Film o wolnej Polsce

00:00:02:09 - 00:00:07:18
Proszę Państwa, 4 czerwca 89 roku

00:00:07:18 - 00:00:10:01
skończył się w Polsce komunizm.

00:00:13:19 - 00:00:16:07
Przepraszamy za chwilę, właściwy materiał 

00:00:16:07 - 00:00:17:13
ukaże się na ekranie.

00:00:17:17 - 00:00:21:01
Wiemy, zrujnowany jest kraj,

00:00:21:01 - 00:00:23:18
 ale to nie jest prosto ludzko zrujnowany,

00:00:23:18 - 00:00:25:15
 lecz system sprawowania władzy.

00:00:26:15 - 00:00:28:14
Nie ma wolności! 

00:00:29:05 - 00:00:30:14
muzyka 

00:00:31:02 - 00:00:33:01
Nie ma wolności! 

00:00:35:11 - 00:00:37:21
Jest bardzo trudno w ogóle zrozumieć,

00:00:37:23 - 00:00:39:01
że to jest 20 lat.

00:00:39:04 - 00:00:40:02
Mnie się wydaje, że to dwa.

00:00:40:11 - 00:00:43:03
Jak ja 20 lat temu wypiłem

00:00:43:03 - 00:00:45:17
dwie butelki wina, to na drugi

00:00:45:17 - 00:00:49:00
dzień to nawet nie wiedziałem,

00:00:49:00 - 00:00:50:14
 że wypiłem te dwie butelki wina.

00:00:50:17 - 00:00:51:23
A dzisiaj, nawet jak dobrego wina

00:00:51:23 - 00:00:54:08
wypiłem dwie butelki, to jednak czuję

00:00:54:08 - 00:00:56:14
ten upływ czasu.

00:00:58:18 - 00:01:00:02
muzyka 

00:01:06:09 - 00:01:11:22
W komunie najbardziej nie cierpiałem niewoli,

00:01:13:16 - 00:01:15:15
kłamstwa i ohydy.

00:01:16:10 - 00:01:18:16
Wszechobecnej ohydy, szarości.

00:01:19:03 - 00:01:20:22
Komuna nie była czerwona, komuna była

00:01:20:22 - 00:01:21:16
szarobura.

00:01:22:07 - 00:01:24:12
Dla mnie komuna to nie jest

00:01:24:12 - 00:01:27:22
tylko bieda, to nie są tylko braki.

00:01:27:22 - 00:01:32:02
Dla mnie komuna jest pewnym prymitywizmem,

00:01:32:07 - 00:01:34:00
na który się skazuje ludzi, 

00:01:34:00 - 00:01:36:23
którzy w końcu wiedzą, 
jak wygląda normalny świat.

00:01:37:12 - 00:01:39:08
Komunizm to jest wymyślanie świata 

00:01:39:08 - 00:01:40:14
od nowa przeciwko ludziom.

00:01:41:03 - 00:01:43:21
Mówiło się, gdyby komunizm stworzono 

00:01:43:21 - 00:01:45:13
na Saharze, zabrakłoby piasku.

00:01:46:09 - 00:01:48:02
Moim zdaniem ten dowcip mówi wszystko.

00:01:48:05 - 00:01:50:11
Albo to spotkanie pesymisty z optymistą,

00:01:51:01 - 00:01:52:15
gdzie pesymista mówi: "Jest tak źle,

00:01:52:16 - 00:01:53:24
że gorzej być nie może", 

00:01:53:24 - 00:01:55:15
 a optymista mówi: "Może, może".

00:01:55:15 - 00:01:57:20
To są wszystko komunistyczne dowcipy.

00:01:57:21 - 00:02:00:05
Dowcipy pozbawione jakiegokolwiek oddechu.

00:02:00:20 - 00:02:02:15
Pokazujące, że jest beznadziejnie

00:02:02:15 - 00:02:04:02
 i nie ma żadnej prawie perspektywy.

00:02:04:09 - 00:02:05:21
Ale nie jesteśmy w stanie normalnie

00:02:05:21 - 00:02:07:21
żyć i normalnie mówić.

00:02:08:01 - 00:02:09:22
Tylko musimy się oglądać na boki

00:02:09:22 - 00:02:11:11
albo na ściany i zastanawiać się,

00:02:11:11 - 00:02:12:19
czy ktoś nas nie podsłuchuje.

00:02:14:00 - 00:02:15:09
muzyka 

00:02:36:24 - 00:02:39:09
To, co nastąpiło 20 lat temu,

00:02:39:12 - 00:02:44:07
w latach 89, powiedzmy, 90, 91,

00:02:44:07 - 00:02:46:20
to, co nastąpiło w tym czasie,

00:02:48:04 - 00:02:53:04
to było zamknięcie bardzo niedobrej epoki

00:02:53:04 - 00:02:55:02
w naszej historii.

00:02:56:10 - 00:03:00:01
To jest epoka rozbiorów, niewoli 

00:03:00:01 - 00:03:05:02
i ustawicznie podejmowanych 
prób odzyskania niepodległości.

00:03:05:17 - 00:03:09:08
Ale także odzyskaliśmy to trwale, ponieważ

00:03:09:08 - 00:03:12:24
odzyskaliśmy w sprzyjającym nam okresie.

00:03:12:24 - 00:03:17:00
Na wschodzie Związek Radziecki załamywał się

00:03:17:00 - 00:03:19:20
wskutek katastrofy wewnętrznej.

00:03:19:22 - 00:03:22:14
Gwałtownej katastrofy wewnętrznej to się rozpadało.

00:03:22:20 - 00:03:27:07
Równocześnie Niemcy 89 roku były zupełnie

00:03:27:07 - 00:03:29:21
inne niż te Niemcy, które spowodowały

00:03:29:21 - 00:03:31:11
II wojnę światową.

00:03:32:08 - 00:03:35:07
I te dwa największe zagrożenia, 

00:03:35:07 - 00:03:40:05
które występowały od XVIII wieku

00:03:40:05 - 00:03:45:03
 i które zdławiły II Rzeczpospolitą także,

00:03:45:03 - 00:03:49:06
 a przedtem powstania itd., 
te dwa niebezpieczeństwa odeszły.

00:03:50:12 - 00:03:55:15
Co więcej, odzyskaliśmy niepodległość w sytuacji,

00:03:56:06 - 00:03:59:17
kiedy Europa po bardzo smutnych doświadczeniach,

00:03:59:18 - 00:04:06:17
wyjątkowo smutnych doświadczeniach, była i jest

00:04:06:17 - 00:04:10:12
w trakcie rozwoju procesów integracyjnych.

00:04:11:20 - 00:04:16:23
Odzyskaliśmy własne państwo, niepodległy byt, 

00:04:16:23 - 00:04:22:01
możliwość decydowania 
o sobie samych w warunkach

00:04:22:01 - 00:04:23:21
niesłychanie nam sprzyjających.

00:04:23:21 - 00:04:27:02
Powstanie zrzeszenia, było wyrazem buntu

00:04:27:02 - 00:04:28:23
wobec braku perspektyw życiowych...

00:04:29:18 - 00:04:31:02
muzyka 

00:04:32:21 - 00:04:36:07
Polska jest w tej chwili zupełnie inna.

00:04:37:02 - 00:04:40:13
Mój kolega, jeszcze kilka lat starszy

00:04:40:13 - 00:04:42:05
ode mnie, mówi, że on chodzi

00:04:42:05 - 00:04:43:14
po Warszawie i ma takie wrażenie,

00:04:43:18 - 00:04:45:19
że te nowe budynki, to jest

00:04:45:19 - 00:04:49:12
nierealne, że to są jakieś 
dekoracje teatralne.

00:04:49:12 - 00:04:51:00
Że jakby przejść na drugą stronę,

00:04:51:02 - 00:04:52:09
to by się okazało, że tam

00:04:52:09 - 00:04:53:18
po tej drugiej stronie to są

00:04:53:18 - 00:04:56:19
tylko jakieś zakurzone podpórki 
trzymające takie

00:04:56:19 - 00:04:59:14
wielkie tekturowe plansze.

00:04:59:19 - 00:05:00:24
To są te dekoracje.

00:05:01:14 - 00:05:04:24
U ludzi mojego i starszych 

00:05:04:24 - 00:05:07:00
od mojego pokoleń 
to rzeczywiście może budzić

00:05:07:00 - 00:05:12:03
wrażenie pewnej nawet nierealności,

00:05:12:03 - 00:05:13:03
 bo tyle się zmieniło.

00:05:13:16 - 00:05:16:07
Gdyby ktoś mi powiedział w tamtym momencie, 

00:05:16:07 - 00:05:18:09
kiedy poważnie zacząłem walczyć, 

00:05:18:09 - 00:05:20:09
a więc w siedemdziesiątym roku

00:05:20:09 - 00:05:23:15
 czy w osiemdziesiątym, 
że dożyję takich czasów 

00:05:23:15 - 00:05:26:18
takiej Polski, nie uwierzyłbym.

00:05:27:24 - 00:05:31:01
Chociaż nie jest to zbyt częste

00:05:31:01 - 00:05:35:02
w naszych dziejach, Polak okazał się

00:05:35:02 - 00:05:37:21
tym razem mądry przed szkodą.

00:05:40:15 - 00:05:44:15
I choć starych bogów zastąpili nowi,

00:05:45:00 - 00:05:48:08
to i tak kark po staremu się zgina.

00:05:48:08 - 00:05:52:10
Od poniedziałku co trwa do soboty,

00:05:52:14 - 00:05:55:09
jak zawsze zbyt wcześnie rano się

00:05:55:09 - 00:05:58:09
zaczyna tą samą modlitwą.

00:05:59:24 - 00:06:03:10
Że może już jutro wszystko się

00:06:03:10 - 00:06:08:05
odmieni, ułoży jak w kartach, 

00:06:08:05 - 00:06:12:02
więc będziemy czekać jutra jak zbawienia, 

00:06:12:02 - 00:06:16:19
od samego rana aż do końca świata.

00:06:16:19 - 00:06:19:18
Demokracja jest ustrojem, w którym wybitnie

00:06:19:18 - 00:06:20:20
wykształcony profesor.

00:06:21:01 - 00:06:23:17
Mózg, jakich niewiele, prawda?

00:06:25:21 - 00:06:28:11
To jego głos jest tyle samo

00:06:28:11 - 00:06:32:19
wart, co głos menela spod budki z piwem.

00:06:33:08 - 00:06:34:20
W tym momencie okazuje się,

00:06:34:20 - 00:06:37:24
 że demokracja już jest słabym ustrojem, 

00:06:37:24 - 00:06:39:03
bo powinno być jakoś inaczej.

00:06:39:08 - 00:06:40:22
Taki profesor powinien mieć, nie wiem,

00:06:40:24 - 00:06:42:05
dziesięć głosów, a może sto.

00:06:42:05 - 00:06:44:14
Może tę demokrację w jakiś sposób

00:06:44:14 - 00:06:46:13
można by przerobić, 
chociaż to jest trudne.

00:06:46:19 - 00:06:49:22
Dlatego myślę, że może monarchia 

00:06:49:22 - 00:06:52:05
by była takim dość dobrym ustrojem, 

00:06:52:05 - 00:06:53:10
tylko nie wiem od kogo by tu zacząć.

00:06:55:09 - 00:06:56:21
Kto by miał być tym królem Polski?

00:06:56:24 - 00:07:00:05
Ja jestem bardzo zadowolony, że byliśmy

00:07:00:05 - 00:07:01:17
kiedyś najbardziej wesołym barakiem 

00:07:01:17 - 00:07:03:05
w obozie komunistycznym.

00:07:04:18 - 00:07:07:10
U nas był stan wojenny, 

00:07:07:10 - 00:07:10:07
ZOMO goniło po ulicach,
 krasnoludki się pojawiały.

00:07:10:07 - 00:07:14:17
A dzisiaj też jako podatnik jestem zachwycony,

00:07:14:17 - 00:07:17:17
 że mamy właśnie takich polityków,

00:07:17:22 - 00:07:21:19
służby specjalne, że ja byłem
 podsłuchiwany na przykład.

00:07:22:00 - 00:07:23:13
Też jestem z tego bardzo dumny

00:07:23:13 - 00:07:24:10
i zadowolony.

00:07:25:02 - 00:07:27:03
Dwadzieścia lat temu w czasach PRL-u

00:07:27:03 - 00:07:28:24
 mawiał, że rzeczywistość, 

00:07:28:24 - 00:07:30:24
w której żyje, jest tak absurdalna, 

00:07:30:24 - 00:07:32:10
że sama w sobie stanowi dzieło sztuki.

00:07:32:21 - 00:07:35:09
I dlatego powstała pomarańczowa alternatywa, 

00:07:35:09 - 00:07:36:18
która tylko to uwydatniła.

00:07:36:18 - 00:07:39:17
To dzięki alternatywie na ulicach Wrocławia,

00:07:39:20 - 00:07:42:01
a potem innych miast, było kolorowo

00:07:42:01 - 00:07:43:04
i nieraz wesoło.

00:07:43:21 - 00:07:45:10
Teatr absurdu na ulicy.

00:07:45:22 - 00:07:48:08
Malowano hasła antyustrojowe na murach, 

00:07:48:08 - 00:07:50:02
które służby porządkowe zamalowywały.

00:07:50:10 - 00:07:52:05
Po chwili pojawiały się tam krasnale.

00:07:53:03 - 00:07:57:11
W młodości, do 1983 roku, muszę powiedzieć ...

00:07:57:11 - 00:08:02:04
oświadczenie, samokrytykę,
że już paliłem marihuanę.

00:08:02:22 - 00:08:04:21
I kiedyś się upaliłem i zastanawiałem

00:08:04:21 - 00:08:06:17
się, co na tych plamach zrobić,

00:08:06:21 - 00:08:07:21
które były po napisach.

00:08:07:23 - 00:08:10:05
Były napisy tam: "Solidarność",
"Solidarność walczy",

00:08:10:20 - 00:08:12:10
"Zima wasza, wiosna nasza".

00:08:12:20 - 00:08:14:07
To wszystko oni zamalowywali.

00:08:15:14 - 00:08:16:23
Dzisiaj nie ma tylu grafity, 

00:08:16:23 - 00:08:17:18
nie ma tylu plam.

00:08:18:12 - 00:08:20:04
To wszystko jest trochę takie...

00:08:20:04 - 00:08:22:00
centra miast są wypucowane, nie?

00:08:23:14 - 00:08:26:06
I ja na tych plamach nagle

00:08:26:06 - 00:08:28:22
zobaczyłem w Parku Szczytnickim we Wrocławiu,

00:08:29:02 - 00:08:32:23
między krzakami na górze, także krasnoludka

00:08:32:23 - 00:08:33:18
tam zobaczyłem.

00:08:33:18 - 00:08:36:01
I sobie pomyślałem, żeby te krasnoludki

00:08:36:01 - 00:08:37:21
malować na tych plamach.

00:08:38:03 - 00:08:39:22
Okazało się, że ten system socjalistyczny

00:08:40:18 - 00:08:41:21
łamie się wszędzie.

00:08:42:00 - 00:08:43:11
Nie tylko w Polsce, 

00:08:43:11 - 00:08:43:24
ale w Rosji przecież.

00:08:44:05 - 00:08:45:06
Był już Gorbaczow.

00:08:45:07 - 00:08:47:04
To był taki okres, jak używać

00:08:47:04 - 00:08:48:23
języka bokserskiego.

00:08:49:04 - 00:08:51:07
Oni byli jak Gołota, zamroczeni po

00:08:51:07 - 00:08:53:05
tych ciosach, które dostali.

00:08:53:24 - 00:08:56:17
Poza tym nie wszyscy ci komuniści,

00:08:56:20 - 00:08:59:05
którzy byli u władzy, byli tacy głupcy.

00:08:59:23 - 00:09:01:23
Cały szereg z nich rozumiało,

00:09:01:23 - 00:09:03:02
 że tak się dalej nie da.

00:09:03:07 - 00:09:06:06
Musimy także uzyskać wyraźną odpowiedź

00:09:06:06 - 00:09:09:18
 na pytanie: "Czym faktycznie chce być Solidarność.

00:09:10:13 - 00:09:13:24
Związkiem zawodowym, czy ruchem społecznym?".

00:09:14:03 - 00:09:16:24
W domyśle opozycyjną partią polityczną.

00:09:17:14 - 00:09:20:03
Nie można z pola widzenia stracić

00:09:20:03 - 00:09:22:23
człowieka, stracić sprawiedliwości,

00:09:22:23 - 00:09:25:19
stracić hierarchii celów

00:09:25:19 - 00:09:27:22
i wartości czystych i ludzkich.

00:09:28:07 - 00:09:30:18
To, co w zasadzie socjalizm wyróżnia

00:09:30:18 - 00:09:32:05
z innych systemów.

00:09:32:13 - 00:09:34:24
To jego ludzkie, proste bycie.

00:09:35:06 - 00:09:37:07
Ludzka twarz socjalizmu to był taki

00:09:37:07 - 00:09:39:16
slogan odnoszący się do nieludzkiego ustroju.

00:09:39:19 - 00:09:42:15
To znaczy takiego, który oparty był

00:09:42:15 - 00:09:43:12
na przymusie.

00:09:43:22 - 00:09:45:24
Na odebraniu ludziom podstawowych,

00:09:45:24 - 00:09:48:16
indywidualnych wolności, wolności gospodarczej.

00:09:48:16 - 00:09:51:00
Czyli zakaz właściwie prywatnych własności,

00:09:51:00 - 00:09:53:16
 zakaz dobrowolnych umów politycznych.

00:09:54:07 - 00:09:56:05
Władza nie pochodziła przecież z wyboru.

00:09:56:11 - 00:09:57:20
Nie było wolności mediów.

00:09:57:20 - 00:10:01:23
Więc to był wyjątkowo 
taki rażący slogan,

00:10:01:23 - 00:10:05:09
 bo luka pomiędzy rzeczywistością,

00:10:05:09 - 00:10:08:01
 a tym co miał określać była ogromna.

00:10:08:08 - 00:10:10:19
Ja często mówiłem, że socjalizm może

00:10:10:19 - 00:10:12:07
być z ludzką twarzą.

00:10:12:11 - 00:10:14:22
Kapitalizm też może być z ludzką

00:10:14:22 - 00:10:16:23
twarzą, ale mają gołą dupę, 

00:10:16:23 - 00:10:18:22
za przeproszeniem, w każdym wypadku.

00:10:19:00 - 00:10:21:15
To znaczy, że pewnych pryncypiów

00:10:21:15 - 00:10:22:20
 nie można nie dotrzymywać.

00:10:23:16 - 00:10:27:14
Ten socjalistyczny ustrój miał rozległe 

00:10:27:14 - 00:10:28:16
państwo socjalne.

00:10:28:19 - 00:10:30:01
Dużo było tego socjału.

00:10:30:16 - 00:10:34:09
Owszem, tylko że to była odwrotna

00:10:34:09 - 00:10:36:07
strona medalu marnotrawstwa na przykład.

00:10:36:13 - 00:10:38:11
Nie było jawnego bezrobocia, ale było

00:10:38:11 - 00:10:40:05
ogromne bezrobocie ukryte.

00:10:41:08 - 00:10:43:06
A jak wyglądała praca?

00:10:43:12 - 00:10:44:11
No były dwie zasady: 

00:10:44:11 - 00:10:45:23
"Czy się stoi, czy się leży" i tak dalej.

00:10:46:06 - 00:10:47:23
Czyli nie można dojść w takim

00:10:47:23 - 00:10:50:14
systemie do lepszego życia.

00:10:52:20 - 00:10:55:18
Ponadto tego nie dało się utrzymać.

00:10:56:18 - 00:10:58:15
Tego rozbudowanego socjału.

00:10:59:01 - 00:11:01:18
Bowiem gospodarka tego nie wytrzymywała.

00:11:02:00 - 00:11:04:18
Ona się cofała, kruszyła

00:11:04:18 - 00:11:07:15
 i to było widoczne w katastrofalny sposób 

00:11:07:15 - 00:11:09:15
w Polsce, ale nie tylko w naszym kraju.

00:11:09:19 - 00:11:10:10
Wszędzie.

00:11:10:17 - 00:11:12:15
Socjalizm nigdzie się nie sprawdził.

00:11:13:00 - 00:11:17:19
PRL to coś beznadziejnego, z chwilowymi

00:11:17:19 - 00:11:19:07
przebłyskami słońca.

00:11:20:05 - 00:11:23:16
Oczywiście dla niektórych komunistów PRL był

00:11:23:16 - 00:11:25:08
cudny, bo dziewczyny były młodsze 

00:11:25:08 - 00:11:27:10
niż są w tej chwili, ale to

00:11:27:10 - 00:11:29:15
było coś brudnawego, lepkiego.

00:11:30:11 - 00:11:31:22
Wszędzie brudne toalety.

00:11:32:21 - 00:11:35:01
Wszędzie prawie ciepłe piwo, 

00:11:35:01 - 00:11:37:09
ciepła Coca-Cola, nieświeży chleb.

00:11:38:07 - 00:11:39:23
No i nagle się obudziliśmy

00:11:39:23 - 00:11:42:13
 i mamy swoje problemy ludzi, 

00:11:42:13 - 00:11:44:04
którzy nagle muszą odnaleźć się w świecie 

00:11:44:04 - 00:11:45:22
i wziąć odpowiedzialność 
za swoją wolność.

00:11:46:11 - 00:11:48:15
Ale tamten świat naprawdę istniał.

00:11:49:03 - 00:11:51:18
To było naprawdę wielkie zwycięstwo absurdu,

00:11:51:18 - 00:11:54:19
mitu, utopii nad życiem zwykłych ludzi.

00:11:55:15 - 00:11:57:24
Mnie się w PRL-u podobało

00:11:57:24 - 00:11:59:24
to wszystko, co się podoba człowiekowi

00:11:59:24 - 00:12:00:22
w młodości.

00:12:01:09 - 00:12:04:08
To nie, że PRL mi się podobał.

00:12:04:11 - 00:12:06:00
Mnie się podobała moja młodość.

00:12:06:03 - 00:12:07:23
Mnie się podobało moje dzieciństwo.

00:12:08:08 - 00:12:11:00
Więc ja absolutnie nie mogę powiedzieć,

00:12:11:10 - 00:12:13:03
że mi się coś podobało,

00:12:13:03 - 00:12:16:01
 dlatego, że te tak zwane dobrodziejstwa,

00:12:16:01 - 00:12:19:07
 te wczasy, te sanatoria przyznawane itd.

00:12:19:07 - 00:12:22:12
to jest coś, co można próbować

00:12:23:07 - 00:12:27:10
przez ustrój w wolnym kraju 
również osiągać.

00:12:27:17 - 00:12:29:00
To, co mi się nie podoba

00:12:29:00 - 00:12:31:04
teraz, to jest to, że my

00:12:31:04 - 00:12:33:05
cały czas nie rozumiemy, że każdy

00:12:33:05 - 00:12:36:20
z nas, obywateli, jest współodpowiedzialny

00:12:36:20 - 00:12:39:09
 za to, jaki kraj tworzymy.

00:12:39:16 - 00:12:42:09
Że my cały czas rozumiemy, 

00:12:42:09 - 00:12:44:08
że są jacyś oni, którzy chcą 

00:12:44:08 - 00:12:46:02
dla nas źle, a dobrze dla siebie,

00:12:46:18 - 00:12:48:16
a w ogóle my ich nie obchodzimy.

00:12:48:16 - 00:12:50:24
Tymczasem każdy z nas, nie tylko

00:12:50:24 - 00:12:53:09
przez wybory, ale przez odwoływanie się

00:12:53:09 - 00:12:57:00
ciągłe do najprzeróżniejszych instancji 

00:12:57:00 - 00:12:57:19
może współtworzyć to państwo.

00:12:57:23 - 00:13:00:03
Czy nie uważa pan, że Solidarność

00:13:00:03 - 00:13:01:15
w tej chwili w jakiś sposób

00:13:01:15 - 00:13:05:05
wspiera swoim autorytetem obóz rządzący,

00:13:05:05 - 00:13:06:04
tak zwaną koalicję?

00:13:06:22 - 00:13:08:05
I czy nie uważa pan,

00:13:08:05 - 00:13:11:14
 że w tej chwili Solidarność poszła

00:13:11:14 - 00:13:13:01
 na te ustępstwa, na jakie nie poszła

00:13:13:01 - 00:13:14:13
40 lat temu PSL?

00:13:15:01 - 00:13:16:07
Czy nie jest to za mało?

00:13:18:17 - 00:13:20:12
Proszę państwa, ja myślę, że tak jest.

00:13:20:15 - 00:13:21:20
Wspieramy Polskę.

00:13:22:20 - 00:13:25:01
Na to pytanie odpowiemy wtedy,

00:13:25:01 - 00:13:26:20
 kiedy będzie inna sytuacja polityczna.

00:13:26:24 - 00:13:28:04
Nikogo nie wspieram.

00:13:28:14 - 00:13:30:01
Pod niczym się nie podpisuję.

00:13:30:07 - 00:13:32:21
Stwarzam tylko możliwości, abyście wy 

00:13:32:21 - 00:13:33:21
to inaczej i lepiej zrobili.

00:13:34:03 - 00:13:34:23
Dwie są drogi.

00:13:35:01 - 00:13:35:21
Wymuszenia, reform.

00:13:35:24 - 00:13:38:23
Ta, co ja proponuję i inna,

00:13:39:06 - 00:13:40:09
no tu zaraz oni tu stoją,

00:13:40:11 - 00:13:41:11
no bierzmy się za nich.

00:13:42:00 - 00:13:43:07
I dlatego jeszcze raz mówię 

00:13:43:07 - 00:13:45:17
do młodzieży, że nawet

00:13:45:17 - 00:13:47:03
jeśli ja się mylę, a wy macie rację 

00:13:47:03 - 00:13:49:07
kamieniami pokonacie tą władzę,

00:13:49:07 - 00:13:50:17
 to i tak staniecie w tym całym miejscu,

00:13:50:20 - 00:13:52:16
co Lech Wałęsa, przy stole

00:13:52:16 - 00:13:54:05
że powiecie, no tak, są możliwości,

00:13:54:18 - 00:13:56:09
a teraz piekarze niech będą piekarzami,

00:13:56:12 - 00:13:58:13
firmy zakładajcie, wreszcie spółki, po trzech,

00:13:58:16 - 00:14:00:19
po pięciu, robimy inną ekonomię.

00:14:01:02 - 00:14:03:08
Inaczej nic więcej nie możecie zrobić.

00:14:03:18 - 00:14:05:17
Musicie wejść na drogę starego Wałęsy,

00:14:06:06 - 00:14:08:02
tylko pytanie: "Czy z kamieniami, czy bez?".

00:14:08:06 - 00:14:09:11
Ja na razie próbuję bez.

00:14:09:19 - 00:14:11:15
Ja jako robotnik być może 

00:14:11:15 - 00:14:13:17
nie rozumiem wielu rzeczy, ale co do

00:14:13:17 - 00:14:15:10
jednego jestem pewien i nikt 

00:14:15:10 - 00:14:17:08
 w tym kraju mi nie przekona,

00:14:17:08 - 00:14:19:24
 że pan Wałęsa ze swoją grupą 

00:14:19:24 - 00:14:23:03
chce za pieniądze czerpane 
z innych systemów,

00:14:23:15 - 00:14:27:00
mówiąc skromnie na mnie życzliwych,

00:14:27:00 - 00:14:29:13
 robić w kraju porządek dla dobra tego kraju.

00:14:30:10 - 00:14:33:17
Chcemy społeczeństwo 
i polską rzeczywistość dopasować

00:14:33:17 - 00:14:34:11
do siebie.

00:14:36:00 - 00:14:37:23
Punktem odniesienia w naszym myśleniu

00:14:37:23 - 00:14:40:22
o bazie społecznej jest ciągle partia, 

00:14:40:22 - 00:14:43:02
a nie samo społeczeństwo.

00:14:43:02 - 00:14:47:16
Bez przerwy absorbuje nas tabakiera, 

00:14:47:16 - 00:14:50:01
chociaż  już nieraz dostaliśmy po nosie.

00:14:50:18 - 00:14:52:13
Mylą się ci, którzy sądzą,

00:14:52:13 - 00:14:55:16
 że uda się zepchnąć 
Solidarność ze sceny politycznej.

00:14:57:03 - 00:14:59:24
Sytuacja zmieniła się tak dalece,

00:14:59:24 - 00:15:03:20
 że drużyny Wałęsy wymanewrować
 już się nie da.

00:15:04:04 - 00:15:10:12
Do demokracji dojrzewały obie strony tego

00:15:10:12 - 00:15:11:15
konfliktu społecznego.

00:15:13:07 - 00:15:19:01
Solidarność musiała się przekształcić
w prawdziwą opozycję.

00:15:19:19 - 00:15:24:06
Z kolei partia zrezygnowała, doszła do

00:15:24:06 - 00:15:30:09
świadomości kierownictwa partyjnego,
 że trzeba zrezygnować

00:15:30:09 - 00:15:35:21
z monopolu władzy, chociaż wiadomo było,

00:15:36:00 - 00:15:40:01
że ryzykują autodestrukcją, że to może

00:15:40:01 - 00:15:43:11
prowadzić do samounicestwienia,

00:15:43:11 - 00:15:45:05
 bo taki był charakter tej monopartii.

00:15:45:14 - 00:15:48:07
Z natury rzeczy nie mogła dopuścić

00:15:48:07 - 00:15:50:22
opozycji do władzy, więc to był

00:15:50:22 - 00:15:53:05
proces, który musiał trwać.

00:15:53:18 - 00:15:56:20
My nie chcemy władzy wywracać, 

00:15:56:20 - 00:15:59:06
ani władzy przejmować, 
ale my musimy powiedzieć

00:15:59:06 - 00:16:03:15
jasno, że takiej ceny, jak udział

00:16:03:15 - 00:16:06:06
w wyborach na wspólnej liście, 

00:16:06:06 - 00:16:08:23
wspólną deklaracją wyborczą, 
my nie zapłacimy, 

00:16:08:23 - 00:16:09:23
na to my nie mamy, 

00:16:09:23 - 00:16:11:09
po prostu ma mandatu.

00:16:11:19 - 00:16:14:14
I tego typu oczekiwania od nas

00:16:14:14 - 00:16:16:22
jest oczekiwaniem nierealistycznym, 

00:16:16:22 - 00:16:18:13
tak jak z kolei z naszej strony 
bbyłoby postulatem

00:16:18:13 - 00:16:22:01
nierealistycznym, gdybyśmy
 od strony rządowej oczekiwali,

00:16:22:05 - 00:16:27:04
że nam ofiaruje trzydzieści procent stanowisk,

00:16:27:06 - 00:16:29:14
na przykład w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych

00:16:29:14 - 00:16:30:17
czy w Sztabie Generalnym.

00:16:31:00 - 00:16:34:17
Więc uszanujmy własną tożsamość 

00:16:34:17 - 00:16:37:02
i bądźmy realistami w dwie strony.

00:16:37:02 - 00:16:39:24
Polski nie stać na to, 

00:16:39:24 - 00:16:44:07
żeby upadł kolejny najgłębszy
 od 45 lat eksperyment.

00:16:46:07 - 00:16:50:13
Jego krach byłby historycznym nieszczęściem 

00:16:50:13 - 00:16:52:09
dla narodu i porażką 

00:16:52:09 - 00:16:55:19
wszystkich sił skupionych przy Okrągłym Stole.

00:16:56:03 - 00:16:57:16
Okrągły stół zakłada to,

00:16:57:16 - 00:16:59:08
 że siadają do niego ludzie, 

00:16:59:08 - 00:17:02:00
którzy są równi sobie.

00:17:02:00 - 00:17:04:06
Po to jest okrągły, żeby nikt 

00:17:04:06 - 00:17:06:14
nie siedział na głównym miejscu 

00:17:06:14 - 00:17:07:09
z jednej czy drugiej strony.

00:17:07:15 - 00:17:09:11
Natomiast dyskutowano o przy stołach, 

00:17:09:11 - 00:17:11:14
które były prostokątne, 
które miały swoich przewodniczących 

00:17:11:14 - 00:17:14:00
które miały absolutnie dwie strony: 'my' i 'oni'”.

00:17:14:18 - 00:17:17:20
Nacisk położono na legalizację Solidarności, 

00:17:17:20 - 00:17:21:19
to można zrozumieć, 
na rozszerzenie wolności politycznych,

00:17:22:11 - 00:17:26:00
ale mało było na temat 
zasadniczej kwestii,

00:17:26:00 - 00:17:30:21
 jakim była zmiana charakteru gospodarki.

00:17:31:03 - 00:17:33:16
W takim systemie trudno w ogóle

00:17:33:16 - 00:17:34:17
znaleźć coś, co by nam się

00:17:34:17 - 00:17:36:02
wtedy podobało, a co nam się

00:17:36:02 - 00:17:37:07
najbardziej nie podobało.

00:17:37:09 - 00:17:39:14
Najbardziej nam się nie podobało 

00:17:39:14 - 00:17:40:16
po pierwsze brak niepodległości, 

00:17:40:16 - 00:17:44:06
to znaczy uzależnienie od Związku Radzieckiego, 

00:17:44:06 - 00:17:46:13
po drugie brak demokracji, 

00:17:46:13 - 00:17:48:21
 brak wolności prasy, cenzura.

00:17:49:12 - 00:17:51:06
Ja się tym nie martwię 

00:17:51:06 - 00:17:53:12
i płakać nie będę, bo w mojej

00:17:53:12 - 00:17:56:23
szkole prędzej wielbłąd

00:17:56:23 - 00:17:58:06
 przez ucho igielne przejdzie,

00:17:58:06 - 00:18:00:01
aniżeli wróg tego państwa wejdzie

00:18:00:01 - 00:18:02:09
do tej szkoły jako wykładowca

00:18:02:09 - 00:18:04:03
 i to chcę jasno i wyraźnie powiedzieć.

00:18:05:18 - 00:18:08:19
Musimy wyjść stąd silniejsi, 

00:18:08:19 - 00:18:18:03
wyjść w przekonaniu, że są nam potrzebne 
inicjatywa, fakty, argumenty.

00:18:19:05 - 00:18:24:19
Inicjatywę przejmujemy, 
fakty tworzymy, argumenty mamy.

00:18:25:23 - 00:18:28:24
Oto klucz do pomyślnego spełniania 

00:18:28:24 - 00:18:33:09
przez partię jej historycznej 
ustrojowej roli.

00:18:34:02 - 00:18:36:02
Obudźcie się towarzysze, po prostu.

00:18:36:09 - 00:18:38:19
Wszyscy czekamy na to coś,

00:18:38:19 - 00:18:39:16
 na to wielkie coś.

00:18:39:19 - 00:18:41:07
Ja pozwolę sobie tylko przypomnieć,

00:18:41:07 - 00:18:42:12
 że jak jestem przy głosie, 

00:18:42:12 - 00:18:45:02
to co mówiłam w Lublinie, że jest taki

00:18:45:02 - 00:18:48:14
moment właśnie, kiedy w Polsce czekamy

00:18:48:14 - 00:18:50:14
na siłę, która poprowadzi naród.

00:18:51:21 - 00:18:53:19
I tą siłą może być partia

00:18:53:19 - 00:18:56:23
i powinna być partia, ale nie

00:18:56:23 - 00:18:59:08
będziemy silni, jeżeli nie wypełnimy tego,

00:18:59:12 - 00:19:00:19
czego oczekuje od nas naród.

00:19:00:21 - 00:19:02:21
Mnie denerwowało to, co się działo

00:19:02:21 - 00:19:03:22
na sali.

00:19:04:00 - 00:19:06:08
Dlatego, że kuluary mówiły zupełnie 

00:19:06:08 - 00:19:10:15
coś innego, natomiast na sali 
mówiono zupełnie coś innego.

00:19:11:02 - 00:19:12:19
Czyli to była taka typowa dyskusja

00:19:12:19 - 00:19:14:21
o nakrętkach, o braku tam jakiejś

00:19:14:21 - 00:19:17:14
tam sznurka do snopowiązałek, 
coś takiego, prawda?

00:19:18:04 - 00:19:19:23
A potem wychodzili w kuluary 

00:19:19:23 - 00:19:23:11
i psioczyli na pierwszego, drugiego, na cały,

00:19:24:19 - 00:19:26:14
jak to się nazywało?

00:19:26:19 - 00:19:27:11
Biuro Polityczne.

00:19:28:11 - 00:19:29:13
Takie, jak wtedy psioczyli.

00:19:29:16 - 00:19:31:00
I tak siedziałam na tej sali,

00:19:31:02 - 00:19:31:15
biedna nauczycielka.

00:19:32:05 - 00:19:33:21
Myślałam sobie, Boże kochany, 

00:19:33:21 - 00:19:36:01
jakież to jest w tym naszym kraju
 straszliwe zakłamanie.

00:19:36:10 - 00:19:37:23
Co innego mówią tutaj

00:19:37:23 - 00:19:38:20
 i co innego mówią tutaj.

00:19:38:22 - 00:19:42:19
Wtedy nieśmiało wyciągnęłam rękę

00:19:42:19 - 00:19:43:18
 i zapytałam się, o co w tym wszystkim

00:19:43:18 - 00:19:46:05
chodzi i potrząsnęłam, że tak powiem,

00:19:46:11 - 00:19:48:05
mówiąc właśnie to, co wtedy powiedziałam

00:19:48:05 - 00:19:50:04
towarzyszą, budźcie się, zbliżają się wybory

00:19:50:20 - 00:19:52:11
do Sejmu, do Senatu.

00:19:52:11 - 00:19:53:18
Wy w ogóle na ten temat

00:19:53:18 - 00:19:54:06
nie mówicie.

00:19:54:08 - 00:19:55:18
Tak jakby nie było problemu.

00:19:56:03 - 00:19:58:05
Jakby ta Polska Zjednoczona Partia Robotnicza

00:19:58:05 - 00:19:59:21
miała znów wszystko wygrać.

00:19:59:24 - 00:20:01:21
Uznano na szczytach władzy 

00:20:01:21 - 00:20:04:00
w latach 70-tych, że nigdy w Polsce,

00:20:05:05 - 00:20:06:19
że jest nieosiągalne, żeby w Polsce

00:20:06:19 - 00:20:09:12
było dostatecznie dużo wieprzowiny 
na kotlety schabowe.

00:20:09:15 - 00:20:14:06
Były programy centralne, które miały zapewnić,

00:20:14:14 - 00:20:15:22
że będą substytuty mięsa.

00:20:16:00 - 00:20:18:01
Jeden program to był program przerabiania

00:20:18:01 - 00:20:20:11
serwatki na substytut mięsa 

00:20:20:11 - 00:20:25:10
i była nagroda państwowa najwyższego szczebla 
dla twórcy tej technologii.

00:20:25:14 - 00:20:27:04
A drugi program polegał na tym,

00:20:27:23 - 00:20:30:23
że miano łowić na Antarktydzie

00:20:30:23 - 00:20:31:21
 coraz więcej kryla.

00:20:32:13 - 00:20:35:15
Pamiętam, to było jak groteska farsa.

00:20:35:20 - 00:20:37:21
Mianowicie w drugiej połowie lat 70-tych

00:20:37:21 - 00:20:41:18
 tworzono plany, ile kryla przeznaczy

00:20:41:18 - 00:20:44:08
się na jednego statystycznego Polaka

00:20:44:08 - 00:20:45:10
 w roku gdzieś 2010.

00:20:46:18 - 00:20:48:16
A więc socjalizm nie mógł sobie poradzić.

00:20:48:16 - 00:20:51:19
Jak widać, z brakiem mięsa wieprzowego.

00:20:52:15 - 00:20:54:19
A kapitalizm poradził sobie dosyć szybko.

00:20:55:01 - 00:20:56:10
W tej chwili robi furorę w

00:20:56:10 - 00:20:58:06
Polsce orientacja na prywatyzację.

00:20:59:02 - 00:21:00:24
Ja się temu przeciwstawiam zdecydowanie.

00:21:01:02 - 00:21:03:15
Uważam, że jest miejsce dla rozwoju

00:21:03:15 - 00:21:05:19
wszystkich sektorów, w tym również prywatnego,

00:21:05:23 - 00:21:08:19
ale nie wolno, nie dopuszczam takiego

00:21:08:19 - 00:21:11:17
rozwiązania, ażeby wyjścia z trudności widzieć

00:21:11:17 - 00:21:13:15
w Polsce w prywatyzacji gospodarki.

00:21:13:17 - 00:21:16:12
Pamiętam w 1989 roku, kiedy staraliśmy

00:21:16:12 - 00:21:18:21
się nazwać jakoś ten ustrój,

00:21:18:21 - 00:21:20:13
 który przecież nie miał być socjalistyczny,

00:21:20:13 - 00:21:21:20
 tylko właśnie kapitalistyczny.

00:21:22:07 - 00:21:24:17
Nie używaliśmy na początku słowa kapitalizm,

00:21:24:22 - 00:21:30:03
tylko ustrój zachodniego typu, czy struktura

00:21:30:03 - 00:21:31:19
własności zachodniego typu.

00:21:32:13 - 00:21:35:01
Bo nie chcieliśmy wtedy narażać się

00:21:35:01 - 00:21:38:00
na jakieś takie bardzo łatwe krytyki

00:21:38:00 - 00:21:41:20
ze strony przeciwników wolności gospodarczej.

00:21:42:04 - 00:21:45:02
Natomiast wiemy z doświadczenia i rzeczywistości,

00:21:45:22 - 00:21:48:03
że socjalizm jest zawsze bez wyjątku,

00:21:49:01 - 00:21:52:21
natomiast kapitalizmy bywają różne, gorsze, lepsze.

00:21:53:20 - 00:21:56:19
Dobrobyt daje nam tylko sprawny, 

00:21:56:19 - 00:22:00:02
oparte na konkurencji, stabilne kapitalizm.

00:22:00:18 - 00:22:02:21
Ja jako ideowy antykomunista 

00:22:02:21 - 00:22:05:09
 byłem na przykład przekonany, 
że w Polsce wystarczy

00:22:06:00 - 00:22:10:02
oddać Polakom niepodległość, żeby to nie

00:22:10:02 - 00:22:12:17
był kraj ograniczonej suwerenności, 

00:22:12:17 - 00:22:14:09
i dać Polakom zdrowy pieniądz.

00:22:14:19 - 00:22:16:00
I właściwie w momencie, w którym

00:22:16:00 - 00:22:18:18
odbyła się ta rewolucja Balcerowicza, 

00:22:18:18 - 00:22:21:14
Która przyszła po rewolucji Rakowskiego, 

00:22:22:16 - 00:22:26:12
czyli uwolnienie przedsiębiorców, 
a potem spowodowanie, 

00:22:26:12 - 00:22:28:19
że pieniądz stał się prawdziwą monetą, 

00:22:28:19 - 00:22:32:00
że był wymienialny, 
że miał normalną relację

00:22:32:00 - 00:22:34:01
 z dolarem, właściwie w tym momencie,

00:22:34:01 - 00:22:37:10
 kiedy kraj odzyskał suwerenność
 i obywatele odzyskali

00:22:37:10 - 00:22:39:10
suwerenność ekonomiczną, ten kraj zaczął się

00:22:39:10 - 00:22:41:15
zmieniać w jakimś fantastycznym tempie.

00:22:41:24 - 00:22:43:11
Ja mówiłem po imieniu, że trzeba

00:22:43:11 - 00:22:45:15
wprowadzić kapitalizm, że trzeba się bogacić.

00:22:45:23 - 00:22:48:15
Takim pierwszym wyraźnym krokiem na rzecz

00:22:48:15 - 00:22:52:17
wprowadzania gospodarki prywatnej 
była tak zwana

00:22:52:17 - 00:22:57:12
"Ustawa Wilczka", 
która zalegalizowała własność prywatną,

00:22:57:14 - 00:23:01:16
sięgającą powyżej pewnego progu, ale temu

00:23:01:16 - 00:23:06:02
towarzyszył chaos związany 
z narastającą inflacją,

00:23:06:08 - 00:23:11:19
pozostawiono mnóstwo jeszcze 
ograniczeń typu biurokratycznego,

00:23:12:00 - 00:23:13:09
więc to był ważny krok, 

00:23:13:09 - 00:23:14:05
ale daleko nie pełny.

00:23:14:08 - 00:23:15:13
Pieniądz był niewymienialny.

00:23:15:18 - 00:23:19:07
Przy okrągłym stole i Solidarność 

00:23:19:07 - 00:23:22:02
w wielu tych swoich postulatach

00:23:22:02 - 00:23:24:19
 o sprawach ekonomicznych nic nie mówiła.

00:23:24:21 - 00:23:28:09
Też była próba poprawiania 
socjalizmu przecież.

00:23:28:15 - 00:23:31:08
Ja byłem przy Okrągłym Stole 

00:23:31:08 - 00:23:35:16
żądano tego pełnego zwrotu 
o inflację płac,

00:23:35:16 - 00:23:38:10
 co prowadziło prosto do nieszczęścia.

00:23:39:15 - 00:23:43:02
To oni byli gorącymi tego zwolennikami.

00:23:43:06 - 00:23:45:11
Dopiero Balcerowicz to przyhamował 

00:23:45:11 - 00:23:47:08
i wprowadził na właściwe tory.

00:23:47:13 - 00:23:50:01
Oto spotkanie pomarańczowej alternatywy.

00:23:50:07 - 00:23:52:04
Jej członkowie optują na rzecz

00:23:52:04 - 00:23:54:05
 swego lidera, 
to ten pan w czapce Trefnisia.

00:23:54:24 - 00:23:57:04
Bałaganu tu dużo, 
atmosfery taki nie mniej.

00:23:57:24 - 00:23:59:21
Przyjmijmy, bo dlaczegożby nie, że jest

00:23:59:21 - 00:24:01:17
to zabawowa forma nauki demokracji.

00:24:02:08 - 00:24:04:09
Często słyszy się tu, 
że demokracja to prawo.

00:24:04:09 - 00:24:06:19
Oczywiście, choć nie wadzi pamiętać,

00:24:06:19 - 00:24:08:13
 że odpowiedzialność to obowiązek.

00:24:09:04 - 00:24:10:21
W południe na Długim Targu

00:24:10:21 - 00:24:13:11
 grupa Solidarności Walczącej 
nawoływała do bojkotu wyborów.

00:24:13:23 - 00:24:16:09
Wołano: "Targowica" i "Wybory u Papuasów".

00:24:16:20 - 00:24:19:07
Lechowi Wałęsie zarzucono zdradę ideałów sierpnia

00:24:19:07 - 00:24:20:16
i dogadanie się z komunistami.

00:24:20:16 - 00:24:20:20
...

00:24:20:20 - 00:24:23:11
ale boją się, gdy je wyrażamy.

00:24:26:08 - 00:24:27:17
muzyka 

00:24:33:11 - 00:24:34:08
Słuchajcie, gdzie ja jestem?

00:24:34:12 - 00:24:36:06
Jak w hali PGR-owskiej.

00:24:36:09 - 00:24:37:13
Jakby maszyny, kombajny.

00:24:37:17 - 00:24:38:07
A tam jest kombajn.

00:24:39:01 - 00:24:39:18
W ogóle nie wiem, 

00:24:39:18 - 00:24:40:10
po co ja tu przyszłem.

00:24:40:10 - 00:24:43:00
Po to, że jest to pierwsze

00:24:43:00 - 00:24:47:13
historyczne wejście Solidarności na zewnątrz.

00:24:47:17 - 00:24:48:24
Tylko nie mówią o Solidarności.

00:24:48:24 - 00:24:52:02
Po prostu, po raz pierwszy dostaliśmy

00:24:52:02 - 00:24:55:05
szansę, żebyśmy my mogli przemówić.

00:24:55:07 - 00:24:56:20
Dzisiaj jestem z okazji wyboru.

00:24:57:00 - 00:24:59:14
Jest taki mały plakacik, na którym

00:24:59:14 - 00:25:04:10
pokazany jest 0%, 35%, 100%.

00:25:04:10 - 00:25:06:14
Tak, jest to droga do wolności,

00:25:06:19 - 00:25:10:15
do demokratyzacji, do innego systemu opartego

00:25:10:15 - 00:25:11:22
na pluralizmie i na wolności.

00:25:12:10 - 00:25:14:18
Oczywiście jedni uważają, że możemy skoczyć

00:25:14:18 - 00:25:16:05
od razu z dziesiątego pięta

00:25:16:05 - 00:25:17:16
 i wziąć tę wolność, a inni uważają,

00:25:17:18 - 00:25:18:11
że złamiemy nogi.

00:25:18:24 - 00:25:20:10
Ja myślę, że jednak ten proces,

00:25:20:14 - 00:25:23:22
który mówi o tym dojściu 

00:25:23:22 - 00:25:26:17
ma większe szanse, 
bo on pozwala uniknąć błędu.

00:25:27:03 - 00:25:28:23
Jeśli mamy mieć demokratyczne, 

00:25:28:23 - 00:25:31:15
wolne wybory w przyszłości, 
to dzisiaj musimy złapać przyczółki.

00:25:34:16 - 00:25:36:00
muzyka 

00:25:38:24 - 00:25:41:22
Nie wszędzie niestety 

00:25:42:05 - 00:25:43:22
Wczoraj na Wałbrzyskim Rynku do około

00:25:43:22 - 00:25:46:03
tysiąca osób przemawiał m.in. kandydat

00:25:46:03 - 00:25:48:21
na senatora ze strony Solidarności, 
Włodzimierz Bojarski.

00:25:49:15 - 00:25:51:09
"Dla nikogo nie ulega wątpliwości"- powiedział

00:25:51:16 - 00:25:54:00
- "że chodzi nam o odsunięcie od władzy PZPR".

00:25:54:06 - 00:25:54:21
I dalej cytuję.

00:25:55:06 - 00:25:56:17
"Ten system jest jak zwierzę.

00:25:56:21 - 00:25:58:08
Nie wystarczy mu nadepnąć na ogon,

00:25:58:09 - 00:25:59:14
bo jeszcze będzie kąsał.

00:25:59:22 - 00:26:02:03
Trzeba oprócz unieruchomienia 
ogona wskoczyć mu

00:26:02:03 - 00:26:03:23
na plecy i założyć kaganiec na pysk".

00:26:08:20 - 00:26:10:04
muzyka 

00:26:32:24 - 00:26:38:24
Wielokrotnie się zastanawiałem, właściwie w którym

00:26:38:24 - 00:26:42:05
momencie oni zdali sobie sprawę, 

00:26:42:05 - 00:26:43:08
że tracą władzę.

00:26:44:03 - 00:26:45:11
Bo ja nie myślałem,

00:26:45:11 - 00:26:48:02
 bo ja myślę, że to nie było takiego

00:26:48:02 - 00:26:49:06
jednego momentu.

00:26:49:08 - 00:26:50:15
To się działo stopniowo.

00:26:52:11 - 00:26:54:06
Niektórzy z tamtej strony,

00:26:54:06 - 00:26:58:13
 jak z nimi rozmawiałem, mówią mi,

00:26:58:13 - 00:27:02:23
 że już właściwie w trakcie 
wyborów 4 czerwca,

00:27:02:24 - 00:27:05:22
znaczy przegrana w wyborach, przegrana, no,

00:27:06:04 - 00:27:10:21
porażka w wyborach, 
że wtedy sobie zdali sprawę.

00:27:11:05 - 00:27:12:14
muzyka 

00:27:13:16 - 00:27:17:17
Droga, droga do wolności.
Nikt nie zamierza zatrzymać.

00:27:17:20 - 00:27:20:23
Droga, droga do wolności.
Nikt nie zamierza zmienić, zmienić.

00:27:23:05 - 00:27:25:09
Jestem przekonany, 

00:27:25:09 - 00:27:31:09
że krótko cieszylibyśmy się
odzyskiwanymi swobodami politycznymi, 

00:27:31:09 - 00:27:34:03
jeśli nie udałoby się nam

00:27:34:03 - 00:27:37:02
powstrzymać gospodarczej katastrofy.

00:27:37:23 - 00:27:42:20
Społeczeństwo odczułoby 
nieużyteczność demokratycznych instytucji,

00:27:42:20 - 00:27:46:08
jeśli w codziennym życiu nie nastąpiłaby

00:27:46:08 - 00:27:47:16
wyraźna zmiana.

00:27:49:00 - 00:27:50:24
Prezydent Polski Rzeczpospolitej Ludowej 

00:27:50:24 - 00:27:54:17
został wybrany o 21.30. 45 minut później

00:27:54:17 - 00:27:57:00
Wojciech Jaruzelski 
złożył uroczyste ślubowanie.

00:27:59:07 - 00:28:02:07
Jaruzelski był lojalnym prezydentem 

00:28:02:07 - 00:28:04:00
w stosunku do mnie jako do premiera,

00:28:04:00 - 00:28:07:17
 ale nie sądzę, żeby oni przewidzieli, 

00:28:07:17 - 00:28:14:19
że my zrobimy tak wielkie reformy,

00:28:14:19 - 00:28:17:22
 i że się nie przewrócimy 
na tym natychmiast.

00:28:18:12 - 00:28:23:11
Niektórzy być może uważali,

00:28:23:11 - 00:28:26:12
 ja nie mówię, że Jaruzelski,
nie wiem, prawda,

00:28:26:16 - 00:28:28:24
ale niektórzy może uważali, 

00:28:28:24 - 00:28:33:02
że my zrobimy tą czarną robotę
 i się wywrócimy.

00:28:33:18 - 00:28:35:02
muzyka 

00:28:35:02 - 00:28:38:12
Niektórzy ludzie nigdy nie powiedzieli...

00:28:38:21 - 00:28:42:23
I był to naprawdę duży błąd.

00:28:43:12 - 00:28:47:22
Niektórzy nigdy się nie dowiesz,

00:28:47:22 - 00:28:52:09
że to jest naprawdę jak zamieć śnieżna.

00:28:52:17 - 00:28:55:07
Gospodarka polska jest ciężko chora.

00:28:56:10 - 00:28:57:14
Konieczna jest operacja.

00:28:58:06 - 00:29:00:17
Głębokie chirurgiczne cięcie 

00:29:00:17 - 00:29:03:04
 usuwające dewastującą gospodarkę inflację.

00:29:03:16 - 00:29:06:05
Trzeba zerwać z fałszywą grą, 

00:29:06:05 - 00:29:08:04
w której ludzie udają, że pracują,

00:29:08:04 - 00:29:09:14
 a państwo udaje, że płaci.

00:29:10:16 - 00:29:13:16
Alternatywa, którą proponujemy, to życie udane

00:29:13:16 - 00:29:15:07
zamiast udawanego.

00:29:15:24 - 00:29:18:17
Być może gdyby obok Leszka Balcerowicza

00:29:18:17 - 00:29:21:01
pojawił się ktoś inny, kto zaproponowałby

00:29:21:01 - 00:29:23:19
inną koncepcję, wygrałaby inna koncepcja,

00:29:23:19 - 00:29:24:20
 ale takiego kogoś nie było.

00:29:25:10 - 00:29:26:14
Był Leszek Balcerowicz.

00:29:27:01 - 00:29:30:21
Sala sejmowa była pełniuteńka 
podczas jego wystąpień.

00:29:31:11 - 00:29:33:20
To on potrafił nas przekonać,

00:29:33:20 - 00:29:36:21
 że gospodarka rynkowa jest 
tą jedyną gospodarką,

00:29:37:00 - 00:29:39:11
która wyprowadzi Polskę na prostą.

00:29:39:15 - 00:29:43:15
Załoga żąda dodatkowych 100 tysięcy

00:29:43:15 - 00:29:45:09
 dla każdego pracownika zakładu.

00:29:46:09 - 00:29:48:12
Strajkujący powiedzieli nam, że nie zrezygnują

00:29:48:12 - 00:29:49:04
z tych żądań.

00:29:49:08 - 00:29:50:10
Co wobec tego będzie dalej?

00:29:51:23 - 00:29:55:14
Wtedy stoimy przed alternatywą, że zakład

00:29:55:14 - 00:29:57:06
może upaść jako firma,

00:29:57:06 - 00:29:58:02
 a to już jest skrajność.

00:29:59:14 - 00:30:00:24
Dajmy na to 100 tysięcy albo

00:30:00:24 - 00:30:02:17
będziemy z głodu zdychać. po prostu.

00:30:03:08 - 00:30:05:21
Podnosiłam wtedy rękę, wiedząc doskonale, 

00:30:05:21 - 00:30:08:18
będą pewne kłopoty, 
bo pewne kłopoty się pojawiły, 

00:30:08:18 - 00:30:11:22
ogromne zadłużenie społeczeństwa, 

00:30:11:22 - 00:30:16:21
pułapki kredytowe itd., 
likwidacja miejsc pracy,

00:30:16:21 - 00:30:20:01
 ale wierzyłam w to, że ten okres minie,

00:30:20:01 - 00:30:22:16
że przyjdzie taki czas,

00:30:22:16 - 00:30:24:11
 że Polska wyjdzie na prostą, 

00:30:24:11 - 00:30:28:04
że nam się te reformy powiodą 
i to się wszystko uda.

00:30:28:04 - 00:30:29:00
Udało się.

00:30:29:07 - 00:30:29:23
No udało się.

00:30:30:05 - 00:30:32:15
Ja przywiązuję zawsze wielką wagę 

00:30:32:15 - 00:30:35:05
do tego słowa "społeczne" gospodarka rynkowa.

00:30:35:09 - 00:30:38:18
To nie jest kwestia odrębnego

00:30:38:18 - 00:30:41:12
 trzeciego systemu, 

00:30:41:12 - 00:30:44:07

między systemem kapitalistycznym 
a socjalistycznym

00:30:44:07 - 00:30:46:15
czy gospodarki planowej, ale to jest

00:30:47:18 - 00:30:51:06
widzenie pewnych aspektów 
społecznych w gospodarce.

00:30:51:10 - 00:30:53:17
Rynek bardzo wiele ureguluje, ale rynek

00:30:53:17 - 00:30:55:04
wszystkiego nie ureguluje.

00:30:55:21 - 00:30:59:08
Rynek sytuacji słabych, chorych nie ureguluje.

00:30:59:12 - 00:31:03:15
Rynek dostępu, równego dostępu do szkół

00:31:03:15 - 00:31:04:14
nie ureguluje.

00:31:04:18 - 00:31:08:15
To musi regulować to państwo, 
swoją polityką.

00:31:08:17 - 00:31:10:11
Nie miałem wątpliwości, że trzymanie się

00:31:10:11 - 00:31:13:00
socjalizmu byłoby zbrodnią wobec człowieka.

00:31:13:04 - 00:31:13:24
Tak jak było.

00:31:14:12 - 00:31:15:24
W związku z tym zastanawiałem się

00:31:15:24 - 00:31:18:04
nie nad tym, jak utrwalić ten

00:31:18:04 - 00:31:19:09
zły ustrój, tylko nad tym, jak

00:31:19:09 - 00:31:22:14
najlepszy sposób się od niego oderwać,

00:31:22:14 - 00:31:24:14
przechodząc do innego ustroju, 

00:31:25:04 - 00:31:28:20
w którym, jak powiedziałem, 

00:31:28:20 - 00:31:31:14
i także ograniczona przez prawo, 

00:31:31:14 - 00:31:35:11
którym są sprawne instytucje 
wymiaru sprawiedliwości,

00:31:35:14 - 00:31:37:19
w którym pieniądz jest stabilny,

00:31:37:19 - 00:31:39:16
 jest wolność, a dzięki temu konkurencja.

00:31:40:05 - 00:31:45:20
Niezastąpiony mechanizm 
wydobywania z ludzi talentów,

00:31:45:20 - 00:31:48:08
pracowitości, pomysłowości itd.

00:31:48:13 - 00:31:49:18
Na tym się koncentrowałem.

00:31:49:18 - 00:31:52:17
Pomnik okazały, bo i zasługi Krasnali

00:31:52:17 - 00:31:55:15
dla Nowej Soli są, 
zdaniem mieszkańców, duże.

00:31:56:06 - 00:31:58:05
Gdy na początku lat dziewięćdziesiątych 

00:31:58:05 - 00:32:00:17
w mieście padła większość 
zakładów przemysłowych, 

00:32:00:17 - 00:32:04:01
właśnie narodziła się 
domowa produkcja gipsowych skrzatów.

00:32:04:14 - 00:32:06:13
Dużo ludzi właśnie przeżyło ten kryzys

00:32:06:13 - 00:32:08:13
dzięki krasnoludkom, 
bo to był dopływ gotówki, 

00:32:08:13 - 00:32:12:12
dewiz pieniędzy.
Życie uratował nie jednej rodzinie.

00:32:12:13 - 00:32:14:14
Tak naprawdę to krasnoludki obaliły komunę

00:32:14:14 - 00:32:17:08
i wyjęły z uśmiechem cegły 

00:32:17:08 - 00:32:18:09
z muru berlińskiego.

00:32:18:19 - 00:32:20:22
Jest nawet podejrzenie, że Lech Wałęsa

00:32:20:22 - 00:32:22:10
tak naprawdę był krasnoludkiem.

00:32:22:13 - 00:32:25:00
Nie było wyboru,
kładły się zakłady pracy,

00:32:25:00 - 00:32:27:21

 rozwiązaliśmy Związek Radziecki,

00:32:27:21 - 00:32:32:11
traciliśmy ponad 70% gospodarki, 
kooperacji rynków zbytu,

00:32:32:11 - 00:32:34:22
 a więc groziła nam ogóle zapaść 

00:32:34:22 - 00:32:38:09
i wojna domowa i rzeź wewnętrzna.

00:32:38:22 - 00:32:40:06
Trzeba było się ratować, trzeba było

00:32:40:06 - 00:32:42:08
wypychać, dopłacać, żeby ktoś zabrał

00:32:42:08 - 00:32:44:01
 te zakłady, żeby był gospodarz,

00:32:44:01 - 00:32:46:15
 żeby ruszyć z tym wszystkim, 

00:32:46:15 - 00:32:50:00
a to tylko można było 
w układzie kapitalistycznym ruszyć,

00:32:50:03 - 00:32:53:00
więc ruszyliśmy, żeby się uratować, 
żeby przeżyć.

00:32:53:11 - 00:32:58:06
Rząd, który utworze, 
nie ponosi odpowiedzialności

00:32:58:06 - 00:33:00:19
za hipotekę, którą dziedziczy.

00:33:01:20 - 00:33:04:19
Ma jednak ona wpływ na okoliczności,

00:33:06:02 - 00:33:07:19
w których przychodzi nam działać.

00:33:08:17 - 00:33:12:02
Przeszłość odkreślamy grubą linią.

00:33:12:02 - 00:33:17:23
Przy okrągłym stole komuniści porozumieli się

00:33:17:23 - 00:33:24:08
z opozycją i tym samym bezboleśnie

00:33:26:08 - 00:33:28:02
się uwłaszczyli.

00:33:28:22 - 00:33:33:00
To znaczy, przeszli do biznesu, 

00:33:33:00 - 00:33:35:20
miast ponieść za to, 
co zrobili wcześniej,

00:33:36:20 - 00:33:37:19
zasłużoną karę.

00:33:38:06 - 00:33:43:06
Trzeba było postępować zdecydowanie, 

00:33:43:06 - 00:33:46:18
ale rozważnie i nie trzeba było
 sobie produkować wrogów.

00:33:50:01 - 00:33:51:10
muzyka 

00:34:03:07 - 00:34:07:13
Wielkie zmiany historyczne muszą mieć także

00:34:07:13 - 00:34:10:08
wielki wymiar moralny i ten wielki

00:34:10:08 - 00:34:14:06
wymiar moralny to było 
zaoferowanie demokracji wszystkim.

00:34:14:16 - 00:34:15:24
Przy czym to nie oznaczało,

00:34:15:24 - 00:34:18:16
 że nie będziemy historycznie oceniać,

00:34:18:16 - 00:34:21:23
 że nie będziemy podciągać 
do odpowiedzialności tych, 

00:34:21:23 - 00:34:26:05
mają na swoim sumieniu winy, zbrodnie.

00:34:26:22 - 00:34:32:08
Natomiast oznaczało, że ten nowy 

00:34:32:08 - 00:34:35:09
stan rzeczy, ten nowy ustrój demokratyczny

00:34:35:09 - 00:34:36:17
nie jest ustrojem dla wszystkich.

00:34:39:09 - 00:34:40:18
muzyka 

00:34:55:04 - 00:34:57:23
Nazwa naszego państwa Rzeczpospolita Polska.

00:34:58:06 - 00:34:59:24
Godło, biały orzeł w koronie na

00:34:59:24 - 00:35:00:17
czerwonym polu.

00:35:01:07 - 00:35:03:22
Nad nowelizacją konstytucji głosował wczoraj 

00:35:03:22 - 00:35:04:18
późnym wieczorem Sejm.

00:35:07:07 - 00:35:08:16
muzyka 

00:35:15:03 - 00:35:17:16
11 listopada, sobota wiadomość, dobry wieczór.

00:35:18:02 - 00:35:19:17
Mam nadzieję, że program ten będzie

00:35:19:17 - 00:35:21:15
zdobywał z dnia na dzień państwa zaufanie.

00:35:22:11 - 00:35:24:17
Wiadomości w naszym nowym dzienniku będą

00:35:24:17 - 00:35:26:23
dobre lub złe, oby tych ostatnich

00:35:26:23 - 00:35:29:12
jak najmniej, ale zawsze prawdziwe.

00:35:30:17 - 00:35:35:12
Panie i Panowie Miss Polski 
jest Miss Świata 1999.

00:35:37:22 - 00:35:38:21
aplauz

00:35:41:03 - 00:35:44:17
Polka Aneta Kręglicka najpiękniejszą na świecie.

00:35:45:05 - 00:35:47:09
Tytuł Miss World otrzymała dziś

00:35:47:09 - 00:35:47:24
 w Hongkongu.

00:35:48:08 - 00:35:51:14
Byłem przekonany, 
że taka czeka nas przyszłość, 

00:35:51:14 - 00:35:55:11
że ten znienawidzony dziennik telewizyjny

00:35:55:11 - 00:35:59:01
zastąpiony nowym wydaniem,
 wiadomościami będzie zawierał

00:35:59:01 - 00:36:01:13
rzeczywiście dobre, złe wiadomości.

00:36:02:01 - 00:36:03:03
Jak to w życiu bywa,

00:36:03:03 - 00:36:04:12
 ale że będą one prawdziwe.

00:36:05:03 - 00:36:06:10
Dziś muszę powiedzieć, że to moje

00:36:06:10 - 00:36:08:22
myślenie było bardzo naiwne, dlatego, że

00:36:08:22 - 00:36:10:10
już po półtora roku, a więc

00:36:10:10 - 00:36:13:12
w marcu 91 roku, w wyniku

00:36:13:12 - 00:36:16:08
postawienia przez prezydenta Lecha Wałęsę

00:36:16:08 - 00:36:19:01
 na lewą nogę, do pracy zaczęły wracać

00:36:19:01 - 00:36:23:08
osoby kompletnie skompromitowane,
 które przewodziły w tamtym 

00:36:23:08 - 00:36:26:04
dawnym komunistycznym 
systemie zniewolenia

00:36:26:04 - 00:36:28:22
 i zabrakło dla mnie miejsca w tej instytucji.

00:36:29:00 - 00:36:30:23
Dzisiaj też są falsyfikatorzy słów.

00:36:31:09 - 00:36:33:08
Dzisiaj też są media, które manipulują,

00:36:33:17 - 00:36:35:08
tylko że są inne media, 

00:36:35:08 - 00:36:36:14
które mogą im się przeciwstawić.

00:36:36:14 - 00:36:40:10
Zatem kłamstwo napotyka replikę.

00:36:40:23 - 00:36:42:11
Jest wolny rynek wartości.

00:36:42:13 - 00:36:43:23
Teraz telewizja jest czymś, 

00:36:43:23 - 00:36:45:10
co ludzi dzieli, bo każdy zamyka się

00:36:45:10 - 00:36:46:14
 w domu i ogląda telewizję.

00:36:47:18 - 00:36:49:05
A jednocześnie to, co się stało

00:36:49:05 - 00:36:51:06
z tą telewizją, która niby była

00:36:51:06 - 00:36:54:02
tam funkcją władzy wtedy, ale tak

00:36:54:02 - 00:36:57:23
naprawdę to jednak promowała lepszą kulturę

00:36:57:23 - 00:36:59:20
przeciwko gorszej.

00:37:00:09 - 00:37:03:01
A teraz, kiedy zapanowała wolność, 

00:37:03:01 - 00:37:07:09
to telewizję pociągnęło 
w stronę skrajnej komercji,

00:37:08:11 - 00:37:12:13
zarabiania pieniędzy 
oraz instrumentu politycznego, 

00:37:12:13 - 00:37:16:19
bardzo nieumiejętnie zresztą 
wykorzystywanego przez kolejne ekipy władzy.

00:37:16:21 - 00:37:17:23
I w końcu ta telewizja

00:37:17:23 - 00:37:20:10
 na naszych oczach się rozsypuje.

00:37:20:14 - 00:37:24:10
Tutaj nastąpiło kilka rewolucji 
prawie jednocześnie.

00:37:24:13 - 00:37:28:04
Za życia, za aktywnej działalności 
jednego pokolenia.

00:37:28:07 - 00:37:30:14
Znaczy, po pierwsze została zniesiona cenzura

00:37:30:14 - 00:37:35:04
i zostały zniesione zewnętrzne 
ograniczenia na media.

00:37:37:02 - 00:37:38:09
To po pierwsze.

00:37:39:09 - 00:37:44:13
Po drugie nastąpiły rewolucje technologiczne

00:37:44:13 - 00:37:52:08
 i rewolucje, czyli rozwój telewizji prywatnych, 

00:37:52:08 - 00:37:53:05
rozwój Internetu.

00:37:54:06 - 00:37:56:15
W tej chwili zaczynają się platformy cyfrowe.

00:37:57:21 - 00:38:01:08
I to wszystko spowodowało to, 

00:38:01:08 - 00:38:02:11
że w tej chwili, jeżeli chodzi o media, 

00:38:02:11 - 00:38:06:20
to mamy świat zupełnie inny.

00:38:07:21 - 00:38:09:03
Bardzo wielobarwny.

00:38:09:07 - 00:38:13:07
Zmieniło się wszystko po prostu w Polsce.

00:38:15:15 - 00:38:17:17
Wszystko co różni wolny kraj

00:38:17:17 - 00:38:19:21
 od kraju zniewolonego 
to jednak jest bardzo dużo.

00:38:20:17 - 00:38:23:04
Bo oprócz wolności osobistej to jednak

00:38:23:04 - 00:38:26:05
jest taki rozwój wszystkiego wokoło.

00:38:26:05 - 00:38:28:09
I chociaż może ten rozwój 

00:38:28:09 - 00:38:30:03
nie jest równomierny i chciałoby się,

00:38:30:03 - 00:38:33:11
 żeby może inne były
 proporcje tych różnych rzeczy,

00:38:33:11 - 00:38:36:16
 które się rozwijają, to jednak

00:38:36:16 - 00:38:38:18
mamy do wszystkiego dostęp.

00:38:38:24 - 00:38:41:09
Mamy dostęp do muzyki, mamy dostęp

00:38:41:09 - 00:38:43:23
do sztuki, mamy dostęp do literatury,

00:38:44:02 - 00:38:47:20
mamy dostęp, którego przedtem 
absolutnie nie mieliśmy.

00:38:47:24 - 00:38:51:00
Mamy kuchnię całego świata dookoła nas,

00:38:51:04 - 00:38:52:02
które rozkwitły.

00:38:52:05 - 00:38:54:01
A kiedyś było tak przecież,

00:38:54:01 - 00:38:56:20
 że można było pojechać do Warszawy 

00:38:56:20 - 00:38:58:19
i pójść do restauracji "Szanghaj" 

00:38:58:19 - 00:39:02:16
na pseudo chińszczyznę,
 "Bukareszt" na pseudo rumuńską kuchnię,

00:39:02:22 - 00:39:05:15
"Budapeszt" na pseudo węgierską, no trochę

00:39:05:15 - 00:39:06:14
bardziej węgierską.

00:39:07:10 - 00:39:08:01
I tyle.

00:39:08:13 - 00:39:10:18
A teraz mamy, teraz to się

00:39:10:18 - 00:39:12:01
wszystko, to jest po prostu szaleństwo

00:39:12:01 - 00:39:12:14
co się dzieje.

00:39:12:20 - 00:39:14:14
Smak komunizmu to był bryzol

00:39:14:14 - 00:39:17:06
 z pieczarkami i fasolka po bretońsku.

00:39:17:08 - 00:39:19:06
Fasolkę po bretońsku nadal lubię, 

00:39:19:22 - 00:39:21:14
ale bryzol z pieczarkami to było kompletne

00:39:22:20 - 00:39:25:04
nieporozumienie w historii kuchni w ogóle,

00:39:25:06 - 00:39:27:07
wyłącznie w komunizmie występujące.

00:39:27:23 - 00:39:29:22
Co chwilę dochodzą nowe rzeczy, 

00:39:29:22 - 00:39:31:13
których jeszcze nie mieliśmy na co dzień,

00:39:31:20 - 00:39:33:11
a już za chwilę mamy.

00:39:33:17 - 00:39:35:04
To był ustrój, który chciał, żebyśmy

00:39:35:04 - 00:39:36:24
wszyscy tak samo myśleli, żebyśmy wszyscy

00:39:36:24 - 00:39:38:01
tak samo byli ubrani.

00:39:39:04 - 00:39:41:15
Dlatego było szaro, żebyśmy wszyscy 

00:39:41:15 - 00:39:42:08
to samo jedli.

00:39:42:20 - 00:39:45:20
Siedział jakiś sekretarz i wypisywał recepturę

00:39:45:20 - 00:39:47:22
kotleta, ile ma ważyć, ile ma

00:39:47:22 - 00:39:48:20
soli dodać.

00:39:48:23 - 00:39:51:17
Jak ktoś woli inaczej, to niestety

00:39:51:17 - 00:39:52:03
nie można.

00:39:52:07 - 00:39:53:12
Ma być tak, bo taka jest

00:39:53:12 - 00:39:54:07
pieczątka.

00:39:55:08 - 00:39:58:06
Moja najnowsza książka, którą wydali mi

00:39:58:06 - 00:40:02:18
górale w Sechnej pod Limanową.

00:40:04:24 - 00:40:10:18
Jest to pojemnik na najlepszą

00:40:10:18 - 00:40:12:02
 w Polsce "Śliwowicę z Sechnej".

00:40:14:13 - 00:40:16:15
To jest bardzo trudno
 wyobrazić sobie coś,

00:40:16:15 - 00:40:19:02
 co kompletnie odbiega od naszego

00:40:19:02 - 00:40:20:01
dzisiejszego życia.

00:40:20:01 - 00:40:24:19
Kiedy mamy paszporty,
 podróżujemy, kiedy ograniczeniem

00:40:24:19 - 00:40:26:15
są pieniądze, bo jak świat światem,

00:40:27:04 - 00:40:29:12
trzeba mieć pieniądze, żeby realizować część

00:40:29:12 - 00:40:32:02
naszej osobistej wolności, 
a nie ma cenzury.

00:40:32:18 - 00:40:34:16
Są wolne media, na które narzekamy,

00:40:34:18 - 00:40:35:07
ale one są.

00:40:36:23 - 00:40:40:15
Jest swoboda w granicach prawa,

00:40:40:15 - 00:40:43:08
 a jeżeli coś przechowało się z PRL-u

00:40:43:08 - 00:40:46:16
 co jest mi równie nienawistne

00:40:46:16 - 00:40:52:01
teraz, jak wówczas, 
to oczywiście ogłupienie

00:40:52:01 - 00:40:58:00
biurokracji i beznadziejny sposób 
rządzenia nami na co dzień.

00:41:00:18 - 00:41:02:02
muzyka 

00:41:28:04 - 00:41:29:16
Co to znaczyło, że skończył się

00:41:29:16 - 00:41:30:21
w Polsce komunizm?

00:41:31:20 - 00:41:32:23
Otworzyła się klatka.

00:41:34:11 - 00:41:37:07
To znaczy, że nagle wiedziałam, 

00:41:37:07 - 00:41:38:19
że ja mogę poznać samą siebie.

00:41:39:13 - 00:41:41:06
I wtedy, kiedy to się skończyło,

00:41:42:04 - 00:41:44:17
kiedy wiadomo było, że już nad

00:41:44:17 - 00:41:47:17
nami nie panuje Związek Radziecki,

00:41:47:17 - 00:41:49:02
 że nie ma już sił na to,

00:41:49:05 - 00:41:51:23
żeby panować, 
to się otworzyła taka możliwość,

00:41:51:23 - 00:41:56:17
 żeby próbować sprostać swoim marzeniom.

00:41:56:24 - 00:42:00:08
Ja w jakimś okresie życia żyłam

00:42:00:24 - 00:42:04:19
próbując przeciwstawić się komunie,

00:42:04:19 - 00:42:07:21
 a teraz żyję próbując
 przeciwstawić się komercji.

00:42:08:07 - 00:42:10:03
No i w końcu ich najnowszy odłam.

00:42:10:14 - 00:42:11:15
Nie pokazują twarzy.

00:42:11:15 - 00:42:14:08
Wiadomo tylko, że są młodzi

00:42:14:08 - 00:42:17:00
 i nazywają się z angielska "The Krasnal".

00:42:17:15 - 00:42:19:10
Chcą walczyć ze zgniłym układem

00:42:19:10 - 00:42:21:22
 w świecie sztuki, 
manipulowanym przez pieniądz 

00:42:21:22 - 00:42:22:13
i dziwne gusta.

00:42:23:03 - 00:42:26:04
Dzisiaj sztuka równa się rynek,

00:42:26:04 - 00:42:27:10
 Czyli równa się brak etyki.

00:42:28:05 - 00:42:29:23
Wkurza nas obłuda rynku sztuki.

00:42:31:04 - 00:42:32:13
muzyka 

00:42:33:03 - 00:42:34:12
My Naród.

00:42:41:15 - 00:42:44:16
Nie może być Europy sprawiedliwej.

00:42:47:11 - 00:42:50:09
Bez Polski niepodległej.

00:42:56:04 - 00:42:59:12
Po 50-letniej przerwie do Polski

00:42:59:12 - 00:43:03:08
przybył nuncjusz apostolski 
ksiądz arcybiskup Józef Kowalczyk.

00:43:03:18 - 00:43:06:02
Ksiądz arcybiskup Józef Kowalczyk 

00:43:06:02 - 00:43:07:19
ma 51 lat i ponieważ nosi tytuł nuncjusza

00:43:07:19 - 00:43:10:13
pełni automatycznie funkcję 
dziekana Korpusu Dyplomatycznego.

00:43:10:22 - 00:43:12:13
Przez wiele lat pracował w Watykańskim

00:43:12:13 - 00:43:13:13
Sekretariacie Stanu.

00:43:13:18 - 00:43:15:09
Jest prałatem honorowym papieża.

00:43:15:12 - 00:43:17:24
Zwolennicy krzyża przypominają, że ostatni raz

00:43:17:24 - 00:43:19:17
w tej sali symbol wiary wisiał

00:43:19:17 - 00:43:22:06
przed wojną, gdy posłami 
byli też duchowni.

00:43:22:15 - 00:43:25:02
Dzisiejszy krzyż został 
wczoraj poświęcony podczas

00:43:25:02 - 00:43:27:17
uroczystości związanych z rocznicą śmierci 

00:43:27:17 - 00:43:29:23
księdza Jerzego Popiełuszki, 
patrona Solidarności.

00:43:31:05 - 00:43:34:00
Wiszący krzyż spowodował ostrą reakcję SLD.

00:43:34:04 - 00:43:36:08
W specjalnym oświadczeniu 
rzecznik klubu napisał,

00:43:36:12 - 00:43:38:18
że Sejm trzeciej kadencji rozpoczyna pracę

00:43:38:18 - 00:43:41:02
w warunkach dyktatu narzuconego przez AWS.

00:43:41:14 - 00:43:44:07
Nieukarani kryminaliści z SLD nie będą

00:43:44:07 - 00:43:46:05
nas uczyć, co jest w porządku.

00:43:46:09 - 00:43:47:09
Niech zaczną od siebie.

00:43:47:19 - 00:43:50:21
Skomentował stanowisko SLD 
Stefan Niesiołowski z AWS.

00:43:51:01 - 00:43:52:22
Michał Kamiński z tego samego ugrupowania

00:43:52:22 - 00:43:55:18
dodał, że jest naturalne,
 że w polskim parlamencie, 

00:43:55:18 - 00:43:58:14

który reprezentuje katolicki naród wisi krzyż.

00:43:58:16 - 00:44:03:17
Nie można lekko podchodzić do tak

00:44:03:17 - 00:44:07:08
zasadniczych tematów, 
jak szacunek dla tożsamości

00:44:07:08 - 00:44:10:10
wypracowanej przez tysiąc lat 
obecności chrześcijaństwa w Polsce.

00:44:11:06 - 00:44:13:19
Natomiast inna sprawa, gdy chodzi 

00:44:13:19 - 00:44:14:18
o wolność działania.

00:44:15:15 - 00:44:18:14
To wolność działania trzeba na pewno

00:44:18:14 - 00:44:20:18
w jakiś sposób nieustannie wywalczać.

00:44:21:01 - 00:44:22:22
Problem powrotu religii do szkół.

00:44:24:07 - 00:44:26:13
Ta sprawa z pewnymi kłopotami, 

00:44:26:13 - 00:44:28:06
ale została bardzo pozytywnie załatwiona.

00:44:28:20 - 00:44:31:14
Potwierdzona potem nie tylko w ustawie,

00:44:31:16 - 00:44:32:15
ale w konkordacie.

00:44:32:15 - 00:44:34:05
Zagrożone małżeństwo.

00:44:34:20 - 00:44:36:03
Zagrożone życie.

00:44:36:18 - 00:44:39:17
Wielka dyskusja na tematy związane chociażby

00:44:39:17 - 00:44:42:05
z zapłodnieniem pozaustrojowym.

00:44:42:16 - 00:44:43:23
Stosunek Kościoła do tego.

00:44:44:09 - 00:44:46:07
Kościół nie ucieka przed tymi problemami,

00:44:46:15 - 00:44:49:12
ale Kościół chce je skonfrontować

00:44:49:12 - 00:44:51:14
 z wielkim pytaniem:

00:44:51:15 - 00:44:54:13
"Kim jest człowiek w swojej istocie

00:44:54:13 - 00:44:58:12
i co służy rozwojowi człowieka?

00:44:59:07 - 00:45:00:19
Jak pomóc człowiekowi?".

00:45:00:19 - 00:45:06:11
Takie zjawisko na przykład, że prezydent

00:45:06:11 - 00:45:08:17
Wałęsa przyjeżdża do Jerozolimy.

00:45:09:07 - 00:45:12:15
Ja miałem zaszczyt być wtedy
 przewodniczącym Knesetu.

00:45:13:05 - 00:45:15:21
A tym, którzy przez tysiąc lat

00:45:16:19 - 00:45:21:03
razem Polskę budowali, chcę powiedzieć, 

00:45:21:03 - 00:45:23:02
że Polska jest już wolna.

00:45:23:21 - 00:45:27:23
Polska chce wykluczyć wszystko, co przynosiło

00:45:27:23 - 00:45:29:04
wstyd i hańbę Polsce.

00:45:29:04 - 00:45:31:17
Za to, co się stało, mimo,

00:45:31:21 - 00:45:33:00
że nie brałem nigdy udziału 

00:45:33:00 - 00:45:35:09
w tym i pokolenie moje, przepraszam.

00:45:36:10 - 00:45:37:09
Prosił o wybaczenie.

00:45:39:04 - 00:45:41:08
A potem w Polsce krytykowali go.

00:45:41:13 - 00:45:43:04
Powiedzieli, no to nie my,
 to Niemcy.

00:45:43:08 - 00:45:45:02
Ale jednak to było na polskiej ziemi.

00:45:47:02 - 00:45:50:07
10 lipca rok 2001 uroczystość

00:45:50:07 - 00:45:53:14
 w Jedwabnem i prezydent Kwaśniewski 

00:45:53:14 - 00:45:56:13
z taką odwagą powiedział dokładnie,
 co powinienem powiedzieć

00:45:56:13 - 00:46:01:06
o tych sąsiadach, 
którzy spalili Żydów w Jedwabnem.

00:46:01:16 - 00:46:03:05
Swoich kolegów z klasy.

00:46:03:14 - 00:46:06:13
Odpowiedzialność ponoszą ich sprawcy i inspiratorzy.

00:46:07:05 - 00:46:09:03
Każdy człowiek odpowiada za własne czyny.

00:46:09:13 - 00:46:11:22
Synowie nie dziedziczą win ojców,

00:46:11:22 - 00:46:12:15
 dodał prezydent.

00:46:13:01 - 00:46:17:00
Jako człowiek, jako obywatel, jako prezydent

00:46:17:00 - 00:46:19:07
Rzeczypospolitej Polskiej, przepraszam.

00:46:20:04 - 00:46:22:23
Przepraszam w imieniu swoim i tych

00:46:22:23 - 00:46:24:11
Polaków, których sumienie

00:46:24:11 - 00:46:26:00
jest poruszone tamtą zbrodnią.

00:46:27:06 - 00:46:28:11
Ja też byłem tam.

00:46:28:24 - 00:46:31:00
I dlatego czułem, że muszę jeszcze

00:46:31:00 - 00:46:31:20
coś dodać.

00:46:32:17 - 00:46:33:21
I to z mojej strony też

00:46:33:21 - 00:46:36:03
było dość odważne, 
bo mnie krytykowali w Izraelu.

00:46:36:04 - 00:46:37:17
Ja powiedziałem tam, że to było

00:46:37:17 - 00:46:38:17
coś okropnego.

00:46:39:10 - 00:46:41:18
Ale ja, Szefach Weiss, 

00:46:41:18 - 00:46:43:22
pamiętam inne stodoły też.

00:46:44:21 - 00:46:46:17
Te stodoły, w których ratowali Żydów.

00:46:46:21 - 00:46:48:21
Na przykład mnie i moją rodzinę.

00:46:49:03 - 00:46:51:08
To wszystko mogło być tylko

00:46:51:08 - 00:46:52:22
 w demokratycznej Polsce.

00:46:52:22 - 00:47:01:11
Bezcenną wartością, jak sądzę, 
jest Unia Europejska,

00:47:01:11 - 00:47:08:08
 jest niepodległość, bez takich ograniczeń,

00:47:08:14 - 00:47:10:19
jak w powojennych realiach.

00:47:11:19 - 00:47:14:14
Polska jest jednym wielkim placem budowy.

00:47:16:11 - 00:47:21:01
Dawne dobra luksusowe stały się przedmiotami

00:47:21:01 - 00:47:22:03
codziennego użytku.

00:47:22:13 - 00:47:25:22
Jak na przykład nowe samochody, 

00:47:25:22 - 00:47:29:16
sprzęt elektroniczny, komputery, 
nowoczesne wyposażenie mieszkań.

00:47:30:09 - 00:47:33:19
To wszystko jest miarą postępu, 
jaki się dokonał.

00:47:34:05 - 00:47:35:00
Dużo kupujemy.

00:47:35:11 - 00:47:36:21
Złotówka trzyma się mocno.

00:47:37:13 - 00:47:40:14
Słowem, jest postęp ku lepszemu.

00:47:41:21 - 00:47:45:13
Ale jako obserwator życia społecznego,

00:47:45:13 - 00:47:50:20
 muszę dostrzegać, że nie wszyscy 
na tych zmianach skorzystali.

00:47:51:05 - 00:47:55:24
Gospodarka kapitalistyczna 
jest bezwzględna dla większości

00:47:56:17 - 00:48:00:22
emerytów, dla prawie 11% bezrobotnych,

00:48:01:23 - 00:48:05:05
dla ludzi o niskich kwalifikacjach zawodowych,

00:48:05:23 - 00:48:08:18
czy dla osób niezaradnych życiowo.

00:48:09:13 - 00:48:11:15
Gorzej mają się na pewno ludzie

00:48:11:15 - 00:48:13:15
młodsi, bo co piąty nie może

00:48:13:15 - 00:48:14:11
znaleźć pracy.

00:48:14:19 - 00:48:17:15
Kiedy patrzę już po przejściu,

00:48:17:15 - 00:48:19:00
po tym, że już jestem 
w takiej Polsce jednak,   

00:48:19:00 - 00:48:24:15
patrzę, ile niewykorzystanych szans,

00:48:25:06 - 00:48:28:15
ile zmarnowanych okazji, to jestem niezadowolony.

00:48:29:10 - 00:48:30:10
A więc to nie jest 

00:48:30:10 - 00:48:32:13
ta Polska, o którą walczyłem.

00:48:32:19 - 00:48:36:13
Polska staje się normalnym krajem, 
krajem europejskim.

00:48:37:04 - 00:48:39:01
Z tym, że trzeba jednak 

00:48:39:01 - 00:48:40:17
tym pamiętać, 
że w tym europejskim kraju, 

00:48:40:17 - 00:48:42:22
gdzieś tam za tym eleganckim

00:48:42:22 - 00:48:46:00
domem ktoś jednak bardzo, bardzo źle

00:48:46:00 - 00:48:47:23
żyje i temu człowiekowi trzeba pomóc.

00:48:48:09 - 00:48:49:06
Nie podoba mi się,

00:48:49:06 - 00:48:51:01
 że w ciągu 20 lat nie potrafiliśmy 

00:48:51:01 - 00:48:55:17
rozwiązać systemu 
zabezpieczenia zdrowotnego Polaków.

00:48:56:03 - 00:48:58:21
Narzekamy, że mamy najgorszą służbę zdrowia.

00:48:58:23 - 00:48:59:21
To już nie jest prawda.

00:49:00:16 - 00:49:02:12
A z kolei jak chcemy sprywatyzować

00:49:02:12 - 00:49:05:24
część służby, żeby była konkurencja, 

00:49:05:24 - 00:49:06:21
też się nie zgadzamy.

00:49:07:05 - 00:49:08:02
Ale i tak chodzimy.

00:49:08:05 - 00:49:11:00
Ja nie pamiętam, żebym kiedykolwiek skorzystał

00:49:11:00 - 00:49:13:10
z państwowej lecznicy, bo nie będę

00:49:13:10 - 00:49:15:10
stał w kolejkach, jeżeli mogę za

00:49:15:10 - 00:49:18:18
niewielkie w sumie pieniądze pójść 

00:49:18:18 - 00:49:20:08
i leczyć się prywatnego.

00:49:20:21 - 00:49:22:21
I dobrze będzie, jeżeli część, wtedy

00:49:22:21 - 00:49:25:04
będzie można dotować tych biednych, 

00:49:25:04 - 00:49:26:14
a w tej chwili dotuje się wszystkich.

00:49:27:07 - 00:49:27:23
Niepotrzebnie.

00:49:28:16 - 00:49:33:11
No i oburzają przypadki reprywatyzacji 

00:49:33:11 - 00:49:36:07
ze szkodą dla interesu społecznego, 

00:49:36:07 - 00:49:37:00
bo o takie mi chodzi.

00:49:37:18 - 00:49:40:01
Zwłaszcza obdarowywanie kościoła.

00:49:40:01 - 00:49:43:11
Powiedziałbym, że czas najwyższy odsunąć kościół

00:49:43:11 - 00:49:46:00
od państwa, tak jak 20 lat

00:49:46:00 - 00:49:48:24
temu odsunięto partię od władzy.

00:49:49:02 - 00:49:51:09
Ja osobiście też nie jestem za tym,

00:49:51:09 - 00:49:55:15
 żeby kościół ingerował bezpośrednio

00:49:55:15 - 00:49:57:02
 w sprawy państwowe.

00:49:57:18 - 00:50:00:13
Prezydent francuski mówił o tak zwanym

00:50:00:13 - 00:50:04:12
"laïcité positive", czyli laickość pozytywna.

00:50:04:20 - 00:50:06:20
A więc nie walka z kimś,

00:50:07:04 - 00:50:08:14
ale właściwe uporządkowanie relacji 

00:50:08:14 - 00:50:10:18
 między kościołem a państwem 

00:50:10:18 - 00:50:14:02
z zachowaniem oczywiście laickości państwa 

00:50:14:02 - 00:50:17:09
w sensie kościół nie wtrąca

00:50:17:09 - 00:50:19:19
się w struktury państwa, ale równocześnie

00:50:19:19 - 00:50:22:09
i państwo, i kościół służy temu

00:50:22:09 - 00:50:23:05
samemu narodowi.

00:50:23:14 - 00:50:25:14
Tutaj bardzo ciekawe
 jest sformułowany artykułu

00:50:25:14 - 00:50:28:16
I Konkordatu, który prawie dosłownie brzmi

00:50:28:16 - 00:50:32:04
– dwie są wspólnoty autonomiczne, niezależne,

00:50:32:16 - 00:50:35:21
ale współprodukujące ze sobą dla dobra

00:50:35:21 - 00:50:37:13
człowieka i dla dobra społeczeństwa.

00:50:37:21 - 00:50:39:20
My ciągle mamy do dzisiaj problemy

00:50:39:20 - 00:50:41:05
z przeszłością Polską.

00:50:41:14 - 00:50:48:05
Iustracje, nie lustracje, 
jakieś historie, co postkomunistyczne,

00:50:48:05 - 00:50:52:14
co niepostkomunistyczne, 
co złego przetrwało. 

00:50:52:14 - 00:50:55:18
I właściwie nie wiemy, co Polska

00:50:55:18 - 00:50:57:11
współczesna Polska-Trzecia Rzeczpospolita, 

00:50:57:11 - 00:51:00:12
co Trzecia Rzeczpospolita tutaj kontynuuje.

00:51:02:03 - 00:51:07:04
Ustawa, która wprowadzała taki mechanizm 

00:51:07:04 - 00:51:11:12
restytuowania nowego państwa,
 ta ustawa została przez

00:51:11:12 - 00:51:15:09
ówczesną większość parlamentarną, 
to koalicja kierowana

00:51:15:09 - 00:51:18:15
przez premiera Olszewskiego, ta ustawa

00:51:18:15 - 00:51:20:11
 o wyjściu Polski z komunizmu, 

00:51:20:11 - 00:51:23:03
bo to tak można nazwać, 
została po prostu odrzucona.

00:51:23:11 - 00:51:25:18
Żaden z polityków w naszym kraju,

00:51:25:21 - 00:51:28:14
żaden od 20 lat nie poniósł

00:51:28:14 - 00:51:32:05
jakichkolwiek konsekwencji 
za swoją nieudolność, 

00:51:32:05 - 00:51:35:05
za błędy, które popełnił, 
gdzie kolejne rządy

00:51:35:05 - 00:51:38:10
wywalały jakieś państwowe pieniądze, 

00:51:38:10 - 00:51:40:24
czy je źle inwestowały, czy je roztrwaniały.

00:51:41:08 - 00:51:43:12
Wszystko jedno, nikt z polityków od

00:51:43:12 - 00:51:45:17
20 lat nie poniósł żadnych konsekwencji

00:51:45:17 - 00:51:46:23
za swoje złe działania.

00:51:47:14 - 00:51:49:06
A jak historia nas uczy, 

00:51:49:06 - 00:51:51:10
jak któryś z króli był niedobrym królem,

00:51:52:05 - 00:51:53:02
to gdzie kończył?

00:51:53:15 - 00:51:54:09
Na szafocie.

00:51:54:13 - 00:51:56:01
Jeżeli ktoś mówi o rewolucji,

00:51:56:01 - 00:51:57:19
 to powinien być ostrożny, dlatego,

00:51:57:19 - 00:52:00:14
 że ona się zwykle kojarzy 
z jakimiś krwawymi rewolucjami.

00:52:01:11 - 00:52:03:07
Rewolucja francuska, bolszewicka.

00:52:03:09 - 00:52:05:11
To, co my robiliśmy, była kontrrewolucja,

00:52:05:20 - 00:52:08:24
dlatego, że tamte rewolucje były krwawe

00:52:08:24 - 00:52:10:07
i odbierały ludziom wolność.

00:52:10:18 - 00:52:12:19
W Polsce to była rewolucja wolności.

00:52:13:16 - 00:52:16:18
To było przejście od dominacji polityki

00:52:16:18 - 00:52:19:23
państwa nad człowiekiem, nad jednostką 

00:52:19:23 - 00:52:22:10
do ustroju, gdzie państwo ma być ograniczone

00:52:22:10 - 00:52:24:04
po to, żeby nie tłamsiło jednostki,

00:52:24:06 - 00:52:26:18
że ma być służebne wobec jednostki.

00:52:26:18 - 00:52:29:14
Inaczej widziałem reformy, ale walczyłem przede

00:52:29:14 - 00:52:31:02
wszystkim o demokrację.

00:52:31:05 - 00:52:33:07
Demokracja ma swoje prawa, więc jestem

00:52:33:07 - 00:52:36:20
z demokracji zadowolony, znaczy z kierunku,

00:52:37:01 - 00:52:40:04
z wolności, z możliwości, natomiast 

00:52:40:04 - 00:52:42:02
z efektów tej demokracji nie do końca.

00:52:42:10 - 00:52:44:10
Demokracja, my zapominamy, że składa się

00:52:44:10 - 00:52:45:06
z trzech elementów.

00:52:45:08 - 00:52:47:02
Całego tego układu prawnego, a więc

00:52:47:02 - 00:52:48:24
czy pozwala, czy ułatwia na działanie,

00:52:49:02 - 00:52:51:00
czy można zostać prezydentem, czy można

00:52:51:00 - 00:52:52:11
być wybranym.

00:52:52:12 - 00:52:53:17
A więc cały system prawny.

00:52:53:19 - 00:52:55:21
Drugi, czy ludzie biorą z tego, korzystają.

00:52:56:03 - 00:52:59:15
I trzecie, zamożność społeczna w tym

00:52:59:15 - 00:53:00:10
dużym wydaniu.

00:53:00:23 - 00:53:02:22
I te trzy elementy dopiero mówią

00:53:02:22 - 00:53:04:08
o demokracji.

00:53:04:17 - 00:53:05:18
I teraz w Polsce można by

00:53:05:18 - 00:53:06:10
się zastanowić.

00:53:06:12 - 00:53:07:22
Pierwszy element chyba jest.

00:53:08:06 - 00:53:11:15
Można zakładać partię, można się popisywać

00:53:11:15 - 00:53:12:15
i można organizować.

00:53:13:10 - 00:53:15:23
Drugi, korzystanie z demokracji, to nie

00:53:15:23 - 00:53:17:14
za bardzo z różnych powodów.

00:53:17:17 - 00:53:19:16
A trzeci jest najgorzej, bo jesteśmy

00:53:19:16 - 00:53:22:11
w sumie dość niezamożni

00:53:22:11 - 00:53:24:03
 i stąd w skali masowej nie korzystamy

00:53:24:03 - 00:53:24:23
 z tego wszystkiego.

00:53:26:11 - 00:53:29:14
Dwadzieścia lat temu to była nadzieja.

00:53:30:15 - 00:53:35:02
Po dwudziestu latach jesteśmy wolnym krajem.

00:53:35:19 - 00:53:38:08
Żyjemy w wolnej ojczyźnie,
 w suwerennym państwie.

00:53:39:14 - 00:53:44:11
Jesteśmy w zjednoczonej Europie,
 porządkującej swoje struktury.

00:53:44:23 - 00:53:47:16
To wszystko jest sukces Polski.

00:53:48:12 - 00:53:51:21
Ale Polska to właśnie wy, 

00:53:51:21 - 00:53:52:20
drodzy rodacy.

00:53:54:14 - 00:53:59:21
Waszym talentom, 
waszym zdolnościom zawdzięczamy to,

00:54:00:12 - 00:54:04:04
co powoduje, że znajdujemy się

00:54:04:04 - 00:54:07:20
 w najlepszej sytuacji ze wszystkich 
państw Unii Europejskiej.

00:54:09:04 - 00:54:10:24
Bardzo serdecznie za to dziękuję.

00:54:11:13 - 00:54:13:09
Teraz, nie zajmując się już

00:54:13:09 - 00:54:16:06
 w ogóle polityką, 
można się teraz przestać

00:54:16:06 - 00:54:18:20
zajmować zmienianiem świata i trochę spróbować

00:54:18:20 - 00:54:19:18
w tym świecie pożyć.

00:54:19:24 - 00:54:22:20
Nie spiskuję i nie robię 
filmów dokumentalnych.

00:54:22:23 - 00:54:24:10
To jest ta różnica.

00:54:24:15 - 00:54:27:23
Jestem człowiekiem wolnym i kompletnie niezależnym.

00:54:28:01 - 00:54:29:04
Nie mam żadnego szefa.

00:54:29:19 - 00:54:31:14
Nikt mnie każe nic robić.

00:54:32:03 - 00:54:34:12
Absolutnie zależę tylko i wyłącznie
 od samego siebie.

00:54:36:01 - 00:54:38:03
Za niezależność się oczywiście płaci.

00:54:40:15 - 00:54:42:20
Ale cena, jaką ja płacę za

00:54:42:20 - 00:54:44:11
moją niezależność jest cena, 

00:54:44:11 - 00:54:45:04
na którą mnie stać.

00:54:45:04 - 00:54:46:08
Absolutnie.

00:54:46:14 - 00:54:47:24
Wydaje się, że z jednej strony

00:54:47:24 - 00:54:51:06
jest to niezwykły dar Bożej Opatrzności,

00:54:51:22 - 00:54:54:00
który pozwala nam dzisiaj żyć

00:54:54:00 - 00:54:56:20
 w wolnym kraju, w Zjednoczonej Europie, 

00:54:56:20 - 00:55:00:02
a równocześnie jest to nieustannie stające 

00:55:00:02 - 00:55:02:18
przed nami zadanie, 
które trzeba wykonać,

00:55:02:18 - 00:55:05:15
 by w sposób mądry 
korzystać z tej wolności.

00:55:06:02 - 00:55:08:02
Ale nam się wydarzyło.

00:55:11:03 - 00:55:15:17
Niech Duch Święty nieustannie wspiera wielki

00:55:15:17 - 00:55:20:19
proces przemian służący odnowie oblicza ziemi.

00:55:21:02 - 00:55:23:13
Tej naszej wspólnej ziemi.

00:55:23:20 - 00:55:27:02
No to wiadomo, że to, 

00:55:27:02 - 00:55:30:14
że to krasnoludki obaliły komunę.

00:55:31:14 - 00:55:34:12
Pomarańczowa alternatywa wiecznie żywa.

00:55:35:06 - 00:55:38:03
Bardziej podoba mi się 
Polska postsolidarnościowa.

00:55:38:24 - 00:55:42:03
Polska PRL-oska była ograniczona.

00:55:42:03 - 00:55:45:12
Nie była częścią świata.

00:55:45:20 - 00:55:48:05
W tej chwili wszyscy ludzie, 

00:55:48:05 - 00:55:51:02
którzy łącznie ze mną narzekają na to,

00:55:51:07 - 00:55:53:05
jak jest źle, jak jest trudno.

00:55:54:00 - 00:55:56:07
Narzekają tak naprawdę na cały świat.

00:55:56:12 - 00:56:00:09
Bo myśmy dołączyli do problemów całego

00:56:00:09 - 00:56:03:10
świata tak naprawdę, który jest okropny.

00:56:03:15 - 00:56:05:17
Ale nie znaczy to,

00:56:05:17 - 00:56:07:12
 że w klatce jest lepiej.

00:56:07:21 - 00:56:09:00
Proszę pani, czy jest pani przekonana,

00:56:09:00 - 00:56:10:21
że w Polsce komunizm 
się naprawdę skończył?

00:56:11:21 - 00:56:13:11
Gdyby się nie skończył w Polsce

00:56:13:11 - 00:56:15:07
komunizm, to pan by nie mógł

00:56:15:07 - 00:56:16:14
teraz zadać tego pytania.

00:56:18:16 - 00:56:20:00
muzyka