Spotkanie z wiernymi na Zaspie rejestrowało aż siedem kamer. Pamiętne słowa papieża:  "o nas i za nas" stały się tytułem 3-godzinnego filmu dokumentującego tamto spotkanie. We współpracy z amerykańską telewizją ABC zrealizowany został reportaż pt. "Kronika III Pielgrzymki".

Tego samego roku powstał film dokumentalny w reżyserii Mariana Terleckiego, poświęcony

Stefanowi Kisielewskiemu pt. "Kisiel".

Dwa Strajki 1988
Dwa Strajki

Na poddaszu siedziby Działu zbudowano "podziemne" studio telewizyjne, umożliwiające rejestrację własnych programów telewizyjnych, m.in. "Wałęsa 2000". Nadal kompletowano i uzupełniano bazę sprzętową, częściowo przywożąc urządzenia zza granicy. Od połowy roku Dział "Video" dysponował już dwiema kamerami z magnetowidami systemu U-matic High Band i Low Band, mikserem wizyjnym i zestawem montażowym Low Band.

Z ośrodkiem "Video" współpracowali m.in.: Bogdan Borusewicz, Andrzej Drzycimski, Maciej Grzywaczewski, Artur Matys, Ewa Oleczek, Zbigniew Pilachowski, Jarek Rybicki, Sławomir Rybicki, Jacek Taylor, Marek Tokarczyk, Wiesław Walendziak, Krzysztof Wyszkowski, Andrzej Zarębski oraz polscy emigracyjni producenci filmowi: Video-Kontakt i Modus Video z Paryża i krajowi tj. NTV Mistrzejowice i Video Nova.

Posiadając archiwum, własne i zakupione filmy, montaż oraz sprzęt kopiujący, Dział Dokumentacji w dużej mierze kształtował swoją kondycję materialną w oparciu o rozpowszechnianie kaset video. Przewozili je tak zwani "skoczkowie". Jeden potrafił jednorazowo przetransportować w głąb kraju nawet 500 sztuk kaset! Zyski ze sprzedaży przeznaczano na zakup sprzętu i produkcję nowych filmów. Dzięki menedżerskiemu uporowi Marka Łochwickiego, twórcy działający w podziemiu, którzy do niedawna mało przejmowali się podatkami i opłacalnością swoich produkcji filmowych, musieli przywyknąć do myślenia w kategoriach ekonomicznych.

Ekipa Działu Dokumentacji i Pomocy Duszpasterskich "Video", ciesząca się zaufaniem opozycji, częstokroć była jedyną ekipą, dopuszczaną z kamerą na miejsce zdarzeń, ocenianych dziś - z perspektywy czasu - jako historyczne. Tak było chociażby podczas spotkań Lecha Wałęsy z zachodnimi politykami czy w maju 1988 roku, kiedy stanęła Stocznia Gdańska. Robotnicy domagali się ponownej legalizacji NSZZ "Solidarność" i powrotu na drogę demokratycznych przemian. Po dwóch dniach strajku stocznię otoczyły oddziały ZOMO. Odcięto łączność telefoniczną.

Decyzją władz komunistycznych do strajkującej Stoczni Gdańskiej nie wolno było, pod groźbą cofnięcia akredytacji, wejść żadnej zagranicznej ekipie telewizyjnej. Telewizji Polskiej nie wpuścili na teren zakładu sami stoczniowcy. Swobodą filmowania cieszyli się jedynie operatorzy "Video". Dzięki temu materiały filmowe realizowane podczas strajku przez Piotra Bikonta, Leszka Dziumowicza, Ewę Oleczek, Wojtka Ostrowskiego, Jaśka Pawłowskiego, Jarka Rybickiego, Piotra Semkę, na bieżąco były przekazywane wszystkim zagranicznym stacjom telewizyjnym, trafiając na czołówki światowych programów informacyjnych. Z materiałów tych powstały filmy dokumentalne pt. "Ballada o Strajku" i „Inny Sierien” w reżyserii Piotra Bikonta i Leszka Dziiumowicza.

11 czerwca bp Tadeusz Gocłowski wydał dekret powołujący do istnienia Gdański Magazyn Katolicki, miesięcznik wydawany na godzinnych kasetach video. Pisemna zgoda cenzury na to wydawnictwo mówiła o nakładzie 50 egzemplarzy, które miały być rozpowszechniane przez gdańską kurię. W rzeczywistości technicy z Działu "Video" mnożyli tę liczbę razy dziesięć i rozprowadzali kasety po całej Polsce. Pierwszy numer Magazynu nosił datę 1 sierpnia 1988. Redaktorem naczelnym był Ryszard Grabowski, który - obok materiałów gdańskich - zamieszczał w Magazynie niezależne rejestracje z całej Polski. Pośród współpracujących z Magazynem realizatorów zewnętrznych warto wspomnieć Elżbietę Konderak z Krakowa czy Mariusza Kobzdeja z Warszawy. Pośród stałych gości znajdowali się ludzie opozycji cenzurowani przez komunistyczne władze, m.in.: Stefan Kisielewski, o. Jacek Bocheński, Tadeusz Mazowiecki, Andrzej Wajda, ks. Józef Tischner, Aleksander Hall i Ernest Skalski. Magazyn doczekał się 13. godzinnych wydań.

Gdański Magazyn Katolicki trafiając na antenę Telewizji Gdańskiej w 1990 roku zapoczątkował cykl programów katolickich, poświęconych życiu kościoła gdańskiego. W latach 1994-2012 zrealizowanych zostało 199 odcinków "Leksykonu Katolickiego" (real. Barbara Gorgol, Ewa Górska), w latach 1991-2001 93 odcinki programu pt. "2000 lat później" (real. Barbara Gorgol, Ewa Górska), w latach 1997-1999 37 odcinków rozmów "Między panem a plebanem" (real. Ryszard Bongowski, Waldemar Płocharski, z udziałem dominikanina o. Józefa Puciłowskiego), 50 odcinków "Schodów do niebios", redagowanego we współpracy z Biurem Prasowym Arcybiskupa Metropolity Gdańskiego, kierowanym przez ks. Witolda Bocka (real. Barbara Gorgol, Grzegorz Karbowski, Małgorzata Suchocka, Katarzyna Żelazek), 36 programów z cyklu "Pasterze Dusz" (real. Grzegorz Karbowski, Małgorzata Suchocka), 7 programów pt. "Rekolekcje ze Słowem" (real. Adam Hlebowicz, Waldemar Płocharski), 7 programów pt. „Rekolekcje z Pasją” (real. Krzysztof Niedałtowski, Waldemar Plocharski), 35 odcinków programu pt. „Konfesjonał” (real. Grzegorz Karbowski, Katarzyna Żelazek, Waldemar Płocharski), 6 odcinków „Domu z widokiem na niebo” (real. Grzegorz Karbowski), łącznie 67 odcinków trzech cykli: „Ja jestem”, „Ecce Homo” i „Oto człowiek” (real. Adam Hlebowicz, Waldemar Płocharski).

Na ogólnopolskiej antenie telewizji publicznej oraz kanału ITI Religia, należącego do telewizji TVN zaprezentowanych zostało - opracowanych w latach 1995-2008 – blisko 150 odcinków magazynu "Lumen 2000" w wersji polskiej, relacjonującego aktywność Kościoła katolickiego na świecie.

W listopadzie ukonstytuował się Obywatelski Komitet na Rzecz Utworzenia Katolickiej Wytwórni Filmowej. W jego skład weszli: bp Tadeusz Gocłowski, ks. Jan Chrapek, wówczas przełożony generalny Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła, ks. Wiesław Lauer, Juliusz Burski, Marian Terlecki, Jan Józef Szczepański, Andrzej Wajda i Krzysztof Zanussi. Sekretarzem Komitetu został Marek Łochwicki.

Katolicka Wytwórnia Filmowa miała gromadzić materiał, który wypełni lukę w polskiej, z założenia ateistycznej, kulturze powojennego czterdziestolecia, odnotowywać fenomen polskiej opozycji oraz tropić procesy zachodzące na styku moralności pojedynczych ludzi i niewolącego ich systemu politycznego. Planowano zbiórkę pieniężną i wybudowanie hali zdjęciowej. Ostatecznie jednak cele Wytwórni przejął coraz bardziej rozrastający się Dział "Video". Ogłoszone przez Wytwórnię konkursy na scenariusze filmów fabularnych i dokumentalnych zaowocowały realizacją kilku projektów filmowych: "Misjonarki Miłości" (reż. Jadwiga Zajiček, Irena Kamieńska, prod. Video Studio Gdańsk 1990) oraz "Faustyna" (reż. Jerzy Łukaszewicz, prod. M.T. Art. 1994) i  "Prymas. Trzy lata z tysiąca" (reż. Teresa Kolarczyk, Prod. M.T. Art. 2000).

W 1988 roku Dział Dokumentacji Diecezjalnej i Pomocy Duszpasterskich "Video" wyprodukował 19 filmów i programów, m.in.: "Droga kontemplacji" i "Alfabet Kisiela" (reż. Marian Terlecki i Wiesław Walendziak), "Maki" (reż. Marian Terlecki), "Wojtek" (reż. Ryszard Grabowski), "Ballada o Janku Wiśniewskim" (reż. Ewa Oleczek) oraz 5 godzinnych "Gdańskich Magazynów Katolickich".

Komuniści zmuszeni do negocjacji 1989
Komuniści zmuszeni do negocjacji

Przebieg obrad Okrągłego Stołu rejestrowany był nie tylko przez Telewizję Polską , ale także - ze strony "Solidarności" - przez dwie kamery Działu Dokumentacji "Video" . Efektem tej pracy były dwa filmy oraz we współpracy z Video Novą - dokument "Opowieści Okrągłego Stołu (reż. Piotr Bikont i Leszek Dziumowicz.

Po zakończeniu obrad 20 kwietnia ekipa "Video" w składzie: Ryszard Grabowski, Marek Łochwicki, Wojtek Ostrowski towarzyszyła delegacji "Solidarności" z Lechem Wałęsą podczas audiencji, której udzielił im w Watykanie Jan Paweł II. Wtedy to papież powiedział do filmowców : " Światło idzie z Gdańska – na świat!”

Późną wiosną policja zwróciła zarekwirowany cztery lata wcześniej sprzęt telewizyjny. Na niewiele się on zdał, bowiem telewizja wdrażała właśnie nowy standard: BETACAM SP. Kamera posłużyła jeszcze kilku rejestracjom w systemie U-matic i przeszła na emeryturę. Zapisała się jednak szczytnie filmując ostatni, "żałobny" zjazd PZPR, w dniach 28-29 stycznia 1990 roku. Z utrwalonego wówczas materiału powstał, wielokrotnie emitowany przez TVP, dokument pt. "Ostatki" (reż. Andrzej Fidyk).

4 czerwca w wyborach do Sejmu kandydaci komitetów obywatelskich zdobyli wszystko, na co pozwalały ustalenia Okrągłego stołu. "Solidarność" w Sejmie obsadziła 161 miejsc, a w nowo powstałym Senacie zdobyła 99 na 100 mandatów. W zwycięskiej kampanii wyborczej "Solidarności" brały udział ekipy gdańskich filmowców. 24 sierpnia Sejm powołał Tadeusza Mazowieckiego na stanowisko premiera – szefa pierwszego niekomunistycznego rządu.

Nazwa Video Studio Gdańsk (VSG) po raz pierwszy pojawiła się latem 1989 roku. Nowy znak miał być dowodem przekształcenia się firmy w profesjonalnego producenta filmowego, działającego w realiach wolnego rynku. Gdański plastyk Marek Brzozowski zaprojektował logo w kształcie stylizowanego słowa VIDEO.

Kierownikiem literackim nowej struktury został Jan Purzycki, znany scenarzysta, przedstawicielem firmy i organizatorem produkcji w warszawie – Tadeusz Lampka.

16 listopada Video Studio Gdańsk towarzyszyło Lechowi Wałęsie w podróży do Kanady i USA. "... My naród! Stoję przed Wami jako trzeci w historii cudzoziemiec, niepiastujący żadnych wielkich funkcji państwowych... Chcę tu powiedzieć, że zrodzony przez naród polski ruch społeczny o pięknej nazwie „Solidarność” jest ruchem skutecznym..." - mówił Wałęsa do obu izb Kongresu Amerykańskiego. Ekipa Video Studio Gdańsk towarzyszyła również Lechowi Wałęsie i delegacji "Solidarności" w podróżach do Caracas, Brukseli i Londynu.

W grudniu Marian Terlecki otrzymał od Andrzeja Drawicza, szefa Radiokomitetu, propozycję objęcia funkcji redaktora naczelnego Telewizji Gdańsk. Propozycję przyjął wierząc, że telewizja publiczna będzie wreszcie wiarygodna, "nasza". Zaproponował jednocześnie przejście do Telewizji Gdańskiej wszystkim chętnym z Video Studio Gdańsk. Marek Łochwicki i Waldemar Płocharski podjęli decyzję o zachowaniu dotychczasowej formuły niezależnej wytwórni.

W tamtym okresie rozpoczęto realizację kilku ważnych dokumentów, m.in. : "Polska '89” (reż. Ireneusz Engler) i - wielokrotnie emitowany w TVP - pierwszy, pełnometrażowy film o Lechu Wałęsie "Lider” ( reż. Andrzej Trzos-Rastawiecki) oraz "Po prostu Balcerowicz" (reż. Andrzej Zajączkowski).

Zwycięskie wybory 1990
Zwycięskie wybory

W kwietniu 1990 władza zniosła cenzurę prewencyjną. Nowym szefem artystycznym Video Studio Gdańsk został Mirosław Bork, scenarzysta, reżyser, a później i producent. To Bork zainicjował produkcję filmów niepolitycznych, programów telewizyjnych i spektakli teatralnych. Zakres tematów podejmowanych przez Video Studio Gdańsk był coraz szerszy. Wystarczy wspomnieć obrazy powstające przez dwa kolejne lata, m.in.: "Żołnierz Królowej Madagaskaru" (spektakl Teatru TV, reż. Jerzy Gruza, Mirosław Bork), "Kaszubi" (reż. Ludmiła Niedbalska), "Senior" (reż. Ireneusz Engler), "Przerwane życie Ojca A. Mienia" (reż. Iwona Bartólewska), "Nie będzie zapomniany. Kazimierz Brandys, Paryż 1991" (reż. Mieczysław B. Vogt), "Wczoraj - Dziś - Jutro" (reż. Krzysztof Żurowski), "Gdańsk" (reż. Jacek Sarnacki), "Bogdan i inni" (reż. Krzysztof Tchórzewski).

Jeszcze pod redakcją Ryszarda Grabowskiego zrealizowano kilka obrazów wracających do historii opozycji. Cykl filmów dokumentalnych pod wspólnym tytułem "Telewizja z podziemia", w których wykorzystano wiele bezcennych archiwaliów Video Studio Gdańsk, był pierwszym programem emitowanym na antenie państwowej telewizji, zrealizowanym przez niezależnego producenta.

Kolejne produkcje realizowane były na profesjonalnym sprzęcie telewizyjnym w standardzie BETACAM SP. Video Studio Gdańsk czynnie uczestniczyło w demokratycznych przemianach, biorąc udział majowej kampanii wyborczej przed pierwszymi wolnymi wyborami samorządowymi, które wygrali kandydaci komitetów obywatelskich. Brało udział w zwycięskiej kampanii wyborczej pierwszego demokratycznie wybranego prezydenta.

22 grudnia Lech Wałęsa złożył przysięgę przed Zgromadzeniem Narodowym.

Gdański desant 1991
Gdański desant

W styczniu Marian Terlecki objął funkcję szefa Komitetu ds. Radia i Telewizji. Video Studio Gdańsk realizowało z coraz większym rozmachem filmy dokumentalne, m.in.: "Droga" (reż. Paweł Woldan), cykl filmów polarnych : "Sołowki - Ziemia Obiecana, Ziemia Przeklęta", "Spotkanie z Ziemią Franciszka Józefa, "Ślad na lodzie", "Polonica arktyczne" (reż. Iwona Bartólewska), "Fordon" (reż. Stefan Chazbijewicz), "Mag z Sopotu" (reż. Krzysztof Miklaszewski), "Żenia Priwiezencew, czyli wywiad z samym sobą" (reż. Zbigniew Hałatek), a także filmy o sztuce, m.in. "Scena plastyczna Leszka Mądzika" (reż. Barbara Gorgol), "Siedem przestrzeni" (reż. Helena Włodarczyk), spektakle telewizyjne, m.in. "Peepshow u Holzerów" (reż. Mirosław Bork), "Kobieta z morza" (reż. Krzysztof Babicki). Powstawały również mniejsze formy telewizyjne, m. in. z dziedziny edukacji gospodarczej

Film Iwony Bartólewskiej pt. "Przerwane życie Ojca Aleksandra Mienia" otrzymuje Nagrodę Specjalną Festiwalu Niepokalanowskiego.

Jesienią 1991 Terlecki wrócił do Gdańska i założył własną firmę producencką.


Fundacja Video Studio Gdańsk 1992
Fundacja Video Studio Gdańsk

14 lutego osobowość prawną uzyskała Fundacja Filmów i Programów Katolickich Video Studio Gdańsk, będąca zarówno kontynuacją, jak i rozwinięciem wszystkich poprzednich form aktywności gdańskiego niezależnego środowiska filmowego. Fundatorami-założycielami byli: Mirosław Bork, bp. Chrapek, bp Tadeusz Gocłowski, Ewa Górska, Ryszard Grabowski, Maciej Grzywaczewski, ks. Wiesław Lauer, Marek Łochwicki, Wojciech Ostrowski, Waldemar Płocharski, Wiesław Walendziak.

Funkcję Prezydenta Fundacji objął ks. Wiesław Lauer. W skład zarządu weszli: Mirosław Bork, Marek Łochwicki i Waldemar Płocharski. Statutowe cele fundacji określono jako:

  • popieranie i upowszechnianie wszelkich form twórczości związanych z etyką chrześcijańską,
  • tworzenie materialnych warunków do działalności w dziedzinie produkcji, opracowania, dystrybucji i rozpowszechniania filmów oraz wszelkich programów audiowizualnych,
  • doskonalenie zawodowe związane ze sztuką filmową,
  • działalność informacyjna i publicystyczna w powyższym zakresie.

19 listopada Video Studio Gdańsk przeprowadziło się do nowej siedziby przy ul. Grodzkiej 20 w Gdańsku. Najważniejszym atutem nowo pozyskanego obiektu stało się profesjonalnie wyposażone studio TV oraz montażownie, dające możliwość realizacji własnych produkcji. Mając takie zaplecze, warto było inwestować w sprzęt filmowy oraz rozwój środowiska niezależnych reżyserów i realizatorów telewizyjnych.

W nowopowstałej, pierwszej komercyjnej telewizji POLSAT wyemitowanych zostało blisko 100 filmów i programów telewizyjnych produkcji Video Studio Gdańsk. W jego strukturze  powstaje dział reportaży - dziennikarze trójmiejskich mediów oraz inni współpracujący twórcy realizują blisko 100 reportaży o tematyce regionalnej, emitowanych na antenie Telewizji Gdańsk, część z nich trafia do ogólnopolskiego "Expressu Reporterów".

Dokumentalistka Video Studio Gdańsk Barbara Gorgol po raz pierwszy obraduje jako członek Jury Ekumenicznego na festiwalu filmowym w Berlinie.

Różnorodność i obfitość 1993
Różnorodność i obfitość

Na mocy nowej ustawy medialnej powstała Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Polskę opuścili ostatni żołnierze radzieccy.

Rok 1993 przyniósł niemalże pięćdziesiąt realizacji w kraju i poza jego granicami. Telewizja Polska wyemitowała m.in. spektakle teatralne: "Eryk i Laura. Ballada z przyszłości" (real. Krzysztof  Babicki i Julian Szczerkowski), "Peepshow u Holzerów" (reż. Mirosław Bork), Kobieta z morza (reż. Krzysztof Pakulski), "Jaskinia filozofów" z udziałem Gustawa Holoubka (reż. Stefan Chazbijewicz), filmy dokumentalne: "30 000 słów" (reż. Jacek Sarnacki), "Jaka była i nie była - Irena Krzywicka" (reż. Maria Zmarz-Koczanowicz), "Jarosław Iwaszkiewicz – jakim pozostał w ludzkiej pamięci" (reż. Mieczysław B.Vogt), programy muzyczne: "Kolędy na Jasnej Górze" i "Z kolędami u Czarnej Madonny" (reż. Mariusz Wojaczek) oraz cykl programów dokumentalnych pt. "Pocztówki z Moskwy" (reż. Iwona Bartólewska).

Na antenę Telewizji Gdańsk wprowadzony został cykl cotygodniowych programów pt. "Jak pies z kotem" (reż. Ewa Górska i Athena Sawidis), trwający aż do roku 1996 (łącznie 113 odcinków). Zrealizowano także pierwsze duże programy promocyjne dla Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych.

Od tego roku za pośrednictwem międzynarodowej organizacji Catholic Radio and Television Network Video Studio Gdańsk nieodpłatnie przekazuje własne filmy i programy do emisji w niezależnych telewizjach krajów postkomunistycznych.

Fundacja brała także udział w tworzeniu wspomaganych przez Episkopat USA katolickich studiów telewizyjnych w krajach postkomunistycznych Litwy, Łotwy, Ukrainy i Słowacji. Wspólnie z innymi producentami inicjuje powstanie Stowarzyszenia Niezależnych Producentów Filmowych i Telewizyjnych.

Zarząd w nowym składzie 1994
Zarząd w nowym składzie

Kolejny rok działalności Video Studio Gdańsk przyniósł czterdzieści filmów dokumentalnych, reportaży i spektakli teatralnych w doborowej obsadzie aktorskiej. Powstały: "Dotykanie sacrum -Biblia we współczesnym malarstwie polskim" (reż. Ewa Pytka), zrealizowany na Syberii "Zapamiętać sen - Maria Fołtyn" (reż. Jacek Sarnacki), "89 lat Juliana Stryjkowskiego" (reż. Mieczysław B. Vogt), nakręcone na Ukrainie "Dzieci dwóch ojców" cz. I i II (reż. Jacek Sarnacki), "Manuela Gretkowska – pisarka nieemigracyjna” (reż. Ewa Pytka).

W "Stroicielu" (reż. Paweł Chmielewski) wystąpili: Dorota Kolak, Agnieszka Kotulanka i Jerzy Schejbal, w "Szklanej klatce" (reż. Mirosław Bork) - Ewa Kasprzyk, Mirosław Baka i Piotr Machalica, w "Biurze pisania podań" (reż. Mirosław Bork) - Janusz Gajos i Henryk Bista. Wydarzeniem produkcyjnym i artystycznym było zrealizowanie cyklu 68. offertoriów G.P. da Palestriny z udziałem Scholi Cantorum Gedanensis. We współpracy M.T. Art rozpoczęto realizację pierwszego na Wybrzeżu serialu telewizyjnego pt. „Radio Romans”.

Latem Mirosław Bork został dyrektorem Telewizyjnej Agencji Produkcji Teatralnej i Filmowej w TVP. Od tego czasu Fundacją Video Studio Gdańsk kieruje zarząd w składzie: Marek Łochwicki - prezes, Waldemar Plocharski – wiceprezes, Joanna Pacana – wiceprezes.

Video Studio Gdańsk funduje po raz pierwszy nagrodę finansową dla laureata Festiwalu polskich Filmów Fabularnych w Gdyni - za debiut reżyserski i uruchamia wsparcie techniczne dla organizatorów festiwalu.

Koncesje i „bieguny” 1995
Koncesje i „bieguny”

W ogłoszonym przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji procesie koncesyjnym Video Studio Gdańk występuje w trzech wnioskach: z Anteną 1 na telewizję ogólnopolską, razem ze szwedzką grupą TV3 na telewizję regionalną "północną" oraz na trójmiejską telewizję "Amber TV".
Sześćdziesiąt reportaży, filmów dokumentalnych, ale i programów rozrywkowych czy talk-show powstało tego roku w Video Studio Gdańsk.

Kontynuowany jest m.in. cykl prezentacji młodej literatury emigracyjnej - "Natasza Goerke czyli przesłuchanie emigranta", "Izabela Filipiak czyli podwójna amnezja" w reż. Ewy Pytki oraz "Gdyby pies pisał na maszynie szczekając" w reż. Jacka Sarnackiego), a także biografii filmowych wybitnych postaci tj. Franciszka Walickiego, Danuty Walas-Kobylińskiej, prof. Ireny Sławińskiej, Stanisława Rodzińskiego, prof. Tomasza Strzembosza.

Niewątpliwym osiągnięciem była rejestracja "Pasji" w wykonaniu Teatru Ekspresji Wojciecha Misiuro (realizacja TV Andrzej J. Jaroszewicz). To jedna z nielicznych rejestracji telewizyjnej spektaklu tego teatru tańca, określanego dziś mianem "zjawiska wyjątkowego".

Jesienią tego roku Video Studio Gdańsk podjęło się bezprecedensowego przedsięwzięcia filmowego: operator Wojtek Ostrowski i reżyser Jerzy Surdel dotarli na oba bieguny  Ziemi, rejestrując  wyprawy polskich polarników Marka Kamińskiego i Wojciecha Moskala,   w    wyniku    czego    powstały  filmy dokumentalne: „Dwa bieguny w jednym roku – Arctica” i „Dwa bieguny w jednym roku – Antarctica” (reż. Jerzy Surdel).

W późniejszych latach Video Studio Gdańsk zrealizowało filmy z ekstremalnych wypraw Marka Kamińskiego na Grenlandię, a także film dokumentujący zdobycie najwyższego szczytu Antarktydy "Dlaczego? Wyprawa na Mt. Vinson" (realizacja: Iwona Bartólewska, Wojciech Ostrowski). Podróże wysokogórskie pojawiły się również w reportażach Michała Kochańczyka, który w roku 1996 zdobył z zespołem alpinistów Klubu Wysokogórskiego "Trójmiasto" Annapurnę w Himalajach oraz w roku 1999 wyprawił się na Kongur Shan, najwyższy szczyt Pamiru Chińskiego. Swoje miejsce w filmowych dokonaniach Video Studio Gdańsk ma także pierwszy w historii przelot motolotniami przez Morze Bałtyckie (1998).

Video Studio Gdańsk nawiązuje współpracę oraz nieodpłatnie przekazuje własne filmy i programy do emisji w nowej Telewizji Niepokalanów.

Powstaje realizowany przy współpracy koprodukcyjnej Video Studio Gdańsk film fabularny pt. "Gracze" (reż. Ryszard Bugajski), w którym wykorzystano materiały filmowe z archiwum Video Studio Gdańsk. Zrealizowany został także pierwszy w Gdańsku program typu talk-show pt. "Ludzie sukcesu", emitowany na antenie Telewizji Gdańsk.

Uroczyste XV-lecie Video Studio Gdańsk 1996
Uroczyste XV-lecie Video Studio Gdańsk

Do emisji trafiały kolejne reportaże, filmy dokumentalne i programy telewizyjne. Video Studio Gdańsk wyprodukowało w tym roku niemalże pięćdziesiąt pozycji programowych.

Nie sposób pominąć filmów Iwony Bartólewskiej, która w 1995 roku, w trakcie realizacji biograficznego dokumentu o kpt. Danucie Walas-Kobylińskiej, wpadła na trop zatuszowanej przez władze PRL masakry podczas defilady wojskowej w Szczecinie w 1962 roku. Tragedię tę odtworzyła w obrazie „…i wjechał czołg”.

Trzy lata później, w filmie "List do syna", Bartólewska opowiedziała historię politycznego morderstwa na oficerze AK w Bieszczadach, dokonanego ponad pół wieku temu przez żyjącego do dzisiaj reżysera z Warszawy, który dokumentował szczeciński "wypadek" jako reżimowy filmowiec Wytwórni Filmowej „Czołówka”.

Powstały także dwa ważne dokumenty , poświęcone Grudniowi 70, zrealizowane przez Annę Mydlarską – „Walka o pomniki Grudnia” i „Grudniowy zmierzch”.

Ten rok obfituje w produkcje , realizowane w różnych częściach świata. Kamery Video Studio Gdańsk pracują m.in. w Izraelu ("Dokądkolwiek się udasz..." Elżbiety Jabłońskiej), Austrii i Niemczech ("Krzyżacy c.d." Atheny Sawidis), Grecji ("Rodacy Zorby" Atheny Sawidis) i Namibii ("Powrót" Krzysztofa Grabowskiego.

Zakończono produkcję 7-odcinkowego serialu dokumentalnego pt. "Świat Bałtyku" (reż. Jacek Sarnacki), do którego zdjęcia realizowano w całej Skandynawii, Niemczech, Rosji, Litwie, Łotwie i Estonii. Serial zdobył nagrody: Ministra Ochrony Środowiska na VIII Festiwalu Mediów w Łodzi "Człowiek w zagrożeniu", Przewodniczącego Komitetu Kinematografii na V Krajowym i Międzynarodowym Festiwalu Filmów Ekologicznych EKOFILM w Nowogardzie i Nagrodę Główną Fundacji Bankowej im. L. Kronenberga na VIII Ogólnopolskim Przeglądzie Filmów Przyrodniczych o nagrodę im. Włodzimierza Puchalskiego w Łodzi w 1998 roku.

Dokumentalistka Video Studio Gdańsk Barbara Gorgol zasiada w Jury Ekumenicznym Międzynarodowego Festiwalu Filmów o Tematyce Chrześcijańskiej w Tuluzie.

1000-lecie Gdańska
"Fakty Północ" z TVN
1997
1000-lecie Gdańska
"Fakty Północ" z TVN

To również obfity w produkcję rok. Powstało niemalże czterdzieści filmów dokumentalnych, reportaży, programów telewizyjnych i edukacyjnych, począwszy od obrazów dotyczących Gdańska, świętującego w roku 1997 swoje tysiąclecie, przez portrety osób i środowisk, po oddającą stan świadomości Europejczyków na przełomie stuleci 16-odcinkową "Kronikę końca wieku" (realizacja Sławomir Pultyn, Jarosław Rybicki), emitowaną w TV POLONIA. W oparciu o pomysły scenariuszowe prof. Jerzego Sampa, Pawła Huelle i Donalda Tuska powstało piętnaście impresji filmowych, składających się na cykl „Gdańsk 997-1997” (reż. Ewa Pytka).

Video Studio Gdańsk bierze udział w konkursie "Europy Gdański Kalendarz", zainicjowanym przez Gdański Oddział Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i Komitet Organizacyjny Obchodów 1000-lecia Miasta Gdańska. Dokument Jacka Sarnackiego pt. "Był sobie Gdańsk", przypominający miasto z lat 1919-1945, zdobywa pierwszą nagrodę w kategorii filmu telewizyjnego.

Ważnym dokonaniem tego roku był dokumentalny tryptyk pt. "Partia, pieniądze, rock'n'roll" ( real. Wojciech Fułek i Paweł Chmielewski) o historii polskiej muzyki rozrywkowej lat 60., 70. i 80. a także obraz Barbary Gorgol – „Jasnogórska”.

Pierwszą prywatną telewizją, z którą Video Studio Gdańsk nawiązało współpracę produkcyjną, była Telewizja Polsat. Przygotowano w Gdańsku kilkadziesiąt odcinków programów satyrycznych: "Przygody Leona", "Yaya Szoł" i "Estrada dla wszystkich". Potem nadszedł czas realizacji dla anten: Canal Plus Polska (m.in. "Na gapę", "Sport Plus") oraz RTL 7 ("7 minut", "ZOOM"). Od października 1997 roku do sierpnia roku 1998 w studiu Video Studio Gdańsk realizowane były na żywo "Fakty Północ", codzienny lokalny program informacyjny telewizji TVN. Materiały z całej Polski Północnej - od Szczecina po Białystok przygotowywał trzydziestoosobowy zespół redakcyjny. Specjalnie w tym celu zbudowano w siedzibie Video Studio Gdańsk telewizyjne studio newsowe oraz uruchomiono up-link, czyli stację satelitarną do przekazywania programu do Warszawy.

Video Studio Gdańsk zaprezentowało swoje produkcje telewizyjne na międzynarodowym forum edukacyjnym dla katolickich producentów telewizyjnych zrzeszonych w OCIC w Wilnie (Litwa) oraz Kristiansand (Norwegia), zorganizowanym przez WACC/UNDA. Przedstawiony tam dorobek Studia został uznany za najzasobniejsze źródło wiedzy na tematy społeczne, religijne i edukacyjne - spośród materiałów zaprezentowanych przez ponad dwustu uczestników obu forów z całej Europy.

Fundacja rozpoczyna finansowanie studiów studentom szkół filmowych, współpracującym z Video Studio Gdańsk, a także pomoc sprzętową i organizacyjną przy realizacjach studenckich filmów dyplomowych i zaliczeniowych.

Z papieżem na Kubie 1998
Z papieżem na Kubie

Dorobek roku 1998 to ponad 130 filmów i programów telewizyjnych, realizowanych w odległych zakątkach świata.

W styczniu roku ekipa filmowa Video Studio Gdańsk towarzyszyła wizycie Jana Pawła II na Kubie. Efektem tej pracy był film telewizyjny "Cuba Libre - wyspa zniewolona" (realizacja Waldemar Wielczyk). Realizatorzy Fundacji odwiedzili także daleką Syberię, gdzie w oparciu o rozmowy z mieszkającymi tam potomkami polskich zesłańców powstał reportaż pt. "Przystanek Syberia" (reż. Ryszard Bongowski i Wojciech Ostrowski). Anna i Jacek Mydlarscy zrealizowali we Francji dokument o jednym z najwybitniejszych polskich malarzy - "Roman Opałka - czas artysty, czas sztuki".
Doczekał się także swego filmu fenomen Klub Studentów Wybrzeża Żak - "Legendę Żaka" zrealizował Mieczysław B.Vogt.

Po przejęciu przez lewicę telewizji publicznej niezależni producenci telewizyjni, w tym Video Studio Gdańsk tracą możliwość produkcji programów dla TVP przez najbliższe lata.

Papież w Gdańsku
Polska w NATO
1999
Papież w Gdańsku
Polska w NATO

W czerwcu gościł po raz drugi na Wybrzeżu Jan Paweł II. W oparciu o archiwum filmowe Video Studio Gdańsk powstały materiały dokumentalne, ilustrujące poprzednią wizytę papieską na Wybrzeżu, które prezentowane były na telebimach przed i po uroczystej liturgii 5 czerwca na hipodromie w Sopocie.

Pielgrzymka Jana Pawła II nad polskie morze stała się inspiracją do kilku filmów dokumentalnych. W roku poprzedzającym papieską pielgrzymkę powstały "Papieskie ołtarze" (reż. Anna i Jacek Mydlarscy), a w następnym roku - kolejne filmy dokumentalne: "Dwa ołtarze. Dwie pielgrzymki. Polacy 87/99" (reż. Ewa Pytka) oraz "Przestrzeń oczekiwania" (reż. Anna Maria i Jacek Mydlarscy).

Wizyta Ojca Świętego w Polsce przyczyniła się niewątpliwie do zrealizowania także dwóch filmów biograficznych: "Święta Matka Kinga" (reż. Piotr Zarębski), która w 2000 roku otrzymała wyróżnienie podczas Festiwalu Niepokalanowskiego  "za ukazanie postaci św. Kingi jako wyjątkowego przykładu ofiarnej i mądrej pracy dla człowieka, ojczyzny i Kościoła” oraz "Książę Metropolita. Rzecz o Kardynale Sapieże" (reż. Mieczysław B. Vogt). Prezydent Miasta Gdańska przyznał Video Studio Gdańsk medal wykuty z okazji V Pielgrzymki Papieskiej do Ojczyzny "w podziękowaniu za filmy, które utrwaliły niezapomniane dni obecności papieża na gdańskiej ziemi”.

Pod koniec lat dziewięćdziesiątych w Video Studio Gdańsk powstało kilka filmów nawiązujących do tematyki społecznej i politycznej, tak żywej na Wybrzeżu przez ostatnie trzydzieści lat. Warto wspomnieć: "Stół bez kantów" (reż. Piotr Bikont) - film ukazujący postawy dziennikarzy mediów reżimowych i niezależnych, którzy relacjonowali przebieg obrad Okrągłego stołu, "10 lat później" (reż. Piotr Bikont i Leszek Dziumowicz) - również nawiązujący do okrągłostołowych rozmów - reportaż z konferencji pod hasłem "Communism Negotiated Collapse", mającej miejsce w amerykańskim Uniwersytecie Michigan. Temat historycznego czasu Okrągłego stołu w dokonaniach Video Studio Gdańsk doceniła Kapituła Konkursu "Pro Publico Bono" pod honorowym przewodnictwem Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Video Studio Gdańsk otrzymało wyróżnienie w tym konkursie "za dzielność obywatelską i szczególny wkład pracy dla dobra Rzeczypospolitej”.

Ireneusz Engler realizuje  "Od opozycji do władzy" - dokument przypominający najważniejsze wydarzenia pierwszej połowy 1989 roku.

Na antenie TVP1 ukazuje się pierwszych 10 odcinków programu pt. "Galeria Marka Karewicza" (łącznie 22 odcinki), z udziałem znanego polskiego fotografika i jazzmana.

XX lat "Solidarności"
Festiwal Dobrego Humoru
2000
XX lat "Solidarności"
Festiwal Dobrego Humoru

Latem Video Studio Gdańsk obsługiwało medialnie jubileusz 20-lecia NSZZ "Solidarność". Przygotowano wówczas między innymi filmy stanowiące oprawę koncertu jubileuszowego w hali gdańskiej AWFiS. Przeprowadzono również transmisję telewizyjną z międzynarodowej konferencji z udziałem prezydentów państw, poświęconej roli "Solidarności" w najnowszej historii Europy. Konferencja odbyła się w Dworze Artusa, a dzięki telebimowi stojącemu przy Długim Targu śledzić ją mogli mieszkańcy i goście. Tam również przez dwa dni rocznicowych uroczystości trwały projekcje wyprodukowanych przez Video Studio Gdańsk filmów, dokumentujących przemiany w Polsce lat 1981-1989. Jedynym filmem zrealizowanym dla telewizji publicznej była " Sierpniowa przemiana" w reż. Anny Mydlarskiej - brak zainteresowania produkcjami zewnętrznymi, dotyczącymi rocznicy powstania Solidarności, podyktowany był decyzjami politycznymi.

Amber TV otrzymuje koncesję, Video Studio Gdańsk prowadzi przygotowania własnego programu telewizyjnego, emitowanego w Trójmieście. Do realizacji przystąpiono w lipcu. Program obejmował archiwalne filmy dokumentalne produkcji Video Studio Gdańsk z lat 1980-1989, przede wszystkim dotyczące wizyt papieskich oraz historii Gdańska i regionu gdańskiego.

W czerwcu 2000 roku Video Studio Gdańsk, wspólnie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Pomorskiego oraz urzędami miejskimi Gdańska, Sopotu i Gdyni, zorganizowało I Festiwal Dobrego Humoru - konkurs produkcji telewizyjnych o charakterze rozrywkowym, a przy okazji dni dobrej zabawy dla mieszkańców i gości Trójmiasta. O powodzeniu tej imprezy wśród zgłaszających swoje programy do konkursu nadawców telewizyjnych, a także jej znaczeniu dla promocji Wybrzeża świadczy fakt, że w roku jubileuszu 25-lecia Video Studio Gdańsk odbyła się siódma edycja Festiwalu, o znacznie poszerzonej formule.

W listopadzie Video Studio Gdańsk, wspólnie z "Dziennikiem Bałtyckim" i Programem 2 TVP, zorganizowało w Teatrze Wybrzeże benefis telewizyjny 50-lecia działalności artystycznej Zbigniewa Jujki, znanego gdańskiego rysownika.

Na przełomie lat 2000 i 2001 powstał we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej pierwszy w historii film dokumentalny ukazujący "Solidarność"  jako siłę sprawczą odzyskania przez Polskę niepodległości, a następnie przemian ustrojowych i społecznych: "Polskie drogi do niepodległości. Solidarność". Autorzy tego obrazu (Andrzej Dorniak i Anna Maria Mydlarska) wykorzystali archiwalia filmowe z czasu obu wojen światowych oraz materiały z archiwum Video Studio Gdańsk. Dzięki temu udało się kontekstowo ująć wypowiedzi ponad trzydziestu najważniejszych osobistości polskiej polityki, mediów, kultury i kościoła. W roli narratora wystąpił Jerzy Zelnik.

Powstaje Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych, której Video Studio Gdańsk jest członkiem do dzisiaj.

Zasłużeni 2001
Zasłużeni

20-letnia działalność Fundacji Filmów i Programów Katolickich Video Studio Gdańsk znajduje uznanie m.in. w nadanych wyróżnieniach Prezydenta Miasta Gdańska i Wojewody Pomorskiego "Sint Sua Praemia Laudi". Prezydent Fundacji - ks. Infułat Wiesław Lauer, członkowie zarządu : Marek Łochwicki i Waldemar Płocharski oraz operator Wojciech Ostrowski otrzymują odznakę Zasłużonego Działacza Kultury, przyznaną przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Marek Łochwicki zostaje wyróżniony przez NSZZ "Solidarność" "za osobisty wkład w historię Związku".

Powstaje kolejny film fabularny przy udziale koprodukcyjnym Video Studio Gdańsk : "Rób swoje, ryzyko jest twoje” (reż. Marian Terlecki).

Ekipa Video Studio Gdańsk realizuje w Iraku film dokumentalny "Daję ci wodę życia" ukazujący społeczny wymiar reżimu Saddama Husajna, w reżyserii Krzysztofa Kalukina. Na Ogólnopolskim Niezależnym Przeglądzie Form Dokumentalnych NURT film otrzymuje wyróżnienie dziennika "Rzeczpospolita".

Video Studio Gdańsk nawiązało, owocującą kolejnymi produkcjami, współpracę z Państwową Agencją Inwestycji Zagranicznych.

Fundacja zostaje członkiem Ogólnoświatowego Katolickiego Stowarzyszenia ds. Komunikacji SIGNIS z siedzibą w Brukseli, powstałej z połączenia organizacji UNDA i OCIC.

Film dokumentalny Wojciecha Ostrowskiego pt. "Grenlandia za plecami Marka Kamińskiego" zostaje wyróżniony na I Międzynarodowym Festiwalu Odkrywców i Podróżników MEDIATRAVEL.

Szkoła Mediów 2002
Szkoła Mediów

Video Studio Gdańsk realizuje oprawę multimedialną koncertu Scholi Cantorum Gedanensis i orkiestry Polskiej Filharmonii Bałtyckiej „Katyń in memoriam”.

Powstaje filmowa relacja z I Światowego Zjazdu Gdańszczan (real. Tomasz Radziemski).

Zrealizowano m.in. przejmujący dokument pt. "Oblicza eutanazji", nakręcony w Holandii i Belgii (reż. Grzegorz Karbowski), a także obraz Michała Nekanda-Trepki pt. "Życie po życiu", zrealizowany w kaszubskiej Krokowej.

Jesienią Video Studio Gdańsk rozpoczyna kilkuletnią współpracę z Wyższą Szkołą Administracji i Biznesu w Gdyni. Uruchomione zostały studia podyplomowe i magisterskie studia uzupełniające na kierunku "Zarządzanie Mediami i Nowe Dziennikarstwo". W oparciu o bazę techniczną Video Studio Gdańsk oraz wykładowców - praktyków z grona twórców współpracujących z Fundacją, zrealizowano programy dydaktyczne, z których skorzystało na obu poziomach blisko 50 osób.

Współpracująca od wielu lat z Video Studio Gdańsk Anna Mydlarska otwiera przewód doktorski pracy pt. „Obraz przemian społecznych w Polsce w archiwalnych materiałach dokumentalnych Video Studio Gdańsk lat 1981-2001”.

Waldemar Płocharski zasiada w składzie Jury Ekumenicznego Berlinale 2002, Jacek Borzych - w składzie Jury Ekumenicznego na Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Cottbus.

Do Europy 2003
Do Europy

Począwszy od roku 2003, przez trzy kolejne lata, Video Studio Gdańsk realizowało cykl telewizyjnych programów ekonomicznych i publicystycznych dla Narodowego Banku Polskiego i Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej.

Rok 2003: "Rozmowy kontynentalne" (UKIE), "Kasę mieć czyli pana Grosika rozmowy o pieniądzach" (NBP)
Rok 2004: "Zdrożało-potaniało czyli Pana Grosika rozmowy o cenach" (UKIE)
Rok 2005: "Gmina Europa" i "Urządzanie Europy" (UKIE)

We współpracy ze Strażą Miejską w Gdańsku powstaje film edukacyjny pt. "Mój przyjaciel Reks" (real. Grzegorz Karbowski) o bezpiecznym postępowaniu ze zwierzętami. Film dystrybuowany jest w szkołach województw: pomorskiego i olsztyńskiego oraz emitowany na antenie Telewizji Gdańsk.

Fundacja wprowadza do swego statutu nowe zapisy , poszerzające zakres jej działalności o:

  • działalność oświatową i prowadzenie prac naukowo-badawczych w dziedzinie sztuki filmowej, telewizyjnej i multimediów
  • działalność na rzecz wzmacniania świadomości społecznej i tworzenia społeczeństwa obywatelskiego
  • wspieranie i organizowanie działalności kulturalnej i naukowej
  • ochronę dziedzictwa kulturowego.

W efekcie współpracy z Politechniką Gdańską, Waldemar Płocharski i Joanna Pacana zrealizowali 13 odcinków cyklu filmów promujących uczelnię w przededniu obchodów jej podwójnego jubileuszu 100-  i  60-lecia.

Na potrzeby kampanii referendalnej powstały w Video Studio Gdańsk materiały filmowe zrealizowane dla NSZZ Solidarność.

Fundacja nawiązuje współpracę z Telewizją Puls. Na jej antenie emitowane są najciekawsze dokumenty z archiwum filmowego Video Studio Gdańsk.

Fundacja Archiwum Filmowe 2004
Fundacja Archiwum Filmowe

Rok 2004 przyniósł rejestrację i inaugurację działalności Fundacji Archiwum Filmowe "Drogi do Niepodległości".

Powstanie fundacji było naturalną konsekwencją zgromadzenia w archiwum Video Studio Gdańsk, pierwszego i najdłużej działającego niezależnego polskiego producenta filmowego i telewizyjnego, bezcennych materiałów filmowych. Rejestrowane od roku 1981 są zapisem wydarzeń politycznych, społecznych, gospodarczych i kulturalnych. Dzięki temu kapitałowi powstały i powstają m.in. dzieła dokumentalne, ukazujące czas transformacji ustrojowej w Polsce i rodzącej się demokracji, powstawania społeczeństwa obywatelskiego. Fundacja Archiwum Filmowe "Drogi do Niepodległości" powołana została dla zabezpieczenia tych zbiorów, poprzez stworzenie odpowiednich warunków ich przechowywania, opracowanie i skatalogowanie, ale także dla upowszechniania informacji o ich zawartości, która jest dobrem wspólnym, narodowym, do korzystania z którego prawo mają środowiska zawodowe, osoby prywatne, instytucje komercyjne i pożyteczności publicznej.

W skład Rady Kuratorów weszli przedstawiciele: Prezydenta Miasta Gdańska - Ryszard Bongowski, Marszałka Województwa Pomorskiego - Bogdan Borusewicz (przewodniczący), Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego -  Jerzy Litwin, metropolity gdańskiego - ks. Infułat Wiesław Lauer, Lecha Wałęsy - Janina Mańko, NSZZ "Solidarność"- Dariusz Wasielewski oraz Video Studio Gdańsk - Joanna Pacana i Waldemar Plocharski.

Fundacja podejmuje współpracę z Instytutem Pamięci Narodowej - Biurem Edukacji Publicznej i Kino Polska TV – nowym polskim nadawcą telewizyjnym. Obie instytucje korzystają z archiwum Fundacji odpowiednio w działalności edukacyjnej i promującej polską twórczość telewizyjną.

Najważniejszym dokonaniem filmowym tego roku okazał się film dokumentalny Heleny Włodarczyk "Stacja Waliły-Wenecja", poświecony malarzowi Leonowi Tarasewiczowi. Zrealizowany został także m.in. materiał filmowy pt. "Gdańsk - tu narodziła się Solidarność" dla uczestników konkursu architektonicznego na projekt Europejskiego Centrum Solidarności.

Jubileusz 25-lecia "Solidarności"
Powrót Video Studio Gdansk na ogólnopolskie anteny TVP
2005
Jubileusz 25-lecia "Solidarności"
Powrót Video Studio Gdansk na ogólnopolskie anteny TVP

Polska świętowała 25-lecie podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność.

Video Studio Gdańsk czynnie zaangażowało się w oprawę medialną uroczystości jubileuszowych. Przygotowano m.in. prezentację filmową wykorzystaną w trakcie koncertu Jean Michaela Jarre'a w Stoczni Gdańskiej i prezentację pt. "Zaczęło się w Gdańsku", dołączoną do okolicznościowego wydawnictwa Miasta gdańska o tym samym tytule.

Wraz z "Dziennikiem Bałtyckim" Video Studio Gdańsk wydało tryptyk filmowy "O nas i za nas", ilustrujący wizytę Jana Pawła II w Trójmieście w roku 1987.

W telewizji publicznej po kilku latach przerwy pojawiły się możliwości prezentacji dokonań filmowych VSG.

Barbara Madajczyk-Krasowska i Krzysztof Kalukin zrealizowali cykl programów dokumentalnych pt. "18 strajkowych dni" - kalendarium strajku w Stoczni Gdańskiej w 1980 roku. W sierpniu w kinie "Neptun" miał swoją uroczystą premierę film dokumentalny pt. "Konfrontacja" (reż. Andrzej Trzos-Rastawiecki), ukazujący walkę reżimu komunistycznego z nowopowstającym związkiem Solidarność, a także wyprodukowany wspólnie z Urzędem Miejskim w Gdańsku i KK NSZZ "Solidarność" dokument pt. "Solidarność-czas zmiany" (reż. Anna Mydlarska), utrwalający wizerunek "Solidarności" jakoruchu, który zmienił oblicze Europy i świata.

Podczas sierpniowej konferencji pn. "Dziennikarze a Sierpień 80", zorganizowanej w Sali BHP przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, historię niezależnej produkcji telewizyjnej Video Studio Gdańsk przedstawił Waldemar Płocharski.

Obraz Pawła Zbierskiego pt. "NZS. Tak się zaczęło..." przypomniał gdańskie początki działalności niezależnego Zrzeszenia Studentów.

W czasie festiwalu pn. "Kocham Gdańsk" w warszawskiej Fabryce Trzciny zaprezentowanych zostało kilkanaście realizacji filmowych Video Studio Gdańsk, m.in. dokumenty pt. "Lider", "Polskie drogi do niepodległości. Solidarność", "Gdańsk 997-1997".

Srebrny rok 2006
Srebrny rok

To rok wyjątkowy: rok podsumowań 25 lat działalności i wspomnień o tych, którzy odeszli...

Efektem współpracy z TVP3 Gdańsk było m.in. kilka reportaży , przedstawiających życie regionu, zwłaszcza Kaszub, jak również cykl wielkopostny "Rekolekcje ze słowem" (real. Adam Hlebowicz i Waldemar Płocharski) i seria programów „Pasterze dusz” o wspólnotach w Kościele (real. Grzegorz Karbowski, Malgorzata Suchocka).

Wspólnie z "Dziennikiem Bałtyckim" Video Studio Gdańsk wydało płytę VCD z nowopowstałym filmem pt. "Nie ma solidarności bez miłości" (real. Tomasz Radziemski), relacjonujących przebieg ostatniej pielgrzymki Jana Pawła II do Trójmiasta. Materiały z obu pielgrzymek : 1987 i 1999 z archiwum Video Studio Gdańsk przekazane zostały do oprawy wizualnej uroczystości na placu Solidarności w dniu 2 kwietnia, w rocznicę śmierci papieża.

Mieczysław B. Vogt zrealizował film dokumentalny pt. "Wspomnienie o Bim-Bomie". To dalsza część dziejów pokolenia KSW Żak.

Kontynuacją ubiegłorocznej współpracy z Urzędem Miasta Gdańska i KK NSZZ Solidarność była realizacja drugiej części tryptyku Anny Mydlarskiej pt. "Solidarność - czas spotkania", ukazująca czas powstawania ruchu "Solidarność" jako czas wielowymiarowych spotkań robotników z intelektualistami, warszawiaków z mieszkańcami odległych krańców Polski, spotkania pokoleń i...rozmaitych opcji politycznych. Ta sama autorka wspólnie z mężem Jackiem Mydlarskim zrealizowała w roku jubileuszowym ważny dokument o admirale Józefie Unrugu – wielkim obrońcy polskiego Wybrzeża.

Ważnym doświadczeniem filmowym okazał się film dokumentalny pt. "Zawód - pracownik socjalny" (realizacja: Willem Blok i Grzegorz Karbowski), zrealizowany ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych królestwa Holandii. Film ten złamał wiele stereotypów, panujących w Polsce a dotyczących charakteru pomocy socjalnej i wizerunku pracowników socjalnych.

Video Studio Gdańsk czynnie włączyło się także w organizację koncertów w Archikatedrze Oliwskiej i kościele św. Jana, z których dochód przekazany został na odbudowę gdańskiego kościoła św. Katarzyny.

Tandem twórczy Barbary Madajczyk-Krasowskiej i Krzysztofa Kalukina zrealizował kalendarium filmowe pierwszych dni stanu wojennego – „13 wojennych dni”, wyemitowanych w grudniu w TVP.

Joanna Pacana weszła w skład Jury Ekumenicznego  Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Cottbus.

Z okazji Jubileuszu 25-lecia wyróżnieni zostali pracownicy i współpracownicy Video Studio Gdańsk:

  • odznaką Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Zasłużony dla kultury polskiej” : Maciej Płocharski , Grzegorz Karbowski
  • medalem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego GLORIA ARTIS: Joanna Pacana, Waldemar Płocharski, Wojciech Ostrowski, Marek Łochwicki, Marian Terlecki , ks. Wiesław Lauer
  • Nagrodą Prezydenta Miasta Gdańska w dziedzinie kultury: Joanna Pacana, Waldemar Płocharski, Wojciech Ostrowski, Marek Łochwicki, Maciej Płocharski, Grzegorz Karbowski

Ponadto Video Studio Gdańsk otrzymało medal wojewody pomorskiego Sint Sua Premia Laudi.

Kontynuacja misji – historia, odkrywanie świata, religia 2007
Kontynuacja misji – historia, odkrywanie świata, religia

Dokonania roku 2007 to przede wszystkim kilka ważnych realizacji historycznych, dotyczących najnowszych dziejów Polski: od filmów dokumentalnych: „Grudzień ’70 – pamiętamy” i „Solidarność – czas nadziei” (reż. Anna Maria Mydlarska), poprzez opisującą PRL-owską propagandę „Balladę o prawdziwym kłamstwie” z udziałem Piotra Fronczewskiego (reż.  Andrzej Trzos-Rastawiecki)  do cyklu programów Taśmy-świadkowie-historia” (real. Barbara Madajczyk-Krasowska,  Waldemar Płocharski), wykorzystującego bogate archiwum Video Studio Gdańsk w opowieści o przemianach społeczno-politycznych lat 80. i ich świadkach.

Kontynuowano w realizacjach filmowych wątek podróżniczy. W dokumencie „Smak wielkiej góry” reżyser Wojciech Ostrowski sportretował niewidomego studenta Uniwersytetu Gdańskiego, uczestniczącego w wyprawie na najwyższy szczyt Ameryki Południowej.  Innym gdańszczaninem, któremu został poświęcony film dokumentalny Anny Marii Mydlarskiej, jest opat Jacek Rybiński,  mecenas sztuki, współautor cysterskiego kompleksu pałacowo-parkowego w Oliwie.

O życiu duchowym i miejscu religii we współczesnym świecie opowiadają zrealizowane w ciągu całego roku 2007 cykliczne programy: „Ecce Homo” i „Oto Człowiek” (real. Adam Hlebowicz, Waldemar Plocharski), wielkopostne „Rekolekcje z Pasją” (real. Krzysztof Niedałtowski, Waldemar Plocharski) oraz stworzone kolejne wersje polskie programów „Lumen 2000”, emitowane w TVP. W nurt ten wpisuje się także „Praca w mieście szczęśliwym” (real. Grzegorz Karbowski) o działalności Caritas Archidiecezji Gdańskiej.

We współpracy z Wytwórnią Filmów Szkoleniowych „Synergia” powstały filmy edukacyjne dla Departamentu Wychowania i Promocji Obronności Ministerstwa Obrony Narodowej pt. „Uwaga stereotyp!” i „Jak się bronić przed molestowaniem seksualnym ?”, upowszechniające zapobieganie stereotypowemu postrzeganiu kobiet w służbie wojskowej i molestowaniu seksualnemu w realiach służby wojskowej.

Kontynuując współpracę z Politechniką Gdańską, zapoczątkowaną w roku 100-lecia tej uczelni, zrealizowano 9. filmów promocyjnych na Dzień Otwarty PG. Powstała także impresja filmowa z okazji 50-lecia Studenckiej Agencji Radiowej Politechniki Gdańskiej, wydana na płytach DVD.

Reprezentanci Video Studio Gdańsk – prezes Zarządu Marek  Łochwicki i wiceprezes Zarządu Waldemar Płocharski – uczestniczyli w corocznej konferencji National Broadcasting Association w Las Vegas. Wiceprezes Zarządu Joanna Pacana brała udział w pracach jury organizacji SIGNIS podczas 23. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego FESTROIA 2007 w Setubal (Portugalia).

Wspieramy Europejskie Centrum Solidarności! 2008
Wspieramy Europejskie Centrum Solidarności!

W roku ważnych dla Wybrzeża Gdańskiego rocznic, związanych ze strajkami roku 1988 powstało kilka form telewizyjnych, dyskontujących społeczny wymiar tych wydarzeń. Jedną z nich był zrealizowany przez Barbarę Madajczyk-Krasowską i Krzysztofa Kalukina cykl „Dni maja, dni sierpnia ‘88”, przypominający wydarzenia na Wybrzeżu i w Nowej Hucie w maju i sierpniu 1988, które doprowadziły do przełomu Okrągłego stołu. Kontynuowano także historyczny cykl dokumentalny „Taśmy-świadkowie-historia”, emitowany w TVP Historia. Anna Maria Mydlarska zrealizowała „Gdańską modlitwę za ojczyznę” - film dokumentalny, ukazujący szczególną rolę Kościoła gdańskiego w opiece nad opozycją polityczną przed Sierpniem 1980, podczas przełomu roku 1980 i odzyskaniu pełnej niepodległości przez Polskę. Film emitowany był na antenie TVP Gdańsk i religia.tv. Dziś pozostaje jedyną filmową opowieścią o dziele ś.p. abp. Tadeusza Gocłowskiego.

W roku 2008 rozpoczyna działalność Europejskie Centrum Solidarności, w którego misję wpisują się także statutowe zadania Fundacji. Dlatego też od początku istnienia ECS Fundacja wspiera jego projekty swoimi zasobami, ale także inicjuje nowe – głównie filmowe – wydarzenia, wspólnie z ECS rozwijane. Na konferencję „Maj Niezależnych” przygotowany został film „Maj ‘88”, na seminarium „W przededniu wielkiej zmiany. Polska w 1988 roku”  - filmy „Sierpień 1988” i „Po latach”. Film „Lech Wałęsa – człowiek, historia, symbol”, towarzyszący wystawie pod tym samym tytułem, zorganizowanej z okazji rocznicy przyznania Lechowi Wałęsie Nagrody Nobla, zrealizowany został  w oparciu o archiwalia filmowe Video Studio Gdańsk. Ponadto powstało łącznie ponad 40 notacji filmowych z udziałem uczestników wydarzeń związanych z ruchem społecznym „Solidarność” i Grudnia 1970, zrealizowanych przez twórców Video Studio Gdańsk.

Najważniejszym filmem 2008 roku był obraz Mieczysława B.Vogta – „Jeden drugiego brzemiona noście” - pierwszy film dokumentalny, przedstawiający historię relacji Jana Pawła II i NSZZ „Solidarność”, stawiający pytanie, w jakim stopniu ideały społeczne zawarte w nauczaniu JP2, które „S” uznała za swoje, znalazły realizację w polskiej rzeczywistości po 1989 roku... Film wyemitowany został w TVP1 w rocznicę wyboru Karola Wojtyły na zwierzchnika Kościoła. Kontynuowano także społeczno-religijny cykl programów telewizyjnych „Ecce Homo”, rozwijając go w nowy projekt – „Ja jestem”.

Fundacja rozpoczyna współpracę filmową z gdańskim Hospicjum, realizując kilka społecznych programów i filmów telewizyjnych, promujących tak ważny dla działalności ruchu hospicyjnego wolontariat. Grzegorz Karbowski, autor filmów hospicyjnych, zrealizował także film promujący  najnowocześniejszą w Trójmieście bibliotekę – placówkę Uniwersytetu Gdańskiego.

Wszystkie w/w realizacje nie powstałyby bez filmowych zasobów archiwalnych Fundacji. Udostępniane one są wielu misyjnym projektom, zwłaszcza tym, które powstają w Gdańsku i są realizowane przez gdańskie instytucje użyteczności publicznej.

Europejski wymiar działalności Video Studio Gdańsk i kontynuację produkcji powstałych w latach przed akcesją Polski do UE stanowi zrealizowany w roku poprzedzającym wybory do Parlamentu Europejskiego - we współpracy z Biurem Informacyjnym Parlamentu Europejskiego w Warszawie - cykl 6 programów edukacyjnych pt. „Parlament Europejski bez tajemnic”, dotyczących integracji europejskiej, przeznaczony dla młodzieży szkolnej i stworzony we współpracy z uczniami.

Ważne rocznice wydarzeń najnowszej historii Polski 2009
Ważne rocznice wydarzeń najnowszej historii Polski

6 lutego 1989 roku w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie rozpoczęły się obrady Okrągłego stołu – wydarzenie bezprecedensowe w powojennych dziejach krajów byłego bloku wschodniego, rozpoczynające zmiany ustrojowe PRL i przebudowę całej Europy. Towarzyszyły mu ekipy filmowe Video Studio Gdańsk.

20 lat później Fundacja aktywnie włączyła się w obchody rocznicy tych wydarzeń. Przystąpiła do inicjatywy RAZEM 89’ – ogólnopolskiej kampanii społecznej na rzecz współpracy przy organizacji świętowania rocznicy odzyskania wolności. Udostępniała wielu mediom, samorządom, uczelniom, festiwalom, organizacjom pozarządowym i instytucjom publicznym swoje materiały filmowe, zarejestrowane podczas obrad Okrągłego stołu. Szczególnego wsparcia w tym zakresie Fundacja udzieliła Europejskiemu Centrum Solidarności, któremu udostępniła także materiały zarejestrowane  podczas pierwszych częściowo wolnych wyborów 4 czerwca 1989, m.in. przygotowując prezentacje filmowe na konferencję „Architekci zmian” i do koncertu „Zaczęło się w Polsce”.

Powstał także związany z rokiem 1989 kolejny cykl telewizyjnych programów dokumentalnych Barbary Madajczyk-Krasowskiej i Krzysztofa Kalukina – „Okrągły stół. Droga, czas, kontrowersje”.

Tematyka historyczna pojawiła się również w pierwszym projekcie realizowanym w ramach programu Patriotyzm Jutra – ze zrealizowanych w nim 10 notacji filmowych powstał  dokument z udziałem trójmiejskiej młodzieży pt. „Grudzień ‘70 – pamięć poległych, pamięć żywych” w reżyserii Ewy Górskiej.

Zrealizowano ponadto 10 notacji filmowych w cyklu  „Idee społecznego nauczania papieża Jana Pawła II a Solidarność” z udziałem m.in. Joaquina Navarro Vallsa czy prof. Rocco Buttiglione.

Artystyczny wymiar produkcji filmowej roku 2009 to film dokumentalny Tomasza Radziemskiego pt. „Człowiek ze złotym obiektywem”, poświęcony wybitnemu fotografikowi – Markowi Karewiczowi.

Kontynuowano realizację filmów dla gdańskiego hospicjum, promujących ideę wolontariackiego  ruchu hospicyjnego oraz produkcję programów społeczno-religijnych „Ja jestem”, jednocześnie z nowym cyklem „Konfesjonał” (real.  Grzegorz Karbowski, Waldemar Płocharski),  poruszającym w rozmowach z najwyżej cenionymi filozofami i etykami wśród duchownych Kościoła gdańskiego dyskusyjne i aktualne sprawy sumienia. Oba cykle emitowane były na stałe na antenie TVP Gdańsk.

We współpracy z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego i Urzędem Komitetu Integracji Europejskiej powstały programy pt. „Kalkulator pomorski”, podsumowujące rozwojowy dorobek Pomorza związany z jego 5-letnią obecnością w Unii Europejskiej.

Dla kandydatów na studentów Politechniki Gdańskiej zrealizowano film promocyjny, przedstawiający miejsce i znaczenie tej najstarszej na Pomorzu Gdańskim uczelni wyższej.

Trzyczęściowy film dokumentalny pt. „Homilie Bałtyckie”, ukazujący homilie Jana Pawła II, wygłoszone na Wybrzeżu Gdańskim w czasie jego pontyfikatu, zrealizowany z materiałów własnych Fundacji dla Gazety Wyborczej został wydany w postaci insertu.

Podczas festiwalu multimedialnego “Sztuka dokumentu” pod hasłem „Rok 1989 w Europie. Wolność-media-demokracja” w Warszawie film „Ostatki” w reżyserii Andrzeja Fidyka otrzymuje Nagrodę „Przyszłość Mediów”. Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich wyróżnia nagrodą im. Macieja Łukaszewicza film „Ballada o prawdziwym kłamstwie” Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego.

30 lat temu w Gdańsku… 2010
30 lat temu w Gdańsku…

Rocznica podpisania Porozumień Gdańskich i powstania NSZZ „Solidarność” to wiodący temat produkcji filmowej Fundacji w roku 2010. Ukończono dokument „Film o wolnej Polsce” w reżyserii Ireneusza Englera, podsumowujący dwudziestolecie przemian w Polsce, od 1989 roku, widzianych oczami ich aktywnych uczestników tj.  Lech Wałęsa, Leszek Balcerowicz , Szewach Weiss  czy Joanna Szczepkowska. Zrealizowano kolejny film w ramach programu Patriotyzm Jutra - „Młodzi pytają o Sierpień” w reżyserii Ewy Górskiej,  w którym  przez historię strajku w Stoczni Gdańskiej trójmiejskich licealistów przeprowadza Jerzy Borowczak. W filmie „Jest jedna Solidarność” 30-letnią historię pierwszego w komunistycznej Europie wolnego związku zawodowego opowiedział Grzegorz Karbowski. Kontynuowano także realizację notacji filmowych (łącznie blisko 50 notacji), m.in. z udziałem negocjatorów i sygnatariuszy Porozumień Sierpniowych oraz ekspertów i doradców Solidarności, osób skupionych w gdańskiej diecezjalnej komisji charytatywnej, wspierających opozycję.

Organizatorom wielu festiwali, komisjom zakładowym „Solidarności”, wspólnotom parafialnym, organizacjom samorządowym działającym na rzecz społeczeństwa obywatelskiego Fundacja udzielała wszechstronnego wsparcia, udostępniając filmy i materiały filmowe dokumentujące historię Solidarności i przemian społecznych ostatnich 30. lat.

Rozwijano współpracę z gdańskim Hospicjum w zakresie produkcji materiałów filmowych na rzecz edukacji wolontariackiej i opiekuńczej. Realizowano kolejne odcinki cieszącego się dobrą oglądalnością programu publicystyczno-religijnego „Konfesjonał”, rozpoczęto także nowy cykl – „Dom z widokiem na niebo” (real. Grzegorz Karbowski), udzielający duchowego i naukowego wsparcia rodzinom stawiającym na chrześcijańskie wychowanie dzieci.

Fundacja rozpoczyna także nową ścieżkę działalności filmowej w zakresie edukacji ekologicznej we współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku – powstał pierwszy dokumentalny film edukacyjny pt. „Zatoka Pucka i my” (real. Grzegorz Karbowski), przedstawiający walory i atrakcyjność obszaru Zatoki Puckiej w kontekście rosnącej antropopresji. Zrealizowano także 5. filmów edukacyjnych pt. „Przyroda – zagrożenia - ochrona”, prezentujących obszary chronione Pojezierza Iławskiego i Wzgórz Dylewskich, Doliny Słupi, Dolnego Powiśla, Słowińskiego Parku Narodowego i Doliny Dolnej Wisły.

W roku 2010 Fundacja wspomogła wyjątkowo wielu studentów uczelni artystycznych i filmowych, m.in. ASP we Wrocławiu, Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego  oraz Uniwersytetu Europejskiego we Frankfurcie n. Odrą. Od wielu lat młodzi adepci sztuk pięknych korzystają nieodpłatnie z profesjonalnego sprzętu telewizyjnego do realizacji etiud filmowych i prac dyplomowych, jak również z archiwalnych materiałów filmowych.

Film pt. „Człowiek ze złotym obiektywem” otrzymuje wyróżnienie w kategorii „film dokumentalny” na I Międzynarodowym Festiwalu Filmowym REGIOFUN w Katowicach.

Perłowy rok 2011
Perłowy rok

30 lat temu podczas I Zjazdu NSZZ Solidarność w gdańskiej hali Olivia powstały zręby dzisiejszego Video Studio Gdańsk. Rozpoczęło ono swą działalność jako zjazdowa telewizja Biura Informacyjno-Prasowego Solidarności. Ta historyczna rocznica przewijała się w głównej mierze w statutowej działalności Fundacji w roku 2011.

Wymiar perłowego jubileuszu poszerzono do XXX-lecia powstania niezależnych mediów audiowizualnych w powojennej Polsce. Wspólnie ze Stowarzyszeniem Wolnego Słowa, Media Kontakt  oraz Domem Spotkań z Historią w Warszawie Fundacja organizuje w dniach 15-16 października 2011 cykl wydarzeń, przypominających działalność i dokonania wielu niezależnych filmowych zespołów twórczych, działających w stanie wojennym: Video Studio Gdańsk, NTV Mistrzejowice, Video Nowej, telewizji „Solidarność”, Radia „Solidarność” i paryskiego Kontaktu. Wydarzenie pod hasłem „Zaczęło się w Gdańsku. XXX lat Niezależnych Mediów Audiowizualnych” objęli patronatem Prezydent RP Bronisław Komorowski i Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek. W programie wydarzenia znalazły się:
- konferencja w Sali Kolumnowej Sejmu RP, gdzie referaty swoje wygłosili: Marek Łochwicki i Waldemar Płocharski
- przegląd filmów z lat 1981-1989 w Domu Spotkań z Historią w Warszawie, poświęconych niezależnej twórczości filmowej.

Powstanie niezależnych mediów audiowizualnych stało się jednym z najważniejszych narzędzi obywatelskich, prowadzących do realizacji demokratycznych przemian w Polsce. Znaczący udział w tym dziele ma Video Studio Gdańsk.

Z okazji 30-lecia działalności filmowej i telewizyjnej Video Studio Gdańsk uhonorowane zostało ważnymi odznaczeniami:
- medal księcia Mściwoja II za "wieloletnią wybitną działalność w dziedzinie produkcji filmów i materiałów multimedialnych promujących Gdańsk i region gdański" wręczony przez Przewodniczącego Rady Miasta Gdańska Bogdana Oleszka i Przewodniczącego Kapituły Medalu - prof. Jerzego Młynarczyka
- Nagrodą Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz  list gratulacyjny Marszałka Województwa Pomorskiego z okazji 30-lecia działalności za wkład pracy na rzecz budowy społeczeństwa obywatelskiego w regionie pomorskim, przyznane przez Kapitułę Nagród Bursztynowego Mieczyka.

Nierozerwalnie związany z początkami działalności Video Studio Gdańsk I Zjazd Solidarności   przypomniał w filmie  „Pamiętny pierwszy Zjazd”  Grzegorz Karbowski – atmosferę nieskrępowanej wolności słowa,  rodzące się niezależne polskie dziennikarstwo, przełomowe dla kraju i związku wydarzenia, utrwalone w archiwaliach filmowych.

Historyczny dorobek społeczny narodzin wolnych mediów podczas I Zjazdu Solidarności utrwalili także Anna Maria Mydlarska i Waldemar Płocharski w filmie „Głęboko czujemy wspólnotę naszych losów”, zrealizowanym wspólnie z Europejskim Centrum Solidarności na międzynarodową konferencję ECS pn. „Solidarność narodów, demokracja i wolność w XXI wieku”. Równolegle z tym projektem powstały kolejne notacje filmowe z uczestnikami Zjazdu.

Fundacja kontynuuje tematykę ekologiczną w filmie „Wybrzeże Słowińskie jakiego nie znamy”, zrealizowanym we współpracy z Wojewódzkim funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku i hospicyjną – w materiale „Podaruj swój czas”, oba wyreżyserowane przez Grzegorza Karbowskiego.

Ten sam autor zrealizował jubileuszowy film pt. „50 lat Muzeum  Zamkowego w Malborku”, odtwarzający półwieczną historię tej znanej w całej Europie placówki muzealnej.

Jubileusz Video Studio Gdańsk symbolicznie zbiegł się z polską Prezydencją w Radzie UE. Na odbywający się w ramach Prezydencji Europejski Kongres Kultury i organizowany przez Kongres konkurs dla internautów pn. „Dock’s Docs Gdańsk Remix” przygotowano we współpracy z Narodowym Instytutem Audiowizualnym obszerny zbiór archiwaliów filmowych Fundacji dla celów tego konkursu. Do  domeny publicznej – na portalu nina.gov.pl - trafiło ponad 100 godzin zdigitalizowanych archiwalnych materiałów filmowych z lat 1981-1989.

Reportaże pt. "Wolontariat hospicyjny 50+" i "Pokonać uprzedzenia" w reżyserii Grzegorza Karbowskiego, wyprodukowane przez Video Studio Gdańsk, otrzymują wyróżnienie na IV Ogólnopolskim Przeglądzie Filmów Społecznych "Uda się!" w Nowym Warpnie. Przegląd odbywał się pod patronatem Ministra Rozwoju Regionalnego Elżbiety Bieńkowskiej.

Od muzyki – przez języki – do elektroniki 2012
Od muzyki – przez języki – do elektroniki

W statutowej działalności twórczej Fundacji pojawiają się kolejne nowe obszary tematyczne.

We współpracy z Narodowym Centrum Kultury, w ramach kampanii „Ojczysty – dodaj do ulubionych” powstał cykliczny program edukacyjny pt. „Pokaż język czyli debata o stanie polszczyzny na Pomorzu”, zrealizowany przez Grzegorza Karbowskiego i Waldemara Płocharskiego, promujący poprawną polszczyznę, uwrażliwiający na zjawiska językowe zachodzące w różnych grupach społecznych i środowiskach.  Wyprodukowano także telewizyjne widowisko muzyczne „Mój sen: Shalom, Polsko!”  (real. TV Waldemar Płocharski i Marek Wojciechowski), prezentujące przedwojenne pieśni w języku jidysz, wykonane przez André Ochodlo i zespół europejskich muzyków w Teatrze Atelier im. A. Osieckiej w Sopocie. To kolejna współpraca Fundacji z zespołem teatru, dla którego rokrocznie w Video Studio Gdańsk powstają materiały audiowizualne do spektakli Lata Teatralnego.

Kontynuowana jest w kolejnych produkcjach tematyka historyczna. „Solidarni w niesieniu pomocy” w reżyserii Ewy Górskiej to film dokumentalny, ukazujący rolę i działalność Gdańskiej Diecezjalnej Komisji Charytatywnej. Podobnie jak w wielu innych filmach dokumentalnych, kanwą opowieści stały się zrealizowane wcześniej filmowe notacje historyczne. Ta sama autorka nagrała również w 2012 roku cykl notacji z uczestnikami I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność”, którzy włączyli się w prace przygotowujące reformę samorządową w Polsce po Sierpniu 1980. Notacje zrealizowane zostały w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

Tegoroczne odcinki programu „Konfesjonał” okazały się – pomimo ich sporej oglądalności – ostatnimi. Kontynuowana za to jest współpraca z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku - Nagroda Specjalna Burmistrza Nowogardu na XII Ogólnopolskim i VIII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Ekologicznych im. Macieja Łukowskiego EKOFILM 2012 w Nowogardzie za film „Wybrzeże Słowińskie jakiego nie znamy” sprawiła, że mógł powstać kolejny film dokumentalny, poświęcony ekologii i bogactwu przyrodniczemu Pomorza – „Żurawie szlaki”, zrealizowany podobnie jak poprzedni przez Grzegorza Karbowskiego.

Zaufanie, jakim obdarzają Fundację instytucje użyteczności publicznej znajduje potwierdzenie w kolejnym filmie, poświęconym Wydziałowi Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej, zrealizowanym przez Grzegorza Karbowskiego i Waldemara Płocharskiego w 60.rocznicę powstania Wydziału.

Dokonania filmowe Fundacji zaczynają pojawiać się w kolejnym telewizyjnym kanale tematycznym – Kino Polska Muzyka. Kolejne, nowopowstające filmy i programy umieszczano na kanale YouTube i stronie internetowej, dzięki czemu mogą docierać do większej liczby widzów.

Nowy rozdział w działalności statutowej Fundacji 2013
Nowy rozdział w działalności statutowej Fundacji

Kolejne lata XXI wieku przynoszą nowe możliwości finansowania i realizacji niezależnej produkcji. Jednak polscy nadawcy telewizyjni coraz mniej chętnie interesują się niezależną wrażliwością i filmowym spojrzeniem twórców i producentów spoza ich własnych zespołów realizacyjnych. Dotyczy to przede wszystkim najnowszej historii Polski, której prawdziwy zapis znajduje się w zbiorach archiwów filmowych Fundacji.

Mimo to Fundacja podjęła kilka inicjatyw produkcyjnych dotyczących najnowszych dziejów Polski, w które włączyły się regionalne instytucje kultury i samorząd. We współpracy z obecnym Narodowym Muzeum Morskim powstał film „Ludzie w cieniu tablic” w reżyserii Grzegorza Karbowskiego i Wojciecha Ostrowskiego, przedstawiający historię tablic  z 21. sierpniowymi postulatami. Samorząd Miasta Gdyni, Wejherowa i Gniewina, jak również Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej odpowiedziały na zaproszenie Fundacji do obywatelskiego projektu filmowego Solidarność-samorządność-tożsamość”, zrealizowanego przez Ewę Górską z udziałem młodzieży z gdyńskich liceów, ukazującego realizację idei samorządności na przykładzie miasta Gdyni. Projekt zrealizowano w ramach kolejnej edycji programu Patriotyzm Jutra. Po raz pierwszy przeprowadzono równoczesne projekcje filmu i transmisje debat z udziałem samorządowców i mieszkańców Gdyni, Wejherowa i Gniewina na temat skuteczności działalności samorządów i przyszłości działań obywatelskich. Dzięki wsparciu samorządu województwa pomorskiego wyprodukowany został film „Rzemieślnikiem trzeba się urodzić”. Wojciech Ostrowski i Katarzyna Żelazek sportretowali w tym dokumentalnym obrazie zanikające zawody rzemieślnicze na Pomorzu.

Grzegorz Karbowski realizuje kolejny film z zakresu edukacji ekologicznej we współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku - „Gaz, ropa, żwir i nie tylko”, przybliżający temat bogactw naturalnych Pomorza, potencjał gospodarczy tych zasobów i zagrożenia środowiskowe wynikające z działalności górniczej. Kontynuowany jest także  cykl „Pokaż język czyli debata o stanie polszczyzny na Pomorzu” w ramach kampanii Narodowego Centrum Kultury pn. „Ojczysty – dodaj do ulubionych”, emitowany, podobnie jak poprzednia edycja – na antenie TVP Gdańsk.

Film Grzegorza Karbowskiego, zrealizowany w 30. rocznicę działalności Hospicjum im. ks.E. Dutkiewicza w Gdańsku, dotyczący dziejów Hospicjum, splata się osobą jego Patrona również z Video Studio Gdańsk. To właśnie ks. Dutkiewicz wiosną 1983 roku przywiózł z Glasgow od  ks. Mariana Łękawy, prowadzącego tamże ośrodek duszpasterski dla Polonii, amatorską kamerę video z przenośnym recorderem VHS oraz kilka kaset z filmami religijnymi w wersji anglojęzycznej dla gdańskich pallotynów. Te zasoby w połączeniu z profesjonalnym sprzętem Solidarności z czasów I Zjazdu zapoczątkowały działalność Duszpasterskiego Ośrodka Dokumentacji i Rozpowszechniania VIDEO, wcześniejszej struktury  dzisiejszego Video Studio Gdańsk…

W grudniu 2013 rozpoczyna się  realizacja stałej umowy dotyczącej współpracy między Fundacją a Europejskim Centrum Solidarności przy realizacji  filmów przeznaczonych na wystawę stałą ECS. Zrealizowano łącznie ponad 20 materiałów, wykorzystujących archiwalia filmowe z zasobów Video Studio Gdańsk z lat 1981-1989. Wszystkie one zostały udostępnione bezpłatnie. Stała współpraca z ECS otworzyła kolejny nowy rozdział w działalności statutowej Fundacji.

Trudny rok… 2014
Trudny rok…

Następuje kulminacja doświadczenia postępujących ograniczeń w  dostępności środków publicznych i pozapublicznych na finansowanie działalności statutowej Fundacji.  Rozwój gospodarczy, 10 lat członkostwa Polski w Unii Europejskiej nie przekładają się na możliwości realizacji niezależnej produkcji. Kultura generalnie nie jest „oczkiem w głowie” decydentów, choć w zakresie infrastruktury dzieje się dobrze i wiele.

Trudny czas Fundacja wykorzystuje na opracowanie nowych pomysłów. Ich efekty przyszły później, ale trzeba było na nie poczekać…

Skromny dorobek filmowy roku 2014 to kolejny film dokumentalny Wojciecha Ostrowskiego i Katarzyny Żelazek, portretujący zanikające zawody rzemieślnicze na Pomorzu - „Zmierzch rzemiosł?...” i filmowy plakat społeczny,  promujący zasady pracy zdalnej, zrealizowany dla Regionu Gdańskiego NSZZ Solidarność.

Mimo braku możliwości realizacji programów społeczno-religijnych dla ośrodka gdańskiego TVP, na jego antenie pojawia się sporo archiwalnych i nowych, realizowanych z różnymi instytucjami, produkcji Video Studio Gdańsk. Fundacja rozpoczyna także współpracę z Pomorską TV, nadawcą lokalnym.

Video Studio Gdańsk wchodzi w partnerską współpracę z gdańskim Stowarzyszeniem Waga, współfinansując film, którego bohaterem był znany gdańszczanin Brunon Zwarra. Włącza się także do tworzenia wirtualnej odsłony wystawy pt. "Freedom Express", poświęconej przemianom 1989 roku w Europie, przygotowanej przez Europejską Sieć Pamięć i Solidarność oraz internetowej kolekcji „Archiwa transformacji ‘89”, prezentowanej na stronie Narodowego Instytutu Audiowizualnego, udostępniając w domenie publicznej część swoich archiwalnych zbiorów filmowych, zarejestrowanych w końcu lat 80.

Dajemy radę…a kobiety górą! 2015
Dajemy radę…a kobiety górą!

Przygotowywane w ubiegłym roku od strony literackiej i produkcyjnej projekty zostały sfinalizowane, a co więcej - upowszechnione w 2015.

Po raz pierwszy Fundacja zrealizowała projekt  współfinansowany z funduszy EOG, w ramach programu Obywatele dla Demokracji, prowadzonego w Polsce przez Fundację Batorego. Na jego sukces i ostateczny kształt pracowało wiele – poza Video Studio Gdańsk – organizacji i instytucji: Stowarzyszenie Waga, Uniwersytet Gdański, Krytyka Polityczna, Fundacja Feminoteka, Europejskie Centrum Solidarności i media wspierające to przedsięwzięcie. Powstał film „Kobieta bez przestrzeni”,  ukazujący przyczyny niedoreprezentowania kobiet w wielu wymiarach życia społecznego  i aktywności państwa, sięgające m.in. do stereotypowego pojmowania ról społecznych i diagnozujący negatywne skutki tego zjawiska dla całej społeczności Polaków.  Ekipa filmowa zaprezentowała go na pokazach dla lokalnych społeczności w 12. miastach Polski, biorąc udział w niejednokrotnie burzliwych dyskusjach. Okazuje się, że nie dla wszystkich przejawy dyskryminacji kobiet są tak oczywiste, jak dla autorów i autorek filmu….Film doczekał się blisko 30. emisji w TVP Gdańsk, Pomorskiej TV i Polsat News 2. Zrealizowana została także – po raz pierwszy – wersja filmu z audiodeskrypcją. To prawdziwie społeczny, obywatelski i edukacyjny projekt, a film o kobietach zrealizował przedstawiciel płci przeciwnej – Grzegorz Karbowski.

Drugim dużym i udanym twórczo i dystrybucyjnie przedsięwzięciem okazał się film dokumentalny Andrzeja Mańkowskiego „O kinie: Bokiniec”, portretujący postać animatora kultury filmowej na Wybrzeżu i twórcy Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku/Gdyni – Lucjana Bokińca, z udziałem m.in. Andrzeja Wajdy. Projekt powstało przy znaczącym wsparciu ze strony Miasta Gdańska.    Film emitowany był w TVP1 i TVP Polonia, zaprezentowany został także na dwóch pokazach przedpremierowych w Gdańsku i Gdyni podczas jubileuszowego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych.

Ponadto powstało 10 notacji filmowych z udziałem osób internowanych z Regionu Toruńskiego NSZZ „Solidarność” autorstwa Ewy Górskiej. Notacje poszerzyły zasoby mediateki Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku, które podobnie jak inne zasoby filmowe ECS są dostępne w domenie publicznej.

Digitalizujemy nasze zbiory 2016
Digitalizujemy nasze zbiory

Blisko 1500 zrealizowanych przez Fundację filmów i programów telewizyjnych to także wiele godzin materiałów zdjęciowych, zapisanych jeszcze na taśmach U-Matic. 250 z tych kaset z materiałami do filmów dokumentalnych, powstałych w latach 1988-1989 zostało w 2016 roku scyfryzowanych. Ten proces stanowi kontinuum działań Fundacji Archiwum Filmowe „Drogi do Niepodległości”, współdziałającej w tym zakresie z Video Studio Gdańsk od początku powstania FAF, tj. od 2004 roku.  Zdigitalizowane materiały powiększyły zbiory mediateki Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku, umożliwiając gościom ECS, ale i twórcom filmowym korzystanie z nich w ramach zainteresowań własnych i działań profesjonalnych.

Wspólny ze Stowarzyszeniem Waga projekt „Kobieta bez przestrzeni”, realizowany w roku 2015 stał się początkiem szerszej współpracy z tą organizacją. Film dokumentalny „Założę czerwone spodnie!” w reżyserii Elżbiety Rutkowskiej prezentował portrety filmowe kobiet 60+, aktywnych, odważnych, osób publicznie rozpoznawanych, ale i szerzej nieznanych.  Pobudzał seniorki do odważnych kroków, małych  - jak założenie czerwonych spodni, ale też i dużych - np. start w wyborach samorządowych. Film, realizowany w ramach rządowego programu na rzecz aktywności społecznej osób starszych ASOS na lata 2014-2020, dzięki wsparciu Video Studio Gdańsk trafił m.in. na antenę Polsat News 2.

Filmy o tematyce równościowej, jak również filmowa ścieżka ekologiczna to przykłady realizacji nowych zadań statutowych Fundacji. Uczestnictwo w przedsięwzięciach na rzecz integracji i reintegracji społecznej i zawodowej osób defaworyzowanych społecznie, zagrożonych wykluczeniem oraz na rzecz przeciwdziałania ich dyskryminacji jak również tworzenie i wdrażanie programów edukacyjnych na temat ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego i wiele innych obszarów zostało w 2013 roku włączonych do misyjnej części działalności Fundacji.

Po kilku latach dokumentacji Fundacja rozpoczyna prace przygotowawcze do realizacji filmu dokumentalnego o Szymonie Pawlickim, znanym opozycjoniście, aktorze, animatorze kultury i działaczu społecznym, wiernym swoim dwóm małym ojczyznom - Wybrzeżu i Ziemi Wielkopolskiej. Powstaje trailer filmu, realizowane są także zdjęcia uciekające, aby – w dalszej kolejności – móc stworzyć warunki finansowo-organizayjne dla powstania filmu autorstwa Andrzeja Mosia.

Kolejną postacią polskiego życia publicznego, której w pełni zasługująca na filmowy portret działalność staje się filmowym tematem, jest prof. Zdzisław Najder. W 2016 roku powstaje scenariusz filmu dokumentalnego autorstwa Mieczysława B.Vogta i ruszają przygotowania do produkcji filmu.

Kontynuowana jest realizacja  notacji filmowych z udziałem osób internowanych z Regionu Toruńskiego NSZZ „Solidarność” autorstwa Ewy Górskiej. 20 kolejnych notacji z tego cyklu trafiło do mediateki ECS.

Ważne postaci w biografiach filmowych 2017
Ważne postaci w biografiach filmowych

Rok 2017 to przede wszystkim dwa duże dokumentalne filmy biograficzne.

„Zdzisław Najder. Chciałem zostać lotnikiem” w reżyserii Mieczysława B.Vogta pokazany został na dwóch uroczystych pokazach przedpremierowych w gdańskim Europejskim Centrum Solidarności oraz w warszawskim kinie Kultura. Film miał także ponad 20. emisji w różnych programach TVP. Postać Zdzisław Najdera do dziś wzbudza wiele kontrowersji. Dla Fundacji zmierzenie się z postacią tej wielkości było wyzwaniem, któremu – w ocenie widzów – sprostała. Równie barwna jak prof. Najder Grażyna Przybylska-Wendt, jedyna kobieta w Prezydium Komisji Krajowej "Solidarności", lekarka, działaczka społeczna, radna Miasta Płocka, poetka to bohaterka drugiego dokumentu biograficznego – w reżyserii Ewy Górskiej. Film, oparty na życiowym doświadczaniu mocy solidarności przez Przybylską-Wendt przyjęty był niezwykle życzliwie w jej rodzinnym Płocku na pokazie przedpremierowym. Symptomatycznym staje się fakt, że wielkie postaci współczesnej historii i życia publicznego w Polsce nie mogły z racji swego wieku dojechać na uroczyste pokazy do Gdańska…Tym wyraźniej widać potrzebę działalności filmowej Fundacji, utrwalającej dokonania osób zasłużonych dla polskich przemian ustrojowych.

Grzegorz Karbowski realizuje film dokumentalny „Ołtarz żywy”, przybliżający dorobek  trzech pomorskich artystów ludowych, rzeźbiarzy, którzy mieli swój wielki twórczy epizod podczas pracy nad ołtarzem papieskim pod kierunkiem Mariana Kołodzieja oraz „Perłę modernizmu” – obraz prezentujący gdyński modernizm w architekturze miejskiej.

Kontynuowana jest realizacja notacji filmowych z udziałem działaczy Regionu Płockiego NSZZ „Solidarność” i środowisk wspierających strajki gdańskie z lat 1981-1988 autorstwa – odpowiednio - Ewy Górskiej i Waldemara Płocharskiego. 30. kolejnych notacji z tego cyklu poszerzyło zasoby mediateki Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku.

Rozpoczęto prace literackie nad filmem o kolejnej ważnej postaci dla życia społecznego Wybrzeża – Andrzeju Cybulskim, wybitnym organizatorze kultury, dyrektorze wielu trójmiejskich instytucji kultury, literacie. 

Po raz drugi Fundacja nawiązuje współpracę z producentem bieżących treści informacyjnych. 20 lat po projekcie partnerskim z telewizją TVN, w ramach którego powstawały codziennie wydania „Faktów Północ”, Grzegorz Karbowski (jeden z wydawców „Faktów Północ”) przygotował wiele materiałów  dla Polskiej Agencji Prasowej, zamieszczanych w serwisie internetowym agencji.

Digitalizowane były kolejne taśmy archiwalne Fundacji. Wspólnie z Fundacją Archiwum Filmowe „Drogi do Niepodległości” (FAF) na postać cyfrową przekonwertowano dalsze 250 kaset, z zapisem materiałów zdjęciowych z lat 1981-1990. Ich kopie przekazano również do archiwum Europejskiego Centrum Solidarności (ECS).

Współpraca z FAF i ECS przyniosła wymierne rezultaty w postaci realizacji dużego projektu digitalizacji i udostępnienia w domenie publicznej 65 filmów, wyprodukowanych przez Video Studio Gdańsk w latach 1981-1996 oraz 18. notacji z uczestnikami opozycji demokratycznej w okresie przed przełomem 1980 roku i osób tworzących podstawy procesu transformacji. Filmy i notacje zamieszczone zostały na dedykowanym do tego portalu www.archiwumfilmowe.pl. Projekt, opracowany koncepcyjnie przez Waldemara Płocharskiego i zrealizowany przez kierowany przez niego zespół podobnie jak wcześniejsze cyfryzacje archiwalnych materiałów filmowych powstał w ramach programu operacyjnego Kultura Cyfrowa.

30-lecie strajków na Wybrzeżu na Wybrzeżu w produkcjach Fundacji i nowy projekt z Europejskim Centrum Solidarności 2018
30-lecie strajków na Wybrzeżu na Wybrzeżu w produkcjach Fundacji i nowy projekt z Europejskim Centrum Solidarności

Konsekwentnie realizowanymi działaniami w roku ubiegłym Fundacja doprowadza do zebrania wystarczających środków do zrealizowania i zakończenia produkcji filmu o Szymonie Pawlickim. Dokument „Wspomnienie to cicha nuta…” w reżyserii Andrzeja Mosia zaprezentowano na dwóch pokazach przedpremierowych: w Gdańsku i w Koninie, odbyło się także jego wiele projekcji na festiwalach i przeglądach filmowych.

Emigracja to temat wielokrotnie powracający w produkcjach Fundacji. Piąty filmowy projekt edukacyjny z udziałem młodzieży trójmiejskich szkół licealnych w ramach programu Patriotyzm Jutra dotyczył tego właśnie zjawiska. W filmie „Polska silniej w was zamieszkała” reżyserka Ewa Górska pokazała zmianę oblicza emigracji poprzez doświadczenie kilku pokoleń Polaków. Film miał dwie projekcje przedpremierowe : w Gdańsku i Gdyni, emitowany był także na antenie TVP Historia.

Kontynuowana jest tematyka ekologiczna, tym razem w związku z 25-leciem powstania 16. wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, kierowanych przez samorządy. Grzegorz Karbowski, Mariusz Sławiński, Wojciech Ostrowski przygotowali jeden z najlepszych jubileuszowych materiałów promocyjnych, stworzonych przez regionalne fundusze z tej okazji – dla Wojewódzkiego Funduszu w Gdańsku.

Powstał także film w szczególny sposób związany z Wybrzeżem. Dokument „Przywrócić polską banderę”, pokazujący nowe propozycje rozwiązań z zakresu polskiej polityki morskiej w kierunku poprawy sytuacji społeczno-bytowej ludzi morza oraz przywrócenia Polsce pełnego statusu państwa morskiego, zrealizował Grzegorz Karbowski. Emitowany był w TVP3.

„Wiosna nasza” tego samego autora, zrealizowana 30 lat po protestach i strajkach na Wybrzeżu roku 1988,  przypomina z kolei atmosferę tamtych czasów, dyskontując jednocześnie znaczenie tych wydarzeń, stanowiących po Sierpniu 1980 kamień milowy na polskiej drodze do demokracji. Film, wykorzystujący materiały filmowe, zarejestrowane w maju i sierpniu 1988 przez Video Studio Gdańsk, powstał dzięki wsparciu Miasta Gdańska.

Rocznica majowych i sierpniowych strajków 1988 na Wybrzeżu była także inspiracją Fundacji do zorganizowania we współpracy z Niezależnym Zrzeszeniem Studentów Uniwersytetu Gdańskiego i Europejskim Centrum Solidarności wydarzenia pn. „Niezależność na indeksie. Studenci 1988-2018”. W przestrzeniach ECS zaprezentowano film pt. „Studenci  ‘88” (realizacja: Ewa Oleczek), przypominający czas strajków studenckich w Trójmieście w maju 1988, któremu towarzyszyła dyskusja o niezależności studenckiej z  udziałem uczestników strajku studenckiego A.D. 1988: Mariusza Popielarza i Tomasza Posadzkiego.

Współpraca z ECS w roku 2018 to także prezentacje innych filmów, wyprodukowanych przez Video Studio Gdańsk, m.in. „Senior” (w ramach projektu „Historia w ECS – Stommizm”), jak również z spacer kuratorski po wystawie stałej ECS z operatorem filmowym Wojciechem Ostrowskim dla laureatów wyróżnienia Bursztynowego Mieczyka.

Rozpoczynają sie przygotowania, dokumentacja scenariuszowa i zdjęciowa do filmu pod roboczym tytułem „Dojdziemy”. Tytuł filmu nawiązuje bezpośrednio do hasła zawartego w treści znaczka pocztowego, wydanego przez pocztę polową armii gen. Andersa w 1941 roku w polskiej drukarni bojowej w Jangi Jul w Uzbekistanie, później   „zaaresztowanego” przez sowietów. W losach zesłańców, którzy po uwolnieniu z łagrów i więzień znaleźli się w armii Andersa, uznany dokumentalista Sławomir Koehler pokaże drogę dojścia do wolnej ojczyzny. Zrealizowano zdjęcia setkowe „uciekające” z kilkoma z weteranów bitwy o Rzym oraz zdjęcia z tegorocznych jubileuszowych uroczystości pod Monte Cassino.

W roku 2018 Fundacja rozpoczyna projekt pn. „Wspieranie działalności filmowej Europejskiego Centrum Solidarności” ,  oznaczający poszerzenie działań Fundacji również w przestrzeniach ECS.

Film „Życie solidarnością pisane (reż. Ewa Górska) otrzymuje wyróżnienie na 6. Zamojskim Festiwalu Filmowym "Spotkania z historią".

Pracownicy i współpracujący z Video Studio Gdańsk twórcy otrzymują od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego  wyróżnienia „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”:

  • Złoty Medal – Marek Łochwicki
  • Srebrny Medal – Wojciech Ostrowski i Waldemar Płocharski
  • Brązowy Medal – Jacek Borzych, Ewa Górska, Grzegorz Karbowski, Andrzej Mańkowski, Anna Maria Mydlarska i Mieczysław Bartłomiej Vogt.
Odejście Prezydenta Pawła Adamowicza 2019
Odejście Prezydenta Pawła Adamowicza

Śmierć Prezydenta Gdańska położyła się wielkim cieniem na pierwszych kilku miesiącach roku 2019 – nie tylko dla gdańszczan i gdańszczanek. Szczególnym wkładem Fundacji w upamiętnienie tragicznej śmierci Pawła Adamowicza i organizację uroczystości pogrzebowych Prezydenta było wsparcie w postaci nieodpłatnego przekazania unikatowych archiwalnych materiałów filmowych, dokumentujących wczesne lata aktywności Zmarłego na Uniwersytecie Gdańskim i podczas strajków roku 1988, udzielone Europejskiemu Centrum Solidarności, Telewizji Polskiej i telewizji TVN.

Produkcję filmową, ale i dużą część usług filmowych w roku 2019 zdominowały dwie ważne rocznice: 80-ta - wybuchu II wojny światowej i 30-lecie przełomowych dla polskiej transformacji wydarzeń: obrad Okrągłego stołu, pierwszych po wojnie w części wolnych wyborów do parlamentu, powołania pierwszego niekomunistycznego rządu Tadeusza Mazowieckiego.

W Video Studio Gdańsk powstaje pierwsza wyprodukowana przez gdańskich twórców dokumentalna monografia filmowa „Gdańsk 1939”. Reżyser Grzegorz Karbowski w 55-minutowym obrazie pokazał wydarzenia 1939 r. w Gdańsku jako historię zewnętrznej, planowej interwencji, wymierzonej w jego kosmopolityczny charakter i realizującej plan rozmontowania układu wersalskiego. Video Studio Gdańsk opracowało także wersję polską, angielską i niemiecką filmu i wyprodukowało wydawnictwo DVD z tymże filmem w trzech wersjach językowych. Film pokazano na projekcji przedpremierowej w Muzeum II Wojny Światowej oraz w Brukseli na specjalnym pokazie dla  europarlamentarzystów.

Spot filmowy pt. „1939. Pamięć i przesłanie” w reżyserii Mariusza Sławińskiego z kolei opowiadał historię "zwyczajnych" bohaterów II wojny światowej - weteranów, zderzoną z historią szczęśliwych brakiem doświadczenia wojennego współczesnych postaci, dla których pamięć wojny niesie w swym przesłaniu obowiązek nauki, pracy i zaangażowania wobec kraju swych antenatów i własnego.
Film zrealizowano w ramach działań, upamiętniających 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej,  w wersji polskiej, angielskiej, niemieckiej i japońskiej.

Ważna dla Fundacji tematyka regionalna znalazła się w kolejnym filmie dokumentalnym Grzegorza Karbowskiego - „Nasze małe muzeum”, przedstawiającym odczytywanie historii Pomorza od 1918 r.  z pamiątek i opowieści zbieranych przez lokalnych muzealników-amatorów w różnych miejscach naszego regionu.

Historia początków transformacji gospodarczej w Polsce, ścieranie się wielu gospodarczych koncepcji i najważniejsze postaci, które wypracowywały te koncepcje ten sam autor pokazał w filmie  „1989. U źródeł sukcesu”. Wystąpili w nim były premier Jan Krzysztof Bielecki, prof. Ryszard Bugaj, prof. David Lipton, prof. Jeffrey Sachs, Janusz Lewandowski i Jacek Merkel.

Prowadzona jest dalsza digitalizacja zbiorów Video Studio Gdańsk -  wywiadów z bohaterami filmów Video Studio Gdańsk, które dokumentowały istotnie wydarzenia historyczne polskiej drogi do wolności - i ich udostępnianie w wersji przeglądowej w Internecie, w oparciu o środki pozyskane z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przez Fundację Archiwum Filmowe „Drogi do Niepodległości’.

Wiceprezes zarządu Video Studio Gdańsk - Waldemar Płocharski gościł na Festiwalu Mediów "Człowiek w Zagrożeniu" w Łodzi. Na spotkaniu w Muzeum Kinematografii przybliżył historię niezależnej twórczości Fundacji w latach 80., funkcjonowanie poza cenzurą i sposoby docierania z opozycyjnymi filmami do widzów w tamtych czasach. Podczas festiwalu zaprezentowano 5. filmów dokumentalnych, zrealizowanych przez Video Studio Gdańsk w latach 80

Film „Wspomnienie to cicha nuta…” otrzymuje wyróżnienie Oficyny Filmowej Galicja na X Międzynarodowym Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych w Warszawie.

Produkcja w pandemii 2020
Produkcja w pandemii

Rok 2020 – podobnie jak dla wielu innych organizacji działających w kulturze – był czasem szczególnym, związanym z ograniczeniami, wynikającymi z pandemii. Sektor kreatywny, w tym sektor mediów  audiowizualnych, doświadczył najdłuższych okresów lockdownu, a co za tym idzie – przestojów w produkcji filmowej. Wielu producentów, w tym także Fundacja, przeniosła część swojej działalności do sieci.

Video Studio Gdańsk udostępnia nieodpłatnie na czas społecznej kwarantanny 64 filmy dokumentalne, zrealizowane w latach 1981-2001, w domenie publicznej, na swoim kanale YouTube. Przygotowano również – po raz pierwszy w historii Fundacji - dwie premiery filmowe w formule on-line. Pierwsza, zrealizowana w podczas Festiwalu Filmowego w Gdyni, to premiera filmu  Andrzej Cybulski. Bilety do szczęścia” (reżyseria: Andrzej Mańkowski) – dokumentu, poświęconego temu wybitnemu menedżerowi, dyrektorowi wielu trójmiejskich instytucji kulturalnych i literatowi, producentowi słynnej „Kolędy nocki”. Druga to premiera filmu „1990. Narodziny samorządu” (reżyseria: Grzegorz Karbowski), dyskontującego historyczne znaczenie wyborów samorządowych 1990 roku, wyprodukowanego wspólnie ze Związkiem Miast Polskich.

Zapowiedzią przyszłorocznej okrągłej rocznicy I Zjazdu Solidarności  jest cykl 7 krótkich filmów, pod wspólnym tytułem „Wydarzyło się na Zjeździe” (reżyseria: Grzegorz Karbowski), ukazujących to historyczne wydarzenie od strony pierwszych wolnych wyborów (Przewodniczącego "S"), prób dezorganizacji Zjazdu przez SB, informatyzacji i obsługi prasowej Zjazdu, prac komisji programowej, wykuwania podstaw dla samorządu terytorialnego, organizacji Zjazdu. W cyklu wykorzystano wiele materiałów archiwalnych ze zbiorów Video Studio Gdańsk.

Wojciech Ostrowski realizuje  film podsumowujący projekt informacyjno-edukacyjny Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku, dotyczący przeciwdziałania zmianie klimatu w obrębie racjonalnego wykorzystania zasobów, gospodarki o obiegu zamkniętym i ochronie bioróżnorodności - "Kampania na rzecz zrównoważonego rozwoju Pomorza".

Powstaje także – w oparciu o wykład prof. Andrzeja Januszajtisa - prezentacja multimedialna (realizacja: Waldemar Plocharski) na temat historii gdańskiego Jasienia.

We współpracy z gdańskim oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej zrealizowano trzy wersje językowe filmu „Wołyń. Zmarłych pogrzebać” wraz z wydawnictwem multimedialnym, zawierającym film i materiały dodatkowe.

W roku 40-lecia Sierpnia 1980 materiały filmowe Video Studio Gdańsk w postaci fragmentów filmu „Ballada o strajku” prezentowane były podczas zorganizowanej przez Instytut Polski w Sofii iluminacji budynku Ambasady RP w Sofii logotypem 40-lecia powstania „Solidarności”.

Trwa digitalizacja archiwalnych materiałów filmowych, zarejestrowanych na taśmach U-Matic, obejmujących wydarzenia społeczno-polityczne końcówki lat 80. Cyfryzację dofinansowało Ministerstwo Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Współpraca z Europejskim Centrum Solidarności manifestuje się m.in. w przekazaniu do nieodpłatnego wyświetlenia filmu „1989. Źródeł sukcesu” (cykliczny pokaz dla stoczniowców w mediatece), wsparciu projektu ECS Online materiałami archiwalnymi dokumentującymi budowę elektrowni jądrowej w Żarnowcu, a także realizacji filmu, dotyczącego pomnika Poległych Stoczniowców, materiałami filmowymi zarejestrowanymi podczas pobytu zachodnich polityków tj. Eddy Kennedy, Margaret Thatcher,  Francois Mitterand i Georg Bush w Trójmieście.