Andrzej Cybulski. Bilety do szczęścia

00:00:07:22 - 00:00:13:15
Błagamy was daremno, więc zaśpiewajcie 

00:00:13:15 - 00:00:18:24
ze mną, bo słowa proste są - 

00:00:18:24 - 00:00:21:04
- bim-bom, bim-bom, bim-bom.

00:00:21:14 - 00:00:24:16
Cicho, by nie spłoszyć nowych, rewelacyjnych

00:00:24:16 - 00:00:27:00
konceptów, jakie obmyśla właśnie zespół teatrzyku

00:00:27:00 - 00:00:27:12
Bim-Bom.

00:00:28:06 - 00:00:31:02
Zbyszek Cybulski kończy pracowicie ten rok,

00:00:31:05 - 00:00:34:00
który przyniósł mu popularność i sympatię

00:00:34:00 - 00:00:35:19
wielu milionów widzów kinowych.

00:00:36:14 - 00:00:37:24
Jak na filmie, tak i w życiu.

00:00:38:08 - 00:00:40:04
Nierozłączna para z Bogumiłem Kobielą.

00:00:40:23 - 00:00:44:17
Oczywiście jedni wyżej cenili znanych aktorów,

00:00:44:18 - 00:00:47:10
jak Zbigniewa Cybulskiego, czy Bogumiła Kobiela,

00:00:47:12 - 00:00:50:03
inni mówili więcej o Afanasjewie, 

00:00:50:03 - 00:00:52:18
ale taką osobą, która była nośnikiem 

00:00:52:18 - 00:00:54:19
tej legendy, był z pewnością Andrzej Cybulski.

00:00:55:12 - 00:00:58:23
On był niezwykle potrzebny ludziom wszystkim.

00:00:59:23 - 00:01:02:21
Często sobie nie zdawali sprawy,

00:01:02:21 - 00:01:05:20
 że to wszystko dzięki 
Andrzejowi Cybulskiemu się kręci.

00:01:06:05 - 00:01:10:22
Pamiętam, że ściągnął
 Agnieszkę Osiecką na spotkanie.

00:01:11:17 - 00:01:14:05
Poszliśmy do Grand Hotelu na wódeczkę.

00:01:14:21 - 00:01:17:09
Ktoś wpadł i mówił: "Rosjanie stoją na redzie".

00:01:17:19 - 00:01:21:11
I Agnieszka mówi: "Zamów jeszcze, panie, jeszcze raz".

00:01:21:20 - 00:01:24:04
Im więcej żeśmy wypili, tym bardziej

00:01:24:04 - 00:01:25:05
byliśmy trzeźwi.

00:01:25:18 - 00:01:27:01
Fajne czasy były.

00:01:29:02 - 00:01:32:02
muzyka 

00:01:43:13 - 00:01:45:17
Słuchajcie, to wchodzimy z tą kawą.

00:01:46:12 - 00:01:47:16
Wody, kto chce?

00:01:47:22 - 00:01:48:22
Wody chcesz?

00:01:49:11 - 00:01:50:00
Chętnie.

00:01:50:17 - 00:01:51:05
Po lufie.

00:01:51:21 - 00:01:52:24
Od razu po lufie?

00:01:53:04 - 00:01:54:05
Tak, lufa.

00:01:54:20 - 00:01:58:07
O, świetnie dobrze.

00:01:59:05 - 00:02:01:08
Tutaj, jak jesteśmy w tym gronie

00:02:01:08 - 00:02:04:06
przyjaciół Andrzeja, to muszę powiedzieć, 

00:02:04:06 - 00:02:08:10
że czułem ducha krążącej wokół nas takiej

00:02:08:10 - 00:02:11:04
legendy Andrzeja Cybulskiego.

00:02:13:10 - 00:02:16:10
muzyka 

00:02:18:08 - 00:02:20:17
Pamiętajmy, że to są lata pięćdziesiąte.

00:02:21:04 - 00:02:25:12
Bardzo takie przaśne, szare i nieciekawe bezbarwne.

00:02:25:12 - 00:02:30:09
Zobaczyłem mężczyznę dosyć, 
powiedziałbym, oryginalnej urody,

00:02:30:16 - 00:02:31:17
świetnie ubranego.

00:02:32:00 - 00:02:33:19
Pamiętam też taki zapach dobrej wody

00:02:33:19 - 00:02:35:07
kolońskiej, co w tamtych latach było

00:02:35:07 - 00:02:38:17
dosyć takie, no raczej mężczyzn rzadko spotykane.

00:02:39:12 - 00:02:41:10
Andrzej do tego ruchu związanego 

00:02:41:10 - 00:02:43:12
z kulturą wszedł z Politechniki Gdańskiej.

00:02:43:15 - 00:02:45:06
On był tak zwany wiecznym studentem.

00:02:45:19 - 00:02:49:21
On przecież na Wybrzeże przyjechał po to, 
żeby budować okręty.

00:02:51:00 - 00:02:54:00
muzyka 

00:02:58:02 - 00:03:00:04
Ale on to wszystko zostawił.

00:03:00:04 - 00:03:03:22
Jak poszedł w działalność studencką,

00:03:03:22 - 00:03:07:10
 no to on się w niej zrobił 
wspaniałym facetem.

00:03:07:16 - 00:03:10:16
muzyka 

00:03:11:05 - 00:03:13:11
Pamiętam, że było grzane wino,

00:03:13:11 - 00:03:16:15
 że było strasznie dużo dymu i że był jazz.

00:03:17:10 - 00:03:20:02
Klub Studentów Wybrzeża ŻAK powstał 

00:03:20:02 - 00:03:24:02
w 1957 roku po otrzymaniu budynku 

00:03:24:02 - 00:03:25:16
od Komitetu Miejskiego Partii.

00:03:26:07 - 00:03:29:04
Trójmiasto było środowiskiem industrialnym.

00:03:29:04 - 00:03:32:09
I chodziło o to, żeby te

00:03:32:09 - 00:03:36:12
idee humanizmu, ten świat industrialny wszczepiać.

00:03:36:20 - 00:03:41:12
Żeby uczyć młodych lekarzy rozumienia sztuki,

00:03:42:04 - 00:03:47:13
żeby inżynier potrafił rozróżniać muzykę Beethovena

00:03:47:13 - 00:03:50:15
od Mozarta, bo niestety były 

00:03:50:15 - 00:03:52:10
w tym zakresie olbrzymie zaniedbania.

00:03:53:06 - 00:03:56:06
muzyka 

00:03:57:22 - 00:04:02:02
Andrzej nie miał żadnych talentów konkretnie

00:04:02:02 - 00:04:03:03
artystycznych.

00:04:03:14 - 00:04:06:05
On do środka, jakby do koncepcji

00:04:06:05 - 00:04:08:19
artystycznej nigdy się nie wtrącał.

00:04:09:01 - 00:04:13:15
Natomiast był ogromnie pomocny w działaniu.

00:04:14:03 - 00:04:16:18
Na pewno miał dobre układy polityczne.

00:04:17:06 - 00:04:19:11
Jeżeli się uparł, że coś zostanie

00:04:19:11 - 00:04:22:11
zorganizowane, to on potrafił tak 

00:04:22:11 - 00:04:25:22
to wytłumaczyć, że zawsze władza uwierzyła, 

00:04:25:22 - 00:04:27:08
że to jest dobre dla nich.

00:04:27:21 - 00:04:30:06
Dobre dla władzy, dobre dla regionu,

00:04:30:12 - 00:04:31:14
dobre dla Gdańska.

00:04:32:17 - 00:04:35:11
Dziwicie się pewnie, kim jestem.

00:04:37:02 - 00:04:38:01
Jestem duszkiem.

00:04:39:00 - 00:04:41:05
Duszkiem, który wstąpił w Ministra Kultury

00:04:41:05 - 00:04:42:05
i Sztuki.

00:04:42:21 - 00:04:44:18
Jestem symbolem u Wesoło Zabawienia.

00:04:46:00 - 00:04:47:23
Przyszedłem tu do was, żeby zobaczyć,

00:04:47:24 - 00:04:50:02
czy mnie tu przypadkiem nie ma.

00:04:50:20 - 00:04:53:20
muzyka 

00:04:56:11 - 00:05:00:01
Nie było czegoś takiego, żeby można

00:05:00:01 - 00:05:03:11
było wbrew władzy prowadzić własną politykę.

00:05:04:18 - 00:05:07:00
Albo się chciało coś robić, godząc

00:05:07:00 - 00:05:09:16
się na pewne rzeczy, albo 

00:05:09:16 - 00:05:10:13
po prostu się nie istniało.

00:05:11:03 - 00:05:13:24
Można było siedzieć w domu i żyć w izolacji.

00:05:15:21 - 00:05:19:08
Całość ogarniało swoim działaniem 

00:05:19:08 - 00:05:21:14
Zrzeszenie Studentów Polskich.

00:05:21:14 - 00:05:24:12
Ja byłem w Radzie Okręgowej ZSP.

00:05:25:04 - 00:05:27:19
Głównie przybiegał do nas o pieniądze,

00:05:27:22 - 00:05:31:17
muszę powiedzieć, których ciągle brakowało.

00:05:32:07 - 00:05:34:14
To się też odbijało potem 

00:05:34:14 - 00:05:37:11
na uczestnikach tego życia kulturalnego.

00:05:38:02 - 00:05:41:14
Byli bardzo źle opłacani, nie zarabiało się w Żaku.

00:05:42:10 - 00:05:45:18
Mówili, że to jest cudotwórca organizacyjny,

00:05:45:20 - 00:05:48:21
że potrafi wykreować z niczego coś.

00:05:48:21 - 00:05:51:08
I wiedział, gdzie te kotwice rzucić,

00:05:51:19 - 00:05:52:15
a ludzie szli.

00:05:53:01 - 00:05:56:01
muzyka 

00:05:58:02 - 00:06:01:13
Przez Żak przewinęli się najlepsi filmowcy,

00:06:01:21 - 00:06:03:13
poeci, pisarze.

00:06:03:22 - 00:06:05:20
Sam siedziałem gdzieś tam na podłodze

00:06:05:20 - 00:06:07:17
słuchając Ryszarda Kapuścińskiego.

00:06:08:07 - 00:06:09:22
Większość z nich to byli bliscy

00:06:09:22 - 00:06:11:10
znajomi Andrzeja Cybulskiego.

00:06:11:13 - 00:06:13:06
On z nimi utrzymał bliskie kontakty.

00:06:13:15 - 00:06:16:16
Przyjazdu do klubu Żak nikt nie odmawiał.

00:06:20:18 - 00:06:23:21
Pierwsza, która pamiętam, 
to była Czerwona Róża.

00:06:23:21 - 00:06:26:17
Dla nas, młodych poetów, Czerwona Róża

00:06:26:17 - 00:06:30:14
była niebywale ważną instytucją, 
ponieważ nagrody

00:06:30:14 - 00:06:35:10
Czerwonej Róży czarowały drogę 
młodej poezji do prasy.

00:06:35:24 - 00:06:37:09
Była konferencja prasowa.

00:06:37:22 - 00:06:39:11
Wiadomo, kto wygrał, no i ma

00:06:39:11 - 00:06:41:20
być wręczenie, a nie ma statuetki

00:06:41:20 - 00:06:42:17
Czerwonej Róży.

00:06:43:01 - 00:06:44:22
Dzwonię do Józia Fuksia, który robił

00:06:44:22 - 00:06:46:01
te wszystkie statuetki.

00:06:46:11 - 00:06:48:16
Józek mówi tak, słuchaj, ale wiesz

00:06:48:16 - 00:06:50:09
co, ja mam tylko odlew statuetki,

00:06:50:12 - 00:06:51:21
a odlew jest biały, z gipsu.

00:06:51:21 - 00:06:53:20
Co to robić, a Andrzej mówi

00:06:53:20 - 00:06:55:08
tak, co ty się martwisz.

00:06:55:11 - 00:06:56:22
Mówi Józek, masz jakąś farbę?

00:06:57:09 - 00:06:58:09
Mówi, pomalujemy.

00:07:01:00 - 00:07:02:13
Ten laureat nie wiedział, czy to

00:07:02:13 - 00:07:04:07
ma być taka statuetka, czy taka.

00:07:04:17 - 00:07:06:08
Dopiero po dwóch tygodniach dostał

00:07:06:08 - 00:07:07:24
 i w zasadzie tego nikt nie wie.

00:07:08:07 - 00:07:12:00
Po werdykcie pamiętam, że Hajdun nagle

00:07:12:00 - 00:07:15:11
siadł do fortepianu i zaczął improwizować

00:07:15:11 - 00:07:17:04
jako echo do naszych wierszy.

00:07:17:12 - 00:07:20:14
Andrzej robił jakieś szaleństwo luz

00:07:20:14 - 00:07:22:22
 i na nią robiła się fantastyczna historia.

00:07:22:22 - 00:07:26:12
Był wielkim, ja to nazwę popychaczem

00:07:26:12 - 00:07:28:01
takich teatrów jak "Co to".

00:07:28:18 - 00:07:30:21
Przecież Romek Freyer w życiu 

00:07:30:21 - 00:07:33:07
by tego teatru nie stworzył, 
gdyby nie pomoc Andrzeja.

00:07:34:14 - 00:07:37:14
muzyka 

00:07:52:12 - 00:07:56:00
Ja należałem do Studenckiego Teatrzyku Rąk

00:07:56:00 - 00:07:56:20
"Co to".

00:07:57:13 - 00:08:00:21
Cebulski zrobił taki festiwal, 

00:08:00:21 - 00:08:02:10
Tydzień Skandynawsko-Polski w Gdańsku.

00:08:02:10 - 00:08:06:03
Deja Tryjermork przyjechała z Kopenhagi 

00:08:06:03 - 00:08:08:16
i ona później widziała nasz teatrzyk, 

00:08:08:16 - 00:08:12:21
nas tam zaprosiła, później nam zrobili tourne

00:08:12:21 - 00:08:13:22
po Skandynawii.

00:08:14:13 - 00:08:16:12
To wszystko dzięki Andrzeja, że on

00:08:16:12 - 00:08:17:18
ich tu zapraszał.

00:08:19:11 - 00:08:22:21
Miesiąc później wyjeżdżamy pierwszy raz za

00:08:22:21 - 00:08:25:17
żelazną kurtynę do Paryża.

00:08:26:12 - 00:08:29:18
Amatorski teatrzyk z Europy Środkowej jedzie

00:08:29:18 - 00:08:32:03
do kulturowej stolicy świata.

00:08:32:03 - 00:08:35:00
Na Studencki Festiwal Kulturalny.

00:08:37:13 - 00:08:39:09
Teraz nikt z młodych ludzi sobie

00:08:39:09 - 00:08:41:00
nie zdaje sprawy, co to było

00:08:41:00 - 00:08:43:13
załatwianie paszportów, odprawy graniczne,

00:08:43:13 - 00:08:46:07
załatwienie jakiejkolwiek wyjazdu, 
jaki to był horror.

00:08:46:14 - 00:08:47:21
No to ja tylko pamiętam jedno.

00:08:48:00 - 00:08:49:22
Ja chodziłem po tych wszystkich urzędach,

00:08:50:07 - 00:08:51:19
w teczce zawsze miałem

00:08:51:19 - 00:08:55:16
 to, co trzeba, i gorzałę, i kawy,
 i papierosy dobre itd.

00:08:55:20 - 00:08:58:24
I wszystkich urzędników musiałem poobstawiać, 

00:08:58:24 - 00:09:00:22
żeby przekonać, żeby dostać na czas paszporty.

00:09:04:24 - 00:09:06:15
Był zespół Niebiesko-Czarni.

00:09:07:10 - 00:09:10:12
Przez zespół przewinęło się 75 osób.

00:09:11:06 - 00:09:13:14
Właśnie dlatego, że każdy wyjazd obowiązywał

00:09:13:14 - 00:09:15:14
tym, że część zespołu zostawała.

00:09:15:23 - 00:09:18:03
Więc jak wracali do Polski, musieli

00:09:18:03 - 00:09:19:10
być nowi do tego muzyków.

00:09:19:12 - 00:09:21:11
Potem następni uciekali, następni wchodzili.

00:09:21:24 - 00:09:22:22
I to się tak działo przez

00:09:22:22 - 00:09:23:15
całą komunę.

00:09:24:22 - 00:09:27:16
Odpowiedzialność wtedy spadała na tego, 

00:09:27:16 - 00:09:28:13
co to organizował.

00:09:28:13 - 00:09:31:18
Andrzej umawiał się tak ze wszystkimi

00:09:31:18 - 00:09:34:21
członkami zespołu, mówiąc im, że dał

00:09:34:21 - 00:09:36:13
słowo, że wszyscy wrócą.

00:09:37:03 - 00:09:40:07
Jurek Afanasjew 
nazwał to: "Sezon kolorowych chmur".

00:09:40:07 - 00:09:42:09
muzyka 

00:09:42:20 - 00:09:51:02
Syci, a jednocześnie zmęczeni wrażeniami,
z radością  wracamy do kraju.

00:09:52:24 - 00:09:55:16
Zachowywał się w sposób bardzo dystyngowany.

00:09:55:16 - 00:09:57:15
On umiał godzić ludzi.

00:09:58:02 - 00:09:59:03
Dam taki przykład.

00:09:59:19 - 00:10:03:10
Romek Polański nakręcił swój słynny film

00:10:03:10 - 00:10:04:18
o dwóch ludziach z szafą.

00:10:05:08 - 00:10:08:24
Na podstawie scenariusza, który wydrukowany był

00:10:08:24 - 00:10:12:23
w "Po prostu",
 to był scenariusz Jurka Afanasjewa.

00:10:13:14 - 00:10:15:08
I oni na tej podstawie, 

00:10:15:08 - 00:10:17:17
nie kontaktując się z Jurkiem, nie musieli.

00:10:18:09 - 00:10:19:22
Dlatego, że to był film szkolny.

00:10:20:12 - 00:10:22:22
Szkoła nie musiała przestrzegać praw autorskich.

00:10:22:22 - 00:10:28:11
Ale później film złapał nagrody,
 zrobiło się o tym głośno i Polański

00:10:28:11 - 00:10:30:09
nie napisał nigdzie, nie powiedział, 

00:10:30:09 - 00:10:32:02
że to jest scenariusz Afanasjewa.

00:10:32:19 - 00:10:34:11
Któregoś dnia myśmy mieli próbę

00:10:34:11 - 00:10:37:09
 i na tę próbę przyjechał Romek Polański

00:10:37:09 - 00:10:38:22
z pierwszą swoją żoną.

00:10:42:09 - 00:10:45:06
Na scenę, na próbę wprowadził Polańskiego

00:10:45:06 - 00:10:48:22
z tą dziewczyną Andrzej Cybulski 

00:10:48:22 - 00:10:50:23
i jakby doprowadził do tego, że Polański

00:10:50:23 - 00:10:53:12
i Jurek Afanasjew podali sobie ręce.

00:10:57:10 - 00:10:59:23
Wiedział czego chciał, a poza tym

00:10:59:23 - 00:11:01:00
był bezwzględny.

00:11:01:11 - 00:11:05:24
I on się nie liczył ze słowami, był ostry taki.

00:11:06:04 - 00:11:07:04
I to mi się podoba.

00:11:07:21 - 00:11:09:06
Był twardy, po prostu.

00:11:12:04 - 00:11:13:13
A co potem Panie Andrzeju?

00:11:13:16 - 00:11:16:18
Przeniosłem do Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki,

00:11:17:08 - 00:11:19:23
już do tej tak zwanej zawodowej sztuki.

00:11:20:08 - 00:11:22:05
To było bardzo ciekawe doświadczenie, 

00:11:22:05 - 00:11:24:24
bo próbowałem tworzyć takie
pomosty łączące pomiędzy

00:11:24:24 - 00:11:29:15
wielką humanistyką, wielką twórczością, a widzem

00:11:29:15 - 00:11:31:21
nieprzygotowanym do odbioru sztuki.

00:11:32:07 - 00:11:35:07
muzyka 

00:11:37:22 - 00:11:42:14
Czy Sławku zostałeś poproszony, aby wspierać

00:11:42:14 - 00:11:47:08
Andrzeja przy organizacji Festiwalu Młodych Muzyków?

00:11:47:18 - 00:11:51:06
Chyba byłeś jeszcze studentem
Akademii Muzycznej, prawda?

00:11:51:06 - 00:11:58:23
To był dokładnie rok 1964 
i Andrzej miał wtedy w głowie taką myśl.

00:11:59:15 - 00:12:02:09
On miał jakąś wizję całego środowiska.

00:12:02:13 - 00:12:04:13
Jemu brakowało na przykład w tym muzyki.

00:12:05:06 - 00:12:06:22
I wpadł na pomysł, tu miał

00:12:06:22 - 00:12:10:23
potężną intuicję, żeby zrobić konkurs ogólnopolski

00:12:10:23 - 00:12:13:03
muzyczny, który się odbędzie w Gdańsku.

00:12:13:13 - 00:12:16:10
Efekt tego konkursu jest następujący.

00:12:18:22 - 00:12:21:22
muzyka 

00:12:25:04 - 00:12:29:03
Andrzej potrafił wychodzić w Ministerstwie Kultury

00:12:29:03 - 00:12:31:14
z zapewnieniem, że laureaci pierwszych nagród

00:12:31:14 - 00:12:34:19
tego konkursu dostaną stypendia zagraniczne.

00:12:34:23 - 00:12:36:09
To na tamte czasy?

00:12:36:09 - 00:12:38:04
Na tamte czasy to była rewelacja,

00:12:38:08 - 00:12:39:10
ale i skutki były.

00:12:39:21 - 00:12:41:18
Dlatego, że laureat pierwszego 
z tych konkursów, 

00:12:41:18 - 00:12:44:23
Jerzy Sulikowski, pojechał do Paryża,

00:12:45:04 - 00:12:47:03
gdzie przygotowali go do jednego

00:12:47:03 - 00:12:51:04
 z ważniejszych konkursów muzycznych 
w Europie, konkursu w Genewie.

00:12:51:24 - 00:12:53:02
I on ten konkurs wygrał.

00:12:53:18 - 00:12:56:05
To po prostu załatwiło sprawę kariery dalej.

00:12:56:13 - 00:12:59:20
Tego rodzaju konkurs tutaj zrobiony, wymyślony

00:12:59:20 - 00:13:02:18
przez Andrzeja, 
w ten sposób wypromował człowieka.

00:13:03:13 - 00:13:05:22
muzyka 

00:13:06:13 - 00:13:08:23
I zawsze powtarzał, nie bójcie się nowości.

00:13:09:11 - 00:13:10:24
Trzeba iść do przodu.

00:13:11:07 - 00:13:14:07
muzyka 

00:13:16:11 - 00:13:20:20
Po skończeniu studiów 
złożyłam swoją aplikację

00:13:20:20 - 00:13:22:24
w WOK-u, Wojewódzkie Ośrodki Kultury.

00:13:23:09 - 00:13:24:23
Typowe zagranie Andrzeja.

00:13:25:14 - 00:13:27:24
Przychodzi i mówi, słuchajcie, tutaj mam

00:13:27:24 - 00:13:31:05
20 nazwisk, młodzi ludzie skończyli studia,

00:13:31:08 - 00:13:33:23
no pewnie coś potrafią, wybierzcie 

00:13:33:23 - 00:13:36:15
trzy osoby, ale jak wybrać z dwudziestu?

00:13:36:17 - 00:13:38:01
No jak to nie wiecie, zamknij

00:13:38:01 - 00:13:40:24
oczy i palcem trafisz na tą osobę.

00:13:40:24 - 00:13:42:19
Która powinna tutaj być.

00:13:43:00 - 00:13:43:21
I tak się stało.

00:13:44:05 - 00:13:47:03
Zamknęłam oczy, palcem natrafiłam na Agatę.

00:13:48:06 - 00:13:49:20
W moim zdumieniu o jej radości

00:13:49:20 - 00:13:51:06
zostałam przyjęta do pracy.

00:13:51:15 - 00:13:54:15
muzyka 

00:13:56:00 - 00:13:58:17
Brał każdego z nas po kolei

00:13:58:17 - 00:14:01:02
do swojego gabinetu i mówił, a co ty robisz?

00:14:01:15 - 00:14:02:21
A co byś chciała robić?

00:14:03:06 - 00:14:04:08
Czy masz jakieś pomysły?

00:14:05:02 - 00:14:07:10
Trochę się interesowałam filmem.

00:14:08:03 - 00:14:10:17
Andrzej mi powiedział: 
"Ty będziesz zajmowała się filmem".

00:14:11:08 - 00:14:14:02
Miał taką moc, taką siłę, 

00:14:14:02 - 00:14:15:08
że człowieka to mobilizowało.

00:14:19:05 - 00:14:20:24
On mi powiedział, że on ma

00:14:20:24 - 00:14:23:04
plany na pięć lat do przodu

00:14:23:04 - 00:14:24:09
i on będzie w tym WOK

00:14:24:09 - 00:14:25:12
-u robił to, to, to 

00:14:25:12 - 00:14:28:00
i tam wymienił inicjatyw, imprez.

00:14:28:06 - 00:14:31:01
I wtedy narodził się pomysł Debiuty

00:14:31:01 - 00:14:33:11
Filmowe, a z Debiutów Filmowych 

00:14:33:11 - 00:14:36:21
rok później powstał Festiwal Filmów Fabularnych.

00:14:38:00 - 00:14:40:12
Rozmawiałem z Andrzejem Cybulskim 

00:14:40:12 - 00:14:41:14
i wyraziliśmy zgodę.

00:14:41:20 - 00:14:44:00
I pierwszy Festiwal Filmów Fabularnych 

00:14:44:00 - 00:14:45:03
odbył się właśnie w Gdańsku.

00:14:45:13 - 00:14:47:16
Ja za to zostałem skarcony w KC.

00:14:48:13 - 00:14:52:05
Wyraziłeś zgodę, a to będą problemy,

00:14:52:14 - 00:14:53:22
bo kultura nie śpi.

00:14:54:12 - 00:14:56:07
Wykazywała aktywność polityczną.

00:14:57:01 - 00:14:58:00
Chcesz tych zmian?

00:14:58:10 - 00:15:00:06
Ja nie chcę, ale na lepsze.

00:15:01:06 - 00:15:03:23
Powierzył zadanie, organizujesz festiwal.

00:15:04:01 - 00:15:06:03
Jedziesz na naukę na Festiwal Filmów

00:15:06:03 - 00:15:07:21
Dokumentalnych do Krakowa.

00:15:07:24 - 00:15:09:20
Tam siedziałam chyba trzy tygodnie 

00:15:09:20 - 00:15:12:22
po to, by sporządzić budżet festiwalu 

00:15:12:22 - 00:15:14:07
i strukturę organizacyjną.

00:15:14:13 - 00:15:16:05
Potem zostało tylko realizować to.

00:15:16:13 - 00:15:17:17
I mam festiwal do dzisiaj.

00:15:18:18 - 00:15:21:13
Festiwal Filmów Fabularnych miał być przeniesiony

00:15:21:13 - 00:15:22:23
do Warszawy.

00:15:27:18 - 00:15:28:21
Środowisko filmowców.

00:15:29:16 - 00:15:32:07
Bardziej pamięta pana Lucjana Bokińca jako

00:15:32:07 - 00:15:34:21
pierwszego dyrektora i twórca festiwalu.

00:15:35:10 - 00:15:36:24
A niewiele osób pamięta o tym,

00:15:37:03 - 00:15:39:07
że większy wpływ na powstanie tego

00:15:39:07 - 00:15:41:00
festiwalu i na jego utrzymanie się

00:15:41:00 - 00:15:42:21
tu w Gdańsku, czy potem 

00:15:42:21 - 00:15:45:18
w Gdyni, był wkład pana Andrzeja Cybulskiego.

00:15:50:09 - 00:15:53:04
Andrzej był naszym człowiekiem w partii.

00:15:53:04 - 00:15:54:15
On nie był komuchem.

00:15:55:02 - 00:15:56:00
To był człowiek, który po prostu

00:15:56:00 - 00:15:58:04
musiał się układać z władzą, 

00:15:58:04 - 00:16:00:05
żeby swoje plany, marzenia realizować.

00:16:00:08 - 00:16:00:20
Musiał.

00:16:00:22 - 00:16:01:19
Takie były czasy.

00:16:02:15 - 00:16:05:10
Andrzej miał kontakty po prostu z Warszawą.

00:16:05:23 - 00:16:07:23
Jakiś miał kontakt z Rakowskim, miał

00:16:07:23 - 00:16:09:23
kontakt z Andrzejem Krzysztofem Wróblewskim.

00:16:10:05 - 00:16:11:13
W tym sensie on żył polityką.

00:16:12:00 - 00:16:14:05
Taką polityką na tym wyższym szczeblu.

00:16:14:15 - 00:16:16:16
To go w jakimś sensie też

00:16:16:16 - 00:16:20:00
ustawiało wobec trójmiejskiej władzy.

00:16:20:00 - 00:16:23:05
On był mianowany na różne miejsca

00:16:23:05 - 00:16:25:17
do pracy, bo wydaje mi się,

00:16:25:20 - 00:16:27:19
że oni byli pewni, że on

00:16:27:19 - 00:16:29:18
nie zrobi niczego takiego, co byłoby

00:16:29:18 - 00:16:32:04
przeciwko ówczesnej władzy.

00:16:33:02 - 00:16:34:18
Mieliśmy dostać sernik.

00:16:35:03 - 00:16:36:00
Było obiecane.

00:16:36:13 - 00:16:37:08
Po tej wodzie.

00:16:37:18 - 00:16:38:08
Tak, tak.

00:16:38:20 - 00:16:40:06
No i co z tym sernikiem?

00:16:41:13 - 00:16:43:05
Nikt mnie się tutaj nie słucha.

00:16:43:18 - 00:16:44:19
Ale czy zapłaciłeś?

00:16:44:22 - 00:16:45:17
Zapłacony jest?

00:16:45:19 - 00:16:47:08
Może jeszcze nie poszedł przelew.

00:16:47:08 - 00:16:48:09
Może tak.

00:16:48:16 - 00:16:49:17
Z tego wynika.

00:16:50:22 - 00:16:53:01
Nie wiem, czy to wszystko trochę

00:16:53:01 - 00:16:54:13
nie jest takie cukierkowate.

00:16:55:22 - 00:17:00:23
Tutaj to środowisko gdańskiej kultury

00:17:00:23 - 00:17:04:02
 go średnio akceptowało,
 ponieważ o nich nie akceptował.

00:17:04:09 - 00:17:05:23
O nich nie poważał, wiesz.

00:17:06:12 - 00:17:08:07
Oni to czuli.

00:17:08:10 - 00:17:08:24
Tak, tak.

00:17:09:01 - 00:17:10:08
I to się w jakimś sensie

00:17:10:08 - 00:17:12:16
też potem przeciwko niemu obracało.

00:17:12:16 - 00:17:18:06
No, ale przeszedł z tego WOK-u do Liter.

00:17:18:23 - 00:17:22:05
Miesięcznika, który wychodził tutaj od 1962

00:17:22:05 - 00:17:24:17
roku, więc te litery były bardzo

00:17:24:17 - 00:17:25:13
ważnym pismem.

00:17:26:10 - 00:17:29:10
muzyka 

00:17:34:04 - 00:17:37:16
I tutaj wzbudził furię środowiska prowadzeniem

00:17:37:16 - 00:17:38:20
tego pisma.

00:17:39:03 - 00:17:39:13
Dlaczego?

00:17:39:18 - 00:17:42:12
Dlatego wzbudził, że zaczął brać autorów

00:17:42:12 - 00:17:45:22
z Warszawy, co wkurzyło tutaj totalnie

00:17:45:22 - 00:17:47:01
autorów miejscowych.

00:17:50:18 - 00:17:52:06
On nie miał racji w tym

00:17:52:06 - 00:17:54:20
sensie, że jeżeli nie ma współpracy

00:17:54:20 - 00:17:56:24
w jednym środowisku, jeżeli ci ludzie

00:17:56:24 - 00:17:59:21
się nie stykają, nie upijają się

00:17:59:21 - 00:18:03:10
nawzajem, no to to są tylko

00:18:03:10 - 00:18:05:08
wspólne nazwiska w jednym piśmie, 

00:18:05:08 - 00:18:06:06
ale to nie jest to samo.

00:18:07:00 - 00:18:09:02
Sprawa się skończyła prosto, ponieważ 

00:18:09:02 - 00:18:12:13
te kulturalne takie 
miesięczniki zostały za Gierka

00:18:12:13 - 00:18:15:17
jednym podpisem zlikwidowane
i skończył się problem Liter.

00:18:17:15 - 00:18:20:16
I wówczas po likwidacji karnie mnie

00:18:20:16 - 00:18:23:23
zesłano do rozrywki, do Wojewódzkiej Agencji

00:18:23:23 - 00:18:26:16
Imprez Artystycznych, 
którą natychmiast zmieniłem 

00:18:26:16 - 00:18:28:20
na Bałtycką Agencję Artystyczną BART.

00:18:29:04 - 00:18:32:03
Kiedyś rozmawialiśmy o tej karuzeli kadrowej.

00:18:32:16 - 00:18:34:09
On mówił, słuchaj, ja jestem typem

00:18:34:09 - 00:18:37:04
faceta, że nawet gdyby mnie zrobili

00:18:37:04 - 00:18:38:21
portierem, to ja za pół roku

00:18:38:21 - 00:18:40:01
i tak będę prezesem.

00:18:41:23 - 00:18:45:19
Każdy na tym coś zarabia, więc

00:18:45:19 - 00:18:48:19
myślę ja sobie, że się znów

00:18:48:19 - 00:18:51:22
przy tych wspomnieniach może też coś

00:18:51:22 - 00:18:52:21
zarobię.

00:18:53:10 - 00:18:55:05
Pierwszym wrażeniem w Trójmieście jest ogromna

00:18:55:05 - 00:18:57:10
ilość afiszy, plakatów firmowanych przez BART,

00:18:57:12 - 00:18:59:01
czyli Bałtycką Agencję Artystyczną.

00:18:59:03 - 00:19:01:05
Rozmawiamy z jej dyrektorem Andrzejem Cybulskim.

00:19:01:13 - 00:19:03:05
Czy mógłby Pan nam w kilku

00:19:03:05 - 00:19:06:18
zdaniach sformułować swoje credo w stosunku

00:19:06:18 - 00:19:08:13
do estrady i do roli jaką

00:19:08:13 - 00:19:09:09
spełnia estrada?

00:19:10:00 - 00:19:13:03
Estrada musi być dla wszystkich
 i dla każdego.

00:19:13:18 - 00:19:19:13
Estrada żyje z widowni i nie

00:19:19:13 - 00:19:20:21
może się od niej odrywać.

00:19:22:01 - 00:19:25:01
muzyka 

00:19:29:07 - 00:19:33:22
Chciałbym spowodować uruchomienie
 artystycznego ruchu młodych,

00:19:34:08 - 00:19:37:24
żebyśmy uzyskiwali w efekcie tego ruchu

00:19:37:24 - 00:19:39:23
nową jakość w polskiej estradzie.

00:19:41:22 - 00:19:45:22
Kiedy powstawała Bałtycka Agencja Artystyczna, 

00:19:45:22 - 00:19:47:22
Andrzej rzeczywiście się 
bardzo wtedy rozwinął.

00:19:48:04 - 00:19:50:23
Poczuł wreszcie, że mniej zależy 

00:19:50:23 - 00:19:52:23
od Komitetu Wojewódzkiego.

00:19:56:00 - 00:19:59:02
Myśmy mieli przy Bałtyckiej Agencji Artystycznej

00:19:59:02 - 00:20:00:09
30 zespołów.

00:20:01:14 - 00:20:04:03
Produkcje artystyczne szły 
we wszystkich lokalach

00:20:04:03 - 00:20:05:03
gastronomicznych.

00:20:05:03 - 00:20:08:16
Z pierwszych honorariów, dzięki Andrzejowi, zarobionych

00:20:08:16 - 00:20:10:00
kupiłem sobie smoking.

00:20:10:15 - 00:20:13:05
No i potem już byłem konferansjerem

00:20:13:05 - 00:20:14:04
pełną gębą.

00:20:14:19 - 00:20:17:16
Miałem ponad 35 imprez w miesiąc.

00:20:19:24 - 00:20:21:22
Ja byłem królem życia po prostu.

00:20:23:07 - 00:20:28:19
"Królowie życia mówią tak

00:20:28:19 - 00:20:33:23

Królowie życia, on i ja

00:20:35:04 - 00:20:41:12

Co z nas zostanie, parę nut

00:20:41:12 - 00:20:47:20

Na wietrze pył, więcej nic...

00:20:48:09 - 00:20:50:13
Wielu artystów w Polsce zawdzięcza swoje

00:20:50:13 - 00:20:52:11
kariery temu, co myśmy wtedy zrobili.

00:20:53:05 - 00:20:56:24
Przykładowo poznałem Sławka Łosowskiego, który wtedy

00:20:56:24 - 00:20:58:08
prowadził zespół Akcenty.

00:20:58:22 - 00:21:01:12
W 1974 roku byliśmy na fali

00:21:01:12 - 00:21:04:05
wznoszącej, żeśmy wygrali festiwal w Kaliszu.

00:21:04:05 - 00:21:05:17
Ja dostałem nagrodę indywidualną 

00:21:05:17 - 00:21:06:13
na Jazzie nad Odrą.

00:21:07:00 - 00:21:09:23
Ja nie bardzo wtedy wiedziałem, 

00:21:09:23 - 00:21:12:02
jak organizuje się koncerty, żeby zespół mógł

00:21:12:02 - 00:21:13:22
egzystować i zarabiać po prostu pieniądze,

00:21:14:14 - 00:21:15:16
może nawet nie na życie,

00:21:15:16 - 00:21:16:17
 ale przynajmniej na instrumenty.

00:21:17:02 - 00:21:18:03
I jak ja przyszedłem, to do

00:21:18:03 - 00:21:19:09
konkretów od razu się przeszło.

00:21:19:13 - 00:21:21:02
Że tak, no fajnie, Akcenty, ale

00:21:21:02 - 00:21:23:17
może byście jednak grali tak bardziej

00:21:23:17 - 00:21:25:00
dla ludzi.

00:21:25:15 - 00:21:28:12
Andrzej mówi, będzie się lepiej sprzedawało,

00:21:28:14 - 00:21:31:02
jeżeli wejdziesz trochę bardziej w komercję.

00:21:31:02 - 00:21:33:21
Spróbuj nagiąć siebie.

00:21:34:05 - 00:21:36:14
Po zmianie nazwy na Kombi, trzeba

00:21:36:14 - 00:21:39:03
było przede wszystkim zrobić repertuar.

00:21:39:09 - 00:21:44:02
Coś pomiędzy cyganami, a eksperymentalną muzyką

00:21:44:02 - 00:21:45:24
elektroniczną znaleźć.

00:21:46:16 - 00:21:49:16
muzyka 

00:22:05:06 - 00:22:09:08
Kombi zaczął zdobywać sławę, a Andrzej

00:22:09:08 - 00:22:11:15
wiem, że podpisał jeden z pierwszych

00:22:11:15 - 00:22:13:17
kontraktów z Kombi na taką długą

00:22:13:17 - 00:22:16:13
trasę koncertową, co w tamtych czasach

00:22:16:13 - 00:22:18:11
nie było znowu takim zwyczajem, 

00:22:18:11 - 00:22:19:16
jak dzisiaj, prawda?

00:22:20:04 - 00:22:23:06
Zagraliśmy serię koncertów na Półwyspie Helskim,

00:22:23:16 - 00:22:25:21
potem były trasy z zespołami węgierskimi,

00:22:26:09 - 00:22:27:20
a przede wszystkim wystąpiliśmy

00:22:27:20 - 00:22:31:10
 na Pop Session, którego zresztą
 pomysłodawcą był właśnie

00:22:31:10 - 00:22:32:14
Andrzej Cybulski.

00:22:34:03 - 00:22:37:03
muzyka 

00:22:47:24 - 00:22:49:16
I okazało się, że w Polsce

00:22:49:16 - 00:22:51:04
takich wykonawców jest więcej.

00:22:51:08 - 00:22:54:00
Że wszyscy mamy jeden problem,
 jak wejść do mediów.

00:22:54:12 - 00:22:56:22
I wtedy powstał pomysł: Muzyka Młodej Generacji.

00:22:56:22 - 00:22:58:23
I gdyby nie Andrzej Cybulski,

00:22:58:23 - 00:23:00:03
ten ruch w życiu by nie zaistniał.

00:23:00:20 - 00:23:02:12
I nie byłoby takich zespołów wtedy

00:23:02:12 - 00:23:05:22
jak Krzak, Kombi, Exodus, nawet potem

00:23:05:22 - 00:23:08:07
Lombard czy Lady Punk, bo na

00:23:08:07 - 00:23:10:09
bazie tego ruchu udało nam się

00:23:10:09 - 00:23:12:03
wejść w studia nagraniowe, 

00:23:12:03 - 00:23:13:23
wejść w sale koncertowe i w okresie, 

00:23:13:23 - 00:23:15:23
kiedy po prostu to było
 prawie niewykonalne.

00:23:16:09 - 00:23:18:10
Zacząłem współpracę w 76 roku

00:23:18:10 - 00:23:19:21
 z zespołem Kombi i pracuję do dzisiaj.

00:23:20:05 - 00:23:21:22
A wszystko zaczęło się tu, w tym pokoju.

00:23:22:13 - 00:23:24:10
W tym pomieszczeniu zaczęła się kariera

00:23:24:10 - 00:23:25:07
tych chłopaków.

00:23:25:15 - 00:23:28:15
muzyka 

00:23:32:01 - 00:23:33:19
Rzucał u nas do głębokiej wody.

00:23:34:03 - 00:23:35:02
Robi to nieustannie.

00:23:36:01 - 00:23:37:18
U nas Manhattan Transfer śpiewał po

00:23:37:18 - 00:23:39:10
raz pierwszy w Polsce, w hali Oliwia.

00:23:41:14 - 00:23:43:23
A to w hali stoczni Kantor

00:23:43:23 - 00:23:46:07
przyjeżdża ze swoimi spektaklami.

00:23:46:18 - 00:23:49:18
muzyka 

00:23:51:03 - 00:23:53:12
Jak ja przychodziłem z jakimkolwiek problemem,

00:23:53:15 - 00:23:54:13
mówiłem Andrzej, ale tu trzeba by

00:23:54:13 - 00:23:56:11
coś w ministerstwie, tu trzeba by

00:23:56:11 - 00:23:58:00
pojechać do telewizji, a on mówił: " Jedź".

00:23:58:13 - 00:23:59:10
Ja mówię: "Jak ja tam?"

00:23:59:18 - 00:24:00:20
On: "Nie ma sprawy".

00:24:00:22 - 00:24:03:00
Dzwonił do ministra kultury i mówił

00:24:03:00 - 00:24:05:19
przyjedzie ode mnie Korzeniewski, pomóżcie to,

00:24:05:21 - 00:24:06:14
to, to i to.

00:24:06:18 - 00:24:08:13
I ja dzięki niemu jechałem do

00:24:08:13 - 00:24:10:17
Warszawy i wchodziłem we wszystkie układy,

00:24:10:20 - 00:24:13:01
na wszystkich szczeblach, gdziekolwiek chciałem.

00:24:13:06 - 00:24:16:06
muzyka 

00:24:18:06 - 00:24:20:08
A może my się zajmiemy
 jakąś rekreacją?

00:24:20:12 - 00:24:23:17
Może spróbujemy ludzi pokazać na zewnątrz?

00:24:23:24 - 00:24:24:23
Co wymyśliłaś?

00:24:25:10 - 00:24:27:02
Ja mówię, no, doczytałam się,

00:24:27:02 - 00:24:29:11
 że Kartuzy były mekką truskawek.

00:24:29:22 - 00:24:30:13
To rób to.

00:24:31:05 - 00:24:33:02
I satysfakcja się marzy do dzisiaj.

00:24:33:06 - 00:24:35:04
Czyli prawie 45 lat, jak mniej

00:24:35:04 - 00:24:36:18
więcej, Truskawkobranie trwa.

00:24:38:05 - 00:24:41:05
muzyka 

00:24:44:08 - 00:24:45:23
Ten facet był pracoholikiem.

00:24:47:02 - 00:24:49:04
I zmuszał do tego pracoholizmu wszystkich

00:24:49:04 - 00:24:51:15
ludzi, którzy tutaj pracowali
 w tym budynku.

00:24:52:05 - 00:24:53:04
To było szaleństwo.

00:24:53:19 - 00:24:56:24
Byliśmy tak nakręceni, 
robiliśmy tyle wspaniałych rzeczy.

00:24:57:10 - 00:24:59:11
I tutaj nagle Andrzej odchodzi,

00:24:59:11 - 00:25:00:24
 a ci, którzy zostali w Bałtyckiej Agencji

00:25:00:24 - 00:25:02:15
Artystycznej, byli w żałobie.

00:25:02:16 - 00:25:04:00
Ja też byłam żałobie.

00:25:04:12 - 00:25:05:09
Nie podobało mi się to,

00:25:05:09 - 00:25:06:22
 że on odchodzi do Teatru Muzycznego.

00:25:07:12 - 00:25:10:02
W momencie, jak odszedł Andrzej Cebulski

00:25:10:02 - 00:25:11:18
z BART-u, to w jego

00:25:11:18 - 00:25:14:24
miejsce przyszedł człowiek, który wykonał ruch

00:25:14:24 - 00:25:18:16
pod tytułem: " Wy panowie do Warszawy?

00:25:19:01 - 00:25:20:01
Wy do ministra?

00:25:20:14 - 00:25:21:03
Nie, nie, nie.

00:25:21:04 - 00:25:22:12
Od dzisiaj jeżdżę tylko ja".

00:25:23:05 - 00:25:24:09
I w tym momencie skończyła się

00:25:24:09 - 00:25:25:06
nasza współpraca.

00:25:25:17 - 00:25:26:14
Wszyscy odeszliśmy.

00:25:26:20 - 00:25:29:23
Cały mój zespół ludzi odszedł jednego

00:25:29:23 - 00:25:31:05
dnia z BART-u.

00:25:32:13 - 00:25:35:13
muzyka 

00:25:40:13 - 00:25:42:20
To nie na zewnątrz.

00:25:43:10 - 00:25:44:21
To mu się od człowieka wychodzi.

00:25:44:21 - 00:25:46:07
Jak ja mam temperament, to go

00:25:46:07 - 00:25:47:18
mam, bo go mam.

00:25:47:23 - 00:25:48:24
Nauczyć nie mogę.

00:25:52:14 - 00:25:57:12
Danuta Baduszkowa, jej siła przebicia, umiejętności

00:25:57:12 - 00:25:59:21
organizacyjne były fascynujące.

00:26:01:02 - 00:26:04:09
Pani dyrektor odeszła w sposób przewidywalny,

00:26:04:19 - 00:26:06:16
bo wiadomo, była ciężko chora, 

00:26:06:16 - 00:26:08:08
ale mimo wszystko był to jednak szok.

00:26:09:12 - 00:26:11:03
Teatr został, że tak powiem, osierocony.

00:26:17:03 - 00:26:19:02
Nie było wtedy idei konkursu, 
jak wiemy.

00:26:19:16 - 00:26:21:11
Te stanowiska były mianowane z reguły

00:26:21:11 - 00:26:22:21
przez właśnie Wydział Kultury.

00:26:23:15 - 00:26:26:13
I rzeczywiście Andrzeja w tamtej nomenklaturze

00:26:26:13 - 00:26:27:12
przywieziono w teczce.

00:26:27:15 - 00:26:28:06
To się zgadza.

00:26:28:21 - 00:26:30:04
Andrzej został dyrektorem.

00:26:30:07 - 00:26:32:17
Wtedy dosyć duża ilość ludzi odeszła

00:26:32:17 - 00:26:33:19
z Teatru Muzycznego.

00:26:34:01 - 00:26:34:21
Między innymi ja.

00:26:35:18 - 00:26:39:20
Andrzej Cybulski, nasz ukochany, ulubiony,

00:26:39:20 - 00:26:41:06
 komuś się potrafi nie podobać.

00:26:41:06 - 00:26:44:07
To nas bardzo wprawiało w zdumienie.

00:26:45:04 - 00:26:47:11
Z mojej strony było trochę wściekłości,

00:26:47:15 - 00:26:49:10
że to nie ja obejmuję ten

00:26:49:10 - 00:26:52:06
teatr po śmierci Baduszkowej,

00:26:52:06 - 00:26:54:06
 która nie kryła tego, że chciałaby,

00:26:54:06 - 00:26:55:18
 żebym ja tę funkcję pełnił.

00:26:56:07 - 00:26:58:07
Ja byłem jej przecież zastępcą.

00:26:59:01 - 00:27:00:14
Ja właściwie kiedyś go zapytałam.

00:27:00:18 - 00:27:03:18
Ja mówię, ale Andrzej, przecież
 ty się na teatrze kompletnie nie znasz.

00:27:04:06 - 00:27:04:24
A on mi na to opowiedział,

00:27:05:01 - 00:27:06:08
ty bzdury opowiadasz.

00:27:06:19 - 00:27:08:08
Ja się tak wściekłam wtedy.

00:27:08:08 - 00:27:09:15
Nie musi się znać.

00:27:09:21 - 00:27:12:07
Menadżer prawdziwy wie czego nie potrafi

00:27:12:07 - 00:27:14:20
i sobie angażuje poszczególnych ludzi,

00:27:14:20 - 00:27:16:06
 którzy mu zapewnią sukces.

00:27:16:08 - 00:27:17:04
I takim był Andrzej.

00:27:17:19 - 00:27:20:19
muzyka 

00:27:28:01 - 00:27:29:20
Jak rozpoczął pan sezon w nowym

00:27:29:20 - 00:27:32:09
teatrze premierą Krakowiaków i Górali?

00:27:32:09 - 00:27:35:20
To był wybór świadomy, który miał

00:27:35:20 - 00:27:39:11
wskazywać, do jakich korzeni będziemy sięgać.

00:27:39:14 - 00:27:41:21
Że nie będą to korzenie wiedeńsko,

00:27:41:24 - 00:27:46:12
parysko, rosyjskiej operetki, tylko polskiej śpiewogry.

00:27:46:22 - 00:27:49:19
Że to będzie teatr typu Bogusławskiego,

00:27:49:24 - 00:27:53:01
schillerowskiego teatr, tak powiedzieliśmy ludowy.

00:27:59:12 - 00:28:02:15
W pewnym sensie atutem było do

00:28:02:15 - 00:28:03:23
teatru, że to nie jest facet

00:28:03:23 - 00:28:07:03
jakiś szalały artysta, tylko dobrze usadowiony

00:28:07:03 - 00:28:09:07
człowiek w kręgach władzy.

00:28:09:14 - 00:28:12:14
Dlatego, że na przykład pamiętam sytuację,

00:28:12:18 - 00:28:17:00
gdzie dyrektor wręczał klucze
 do mieszkań aktorom.

00:28:17:21 - 00:28:19:23
Pamiętam sytuację, gdzie stanął kiedyś

00:28:19:23 - 00:28:22:10
 w progu gabinetu trzymając w ręku parę

00:28:22:10 - 00:28:24:11
kopert i zapytał: "Kto chce,
 bo bo mam tak.

00:28:24:21 - 00:28:27:13
Jeden maluch, dwa polonezy i chyba

00:28:27:13 - 00:28:28:06
duży Fiat".

00:28:32:19 - 00:28:34:24
Po prostu wyrwał z jakiejś

00:28:34:24 - 00:28:38:14
 tam puli, ileś tam talonów
 i rozdał załodze.

00:28:40:19 - 00:28:42:23
Byłem dziesiątki razy świadkiem sytuacji tak

00:28:42:23 - 00:28:43:17
zwanych życiowych.

00:28:43:21 - 00:28:45:07
Nie wiem, matka chora, coś tam,

00:28:45:09 - 00:28:46:12
trzeba lekarstwa załatwić.

00:28:46:21 - 00:28:48:24
Miał kanały swoje prywatne i ktoś

00:28:48:24 - 00:28:51:08
ze Szwecji przywoził na przykład lekarstwa

00:28:51:08 - 00:28:53:02
dla chorej mamy, kolegi.

00:28:53:16 - 00:28:55:15
Nie sądzę, żeby jakiś zapyziały aparatczyk,

00:28:55:17 - 00:28:57:06
czy miał takie gesty robione, 

00:28:57:06 - 00:28:59:05
ale tam takie gesty robione były naturalne zupełnie.

00:29:02:21 - 00:29:06:00
Przed sklepem z meblami Emilia kolejki

00:29:06:00 - 00:29:07:16
formują się wczesnym rankiem.

00:29:08:01 - 00:29:10:10
Ustawiane są przez samorzutne komitety społeczne,

00:29:10:18 - 00:29:12:10
które wprowadziły księgę zapisów.

00:29:14:14 - 00:29:16:20
Tutaj, na Żurawiej, walczy się 

00:29:16:20 - 00:29:18:09
o sprzęty gospodarstwa domowego.

00:29:18:22 - 00:29:20:16
Najgorętsze są boje o pralki.

00:29:21:03 - 00:29:22:15
Numer? 1306

00:29:23:02 - 00:29:25:04
Nie ma, nie ma, nie ma,

00:29:25:09 - 00:29:27:04
nie ma, nie ma, nie ma,

00:29:27:12 - 00:29:29:07
nie ma, nie ma, nie ma,

00:29:29:17 - 00:29:30:12
nie ma, nie ma.

00:29:33:17 - 00:29:35:24
Te lata naprawdę były przygnębiające, 

00:29:35:24 - 00:29:37:10
bo to Polska się cofała, 
a Zachód

00:29:37:10 - 00:29:38:12
parł do przodu, prawda?

00:29:38:16 - 00:29:41:00
I w ekonomii
 i w wszelkich dziedzinach.

00:29:45:22 - 00:29:49:07
Gdańsk w sierpniu 1980 roku.

00:29:49:23 - 00:29:52:13
Wygasło życie w przemysłowym organizmie Wybrzeża.

00:29:57:20 - 00:30:00:01
I zjawił się Ernest Bryl.

00:30:00:09 - 00:30:02:04
Nikt tak mnie nie traktował 

00:30:02:04 - 00:30:03:09
jak artysta, jak Andrzej.

00:30:03:09 - 00:30:06:12
Ja wiedziałem, że mogę iść

00:30:06:12 - 00:30:07:13
 na wszystko.

00:30:08:01 - 00:30:09:21
Tak jak było z Kolędą Nocką.

00:30:10:21 - 00:30:12:06
muzyka 

00:30:12:06 - 00:30:18:05
W kieszeni chleb ze smalcem wciśnięty boleśnie.

00:30:18:06 - 00:30:24:00
w kawał gazety gdzie każda litera...

00:30:25:05 - 00:30:27:20
Za jego dyrekcji Krzysiek Bukowski wyreżyserował

00:30:27:20 - 00:30:28:22
"Kolędę Nockę"

00:30:29:06 - 00:30:31:13
Była to sytuacja, kiedy istniała pełna

00:30:31:13 - 00:30:32:20
cenzura jeszcze.

00:30:34:21 - 00:30:38:15
Wojtek Trzciński robił muzykę do moich

00:30:38:15 - 00:30:42:02
wierszy, które były odrzucane z prasy.

00:30:42:05 - 00:30:43:07
Mam na to listy.

00:30:43:24 - 00:30:45:15
A ja mówiłem do niego:

00:30:45:15 - 00:30:48:08
 "Ale Andrzej, ale jak ci to zdejmą,

00:30:49:10 - 00:30:52:08
to po prostu są straszne straty

00:30:52:08 - 00:30:53:10
dla teatru".

00:30:53:22 - 00:30:55:18
A on mówi: "Są sytuacje,

00:30:55:18 - 00:30:58:15
 w których jeżeli to będzie dobre, 

00:30:58:15 - 00:30:59:19
to ja idę na wszystko".

00:30:59:19 - 00:31:00:15
Tak jak było.

00:31:00:15 - 00:31:02:23
W tym momencie się okazał człowiekiem

00:31:02:23 - 00:31:03:21
teatru.

00:31:04:04 - 00:31:05:15
I tworzyliśmy w biegu.

00:31:07:02 - 00:31:12:19
Jadą, czekają słowa lecz wokół milczenie

00:31:13:15 - 00:31:20:01
Choć w pomiętych gazetach wielkie o nich pieśni.

00:31:20:02 - 00:31:20:22
muzyka 

00:31:21:23 - 00:31:23:11
No bo postawić tego rodzaju spektakl

00:31:23:11 - 00:31:25:20
w dwa tygodnie, od zera,

00:31:25:20 - 00:31:26:22
 no to jest swoisty rekord.

00:31:26:22 - 00:31:29:22
Ale atmosfera, która była, była taka,

00:31:30:01 - 00:31:31:18
że myśmy mieli w pewnym momencie

00:31:31:18 - 00:31:34:22
świadomość, że bierzemy udział w czymś

00:31:34:22 - 00:31:36:22
po prostu niespotykanym.

00:31:37:16 - 00:31:41:11
Nagle zrozumiałem, że robimy coś, 

00:31:41:11 - 00:31:44:06
co rezonuje z tym, co się dzieje

00:31:44:06 - 00:31:45:09
w Polsce.

00:31:45:18 - 00:31:48:04
I że rezonuje bardzo dobrze.

00:31:48:04 - 00:31:53:02
Jakieś sześć tygodni
 po zalegalizowaniu Samorządnego

00:31:53:02 - 00:31:57:01
Niezależnego Związku Zawodowego 
Solidarność odbyła się

00:31:57:01 - 00:31:58:16
premiera Kolędy Nocki.

00:31:58:16 - 00:32:00:00
muzyka 

00:32:00:00 - 00:32:05:08
Za czym kolejka ta stoi?
Po szarość, po szarość, po szarość

00:32:05:08 - 00:32:11:01

Na co w kolejce tej czekasz?
Na starość, na starość, na starość

00:32:11:01 - 00:32:17:03

Co kupisz, gdy dojdziesz?
Zmęczenie, zmęczenie, zmęczenie

00:32:17:03 - 00:32:22:19
Co przyniesiesz do domu?
Kamienne zwątpienie, zwątpienie

00:32:22:19 - 00:32:29:09
Bądź jak kamień, stój, wytrzymaj
Kiedyś te kamienie drgną

00:32:29:09 - 00:32:37:14
I polecą jak lawina
Przez noc, przez noc, przez noc

00:32:38:21 - 00:32:40:24
Spektakl się kończył tak bardzo symbolicznie,

00:32:41:01 - 00:32:42:20
bo kręcił się stół taki

00:32:42:20 - 00:32:43:20
 w domyśle wigilijny.

00:32:44:10 - 00:32:45:14
A myśmy po prostu na tych

00:32:45:14 - 00:32:47:20
stołach zasypiali i nie było kurtyny.

00:32:48:15 - 00:32:51:05
I ja widzę, jak patrzę,

00:32:51:05 - 00:32:52:20
 że ludzie zaczynają płakać.

00:32:54:09 - 00:32:56:20
aplauz

00:32:58:05 - 00:33:00:14
Myśmy nie mogli zejść, dlatego

00:33:00:14 - 00:33:03:05
 że brawa trwały, trwały, trwały.

00:33:03:23 - 00:33:06:10
Dwadzieścia minut braw.

00:33:06:21 - 00:33:08:09
To jest niewyobrażalne od tego czasu

00:33:08:09 - 00:33:09:00
na scenie.

00:33:09:18 - 00:33:11:14
Ludzie podchodzili i kładli kwiaty.

00:33:13:00 - 00:33:14:12
One tak długo rosły, aż nas

00:33:14:12 - 00:33:15:04
zasłoniły.

00:33:15:04 - 00:33:19:04
To było coś niesamowitego.

00:33:20:16 - 00:33:22:00
aplauz

00:33:24:10 - 00:33:25:24
Mnie się wydaje,
że ta "Kolęda Nocka" 

00:33:25:24 - 00:33:28:12
to tak trafiała w pewne

00:33:28:12 - 00:33:31:15
klimaty, jak kiedyś "Wesele" Wyspiańskiego.

00:33:32:04 - 00:33:34:09
To był po prostu wspaniały spektakl.

00:33:34:15 - 00:33:37:07
Był po prostu wstrzelony w czas.

00:33:37:14 - 00:33:39:20
I bilety były wykupione na parę

00:33:39:20 - 00:33:42:15
miesięcy z góry, bo to był hit.

00:33:42:15 - 00:33:44:09
Kto wie, czy to nie był

00:33:44:09 - 00:33:47:14
też taki spektakl, który pobudził ludzi

00:33:47:14 - 00:33:49:00
do pewnych działań.

00:33:49:00 - 00:33:50:09
muzyka 

00:33:50:09 - 00:33:54:20
Wszyscy coście dziś biedni
Co jecie chleb powszedni

00:33:54:20 - 00:34:00:00

Pójdźcie za naszą Gwiazdą
Pójdźcie w jasności jasność

00:34:00:17 - 00:34:03:05
Co on, rewolucję by ten spektakl

00:34:03:05 - 00:34:04:07
zrobił w Polsce?

00:34:05:00 - 00:34:05:08
Bunt?

00:34:05:12 - 00:34:06:01
Protest?

00:34:06:13 - 00:34:09:19
Co innego rok osiemdziesiąty spowodowało

00:34:09:19 - 00:34:11:04
 niż tego rodzaju spektakle.

00:34:11:04 - 00:34:15:15
To, że poopuszczano tego napięcia

00:34:15:15 - 00:34:18:19
 w kulturze na przykład, różnymi spektaklami, 

00:34:18:19 - 00:34:22:05
to spowodowało to,
 że chyba ciśnienie było też mniejsze.

00:34:23:10 - 00:34:25:21
Słowem, więcej swobody
 było wtedy w Polsce.

00:34:27:01 - 00:34:29:15
muzyka 

00:34:33:23 - 00:34:37:08
Wiele osób zaczęło kręcić nosem, 

00:34:37:08 - 00:34:40:01
że jemu pozwolono, że on to zrealizował.

00:34:42:01 - 00:34:45:23
Jeżeli człowiek jest zawsze na piedestale,

00:34:46:04 - 00:34:49:03
dwadzieścia, trzydzieści lat i zawsze osiąga

00:34:49:03 - 00:34:53:19
sukcesy, to gdzieś ta miarka się kończy.

00:34:57:17 - 00:34:59:23
Każdy sukces powoduje, że masz połowę

00:34:59:23 - 00:35:02:12
przyjaciół, połowę natychmiast wrogów, 

00:35:02:12 - 00:35:03:20
które na ciebie piszą donosy.

00:35:04:02 - 00:35:05:16
Ja widziałem takie donosy.

00:35:06:11 - 00:35:09:17
Trzeba spowodować, żeby ten Cybulski wreszcie

00:35:09:17 - 00:35:10:22
się wyciszył.

00:35:11:09 - 00:35:13:04
Ja sam słyszałem takie opinie.

00:35:13:04 - 00:35:16:00
On się nie ugiął, bo nie

00:35:16:00 - 00:35:17:23
mógł, bo on miał konkretny życiorys

00:35:17:23 - 00:35:18:19
moim zdaniem.

00:35:25:21 - 00:35:27:21
Stan wojenny był czymś w rodzaju

00:35:27:21 - 00:35:28:21
cięcia gilotyną.

00:35:29:17 - 00:35:33:01
Wyszła twarda, brutalna, nowa linia, gdzie

00:35:33:01 - 00:35:34:15
nie było miejsca dla tych rzeczy.

00:35:35:08 - 00:35:37:23
No i potem jakby się ziściło,

00:35:38:07 - 00:35:41:10
bo przecież rozwalano te dekoracje,

00:35:41:10 - 00:35:44:08
 jak mi mówiono, zamknięto Kolędę Nockę.

00:35:45:08 - 00:35:48:16
No zdarzyło się, żeby tylko takie

00:35:48:16 - 00:35:49:15
straty były.

00:35:50:14 - 00:35:52:14
Gorsze rzeczy się działy w tym

00:35:52:14 - 00:35:53:17
stanie wojennym.

00:35:54:17 - 00:35:57:19
Spektakle w tym trudnym czasie,

00:35:57:19 - 00:35:58:17
 poza Kolędą Nocką, 

00:35:58:17 - 00:36:00:06
nie cieszyły się dużym powodzeniem.

00:36:01:04 - 00:36:03:00
No więc to był znakomity powód,

00:36:03:01 - 00:36:06:11
żeby Andrzeja psami obwiesić.

00:36:07:07 - 00:36:09:13
Stąd potem ta dymisja, tak rzucona

00:36:09:13 - 00:36:11:17
przez płot Andrzejowi w domu,

00:36:11:17 - 00:36:13:16
 to jest taka rewolucja, 
własne dziecko zjadła.

00:36:13:16 - 00:36:17:18
Andrzeja wywalił tutaj wojewoda z końcem

00:36:17:18 - 00:36:20:16
roku kalendarzowego, czyli w środku sezonu.

00:36:21:15 - 00:36:25:07
I wtedy zaangażowano na szefa interesu

00:36:25:07 - 00:36:26:02
Jerzego Gruzę.

00:36:26:11 - 00:36:28:15
I spławili Andrzeja, trzeba powiedzieć, 

00:36:28:15 - 00:36:31:17
w efektowny sposób, bo zastąpili go fachowcem

00:36:31:17 - 00:36:32:14
pierwszej klasy.

00:36:34:23 - 00:36:38:12
To były czasy buntu elit.

00:36:39:05 - 00:36:41:00
To były czasy autorytetów.

00:36:41:00 - 00:36:44:21
To była głęboka wiara w kolektywną

00:36:44:21 - 00:36:47:03
mądrość mas i jej solidarność.

00:36:48:14 - 00:36:51:21
Kiedy zwolniono Holoubka z Teatru Dramatycznego,

00:36:52:15 - 00:36:54:06
był problem, co zrobić z tym teatrem.

00:36:55:10 - 00:36:57:08
I wtedy władze wpadły na pomysł,

00:36:57:17 - 00:36:59:03
że to będzie teatr, który się

00:36:59:03 - 00:37:01:11
będzie nazywał Teatrem Rzeczpospolitej.

00:37:01:18 - 00:37:04:13
Jako jakaś nowa inicjatywa, która miała,

00:37:04:14 - 00:37:06:21
że tak powiem, odblokować ten bojkot

00:37:06:21 - 00:37:08:00
środowisk twórczych.

00:37:08:00 - 00:37:10:11
I oni zaproponowali mu, słuchaj:

00:37:10:11 - 00:37:12:21
"A ty wypnij się na tę historię

00:37:12:21 - 00:37:14:20
tutaj, którą miałeś z Teatrem Muzycznym,

00:37:15:04 - 00:37:17:02
dostaniesz Teatr Rzeczpospolitej.

00:37:17:03 - 00:37:19:22
po wyrzuconym Holoubku".
I Andrzej się zaczął wahać.

00:37:20:09 - 00:37:21:24
Dlatego, że to była w jakimś

00:37:21:24 - 00:37:22:23
sensie pułapka.

00:37:23:06 - 00:37:25:17
Duża część ludzi odmówiłaby współpracy, 

00:37:25:17 - 00:37:28:08
a kto wie, ilu ludzi zespołu teatralnego

00:37:28:08 - 00:37:29:07
by się zwolniło.

00:37:29:17 - 00:37:31:00
Ja mu mówiłem, bo on 

00:37:31:00 - 00:37:33:10
u mnie nocował jak przyjeżdżał, 

00:37:33:10 - 00:37:34:14
że to nic z tego nie wyjdzie.

00:37:34:14 - 00:37:38:01
To była straszna oferta, 
straszna oferta, naprawdę.

00:37:41:22 - 00:37:44:10
On mi się zwierzał z tych

00:37:44:10 - 00:37:47:20
kłopotów, ale on nie szukał pomocy

00:37:47:20 - 00:37:49:13
u mnie, mimo że ja tam

00:37:49:13 - 00:37:50:20
miałem różne funkcje potem.

00:37:51:11 - 00:37:56:16
On brał wszystko na siebie.

00:37:57:16 - 00:37:59:04
I Andrzej w końcu długo się

00:37:59:04 - 00:38:00:20
drapał w głowę i odrzucił tę

00:38:00:20 - 00:38:02:05
propozycję, nie skorzystał.

00:38:02:05 - 00:38:04:24
Powiedział, : "To nie mój cyrk,

00:38:05:01 - 00:38:05:22
nie moje małpy".

00:38:06:10 - 00:38:07:24
To było jego zresztą powiedzenie.

00:38:08:21 - 00:38:11:23
No i Andrzej został opuszczony.

00:38:12:10 - 00:38:14:18
W tamtych czasach takich ludzi się

00:38:14:18 - 00:38:16:07
nie za bardzo lubiło.

00:38:16:17 - 00:38:19:00
Nie miał nad sobą parasola ochronnego

00:38:19:00 - 00:38:20:14
w postaci partii.

00:38:21:05 - 00:38:23:22
Mimo wszystko był traktowany facet jako

00:38:23:22 - 00:38:26:06
członek PZPR-u i w tym

00:38:26:06 - 00:38:27:18
momencie każdy się po prostu bał

00:38:27:18 - 00:38:28:14
go zatrudnić.

00:38:28:14 - 00:38:32:15
On potem przez kilka, może kilkanaście

00:38:32:15 - 00:38:34:05
miesięcy praktycznie nie pracował.

00:38:34:20 - 00:38:36:10
I to spowodowało to, że on

00:38:36:10 - 00:38:38:21
nagle poczuł się totalnie samotny.

00:38:39:06 - 00:38:40:13
Samotny, biały żagiel.

00:38:42:02 - 00:38:43:11
muzyka 

00:38:52:01 - 00:38:54:07
Rozmawialiśmy bardzo wiele o polityce.

00:38:55:15 - 00:38:59:02
Solidarność jako ruch rzadko była tematem

00:38:59:02 - 00:39:01:01
naszej jakiejś wewnętrznej dyskusji.

00:39:03:02 - 00:39:04:22
On tego nie czuł.

00:39:05:05 - 00:39:07:09
Jego obraziło przede wszystkim w wypadku

00:39:07:09 - 00:39:10:21
Solidarności sprawy religijne, bo był stuprocentowym

00:39:10:21 - 00:39:12:10
ateistą.

00:39:12:17 - 00:39:14:17
Ja sobie Andrzeja przy wszystkich jego

00:39:14:17 - 00:39:16:22
meandrach nie wyobrażam nawróconego.

00:39:17:02 - 00:39:18:02
Wszystko tylko nie to.

00:39:18:19 - 00:39:21:07
I ludziom, którzy się nawracali 

00:39:21:07 - 00:39:24:07
w momencie zmiany politycznej, 
on tymi ludźmi

00:39:24:07 - 00:39:25:10
autentycznie gardzi.

00:39:26:02 - 00:39:28:08
Dlatego, że uważał, że to nie

00:39:28:08 - 00:39:31:04
są rzeczy, które podlegają
 koniunkturze politycznej.

00:39:31:14 - 00:39:33:09
A poza tym to był człowiek

00:39:33:09 - 00:39:36:02
dawnej gry, no i ludzie

00:39:36:02 - 00:39:40:19
 z opozycji odnosili się do niego 
tak z rezerwą.

00:39:40:19 - 00:39:43:00
Ale ja pamiętam jedno.

00:39:43:09 - 00:39:45:24
W tym domku, gdzie Andrzej mieszka

00:39:45:24 - 00:39:47:15
od roku chyba 78.

00:39:48:10 - 00:39:50:08
W saloniku, w którym było parę

00:39:50:08 - 00:39:55:04
dobrych płócien Jackiewicza,
 Grobatowskiego, Krechowicza, 

00:39:55:04 - 00:39:56:02
paru dobrych malarzy.

00:39:56:15 - 00:39:58:02
To zawsze ktoś siedział.

00:39:58:09 - 00:40:00:06
Andrzej spędzał dzień na rozmowach.

00:40:01:01 - 00:40:02:10
muzyka 

00:40:04:13 - 00:40:07:10
Andrzej miał niezwykłej urody małżonkę.

00:40:07:16 - 00:40:09:22
Pani Basia z troską pytała, 

00:40:09:22 - 00:40:11:17
czy kawa taka, czy inna, 
czy ewentualnie

00:40:11:17 - 00:40:13:07
może być coś na ząb.

00:40:13:07 - 00:40:16:05
I potem znikała.

00:40:18:13 - 00:40:21:08
Po jakimś czasie sprawdzała, czy może

00:40:21:08 - 00:40:23:02
coś nam jest potrzebne, może byśmy

00:40:23:02 - 00:40:24:04
czegoś oczekiwali.

00:40:25:01 - 00:40:26:06
Teraz, jak na to patrzę 

00:40:26:06 - 00:40:28:13
po latach, to zazdroszczę Andrzejowi.

00:40:29:03 - 00:40:30:16
Kurczę, to miał cudownie.

00:40:32:01 - 00:40:34:08
Nie w każdym domu niestety tak jest.

00:40:35:20 - 00:40:38:10
Pani Barbara zawsze była trochę

00:40:38:10 - 00:40:39:20
 jakby w cieniu.

00:40:39:20 - 00:40:44:01
Andrzej nigdy z tak zwaną małżonką

00:40:44:01 - 00:40:46:22
nie pokazywał się publicznie.

00:40:47:03 - 00:40:51:22
Andrzej powiedział tak: "My jesteśmy małżeństwem,

00:40:52:01 - 00:40:54:12
że każdy ma swoje sprawy

00:40:54:12 - 00:40:56:08
 i swoje życie, i swój świat".

00:41:01:07 - 00:41:04:20
Pani doktor Barbara Cybulska była cenionym

00:41:04:20 - 00:41:08:04
biochemikiem na Wydziale Chemicznym 
Politechniki Gdańskiej

00:41:08:04 - 00:41:11:15
i miała też dość liczne kontakty

00:41:11:15 - 00:41:15:00
zagraniczne zawodowe, które powodowały, 
że wyjeżdżała

00:41:15:00 - 00:41:17:20
na programy badawcze na pół roku,

00:41:17:23 - 00:41:19:11
rok, dwa za granicę.

00:41:21:22 - 00:41:23:24
Myślę, że oni się pogodzili

00:41:23:24 - 00:41:27:08
 ze swoim losem i każdy robił swoje.

00:41:28:00 - 00:41:29:18
Także to jest chyba to, 

00:41:29:18 - 00:41:33:23
że oni jako rodzina 
nie zafunkcjonowali może

00:41:33:23 - 00:41:34:18
tak jak powinni.

00:41:35:22 - 00:41:37:06
muzyka 

00:41:41:09 - 00:41:44:02
Ta mała strasznie truje, bo ma

00:41:44:02 - 00:41:45:20
swoje lata i nie pamięta nawet

00:41:45:20 - 00:41:47:10
jak się nazywał ten minister,

00:41:47:10 - 00:41:50:03
 co powiedział: "Stop, 
nie modernizujemy Huty Siechnice,

00:41:50:05 - 00:41:51:02
bo zbudujemy nową".

00:41:51:08 - 00:41:53:19
Huta emituje na tereny wodonośne znaczne

00:41:53:19 - 00:41:54:12
ilości chromu.

00:41:55:00 - 00:41:57:06
W rezultacie tereny te są

00:41:57:06 - 00:41:59:07
 w poważnej części
 biologicznie zdegradowane.

00:42:00:03 - 00:42:01:12
muzyka 

00:42:04:09 - 00:42:06:11
W połowie lat 80-tych podjął

00:42:06:11 - 00:42:09:14
decyzję o tym, że będzie działał

00:42:09:14 - 00:42:10:10
jednak w tej sprawie.

00:42:10:10 - 00:42:12:17
W sferze biznesowej, jeżeli nie ma

00:42:12:17 - 00:42:15:04
już dla niego miejsca w kulturze.

00:42:15:17 - 00:42:18:16
To był pomysł powołania 
Spółdzielni Pracy Ekoprojekt.

00:42:19:08 - 00:42:22:14
Z naturalnych powodów Andrzej był 

00:42:22:14 - 00:42:25:18
od początku upatrywany, 
że on poprowadzi ten

00:42:25:18 - 00:42:29:04
Ekoprojekt jako organizator, menedżer, człowiek, 

00:42:29:04 - 00:42:31:07
który umie zarządzać i ma dużo czasu

00:42:31:07 - 00:42:33:08
na ten moment, bo myśmy wszyscy

00:42:33:08 - 00:42:34:05
gdzieś pracowali.

00:42:34:19 - 00:42:36:12
To była zupełnie nieznana forma usług

00:42:36:12 - 00:42:38:17
konsultingowych, którą myśmy wprowadzali.

00:42:42:17 - 00:42:45:08
Sytuacja wtedy w dziedzinie ochrony środowiska

00:42:45:08 - 00:42:48:00
w Polsce była naprawdę 
bardzo zła, katastrofalna.

00:42:48:24 - 00:42:51:00
My mówimy o czasach, kiedy wszystkie

00:42:51:00 - 00:42:54:01
plaże trójmiejskie były zamknięte, a ryby,

00:42:54:09 - 00:42:56:21
które padły i śmierdziały i rozkładały

00:42:56:21 - 00:42:58:21
się na słońcu, wywożono tonami

00:42:58:21 - 00:43:00:03
 i trzeba je było utylizować.

00:43:01:11 - 00:43:02:20
muzyka 

00:43:05:04 - 00:43:09:15
Grono kilkudziesięciu osób 
pracowało na zasadzie,

00:43:09:19 - 00:43:12:19
że jesteśmy członkami spółdzielni,
 podpisujemy umowę,

00:43:12:21 - 00:43:14:18
powiedzmy, czy z Rafinerią Gdańską, 

00:43:14:18 - 00:43:17:00
czy z Wydziałem Ochrony Środowiska 

00:43:17:00 - 00:43:20:21
w mieście Gdyni i wykonujemy
 jakieś opracowanie studialne, analityczne.

00:43:21:17 - 00:43:23:15
Myśmy praktycznie nie mieli konkurencji.

00:43:24:05 - 00:43:26:07
Przez długie kwartały myśmy byli jedyną

00:43:26:07 - 00:43:27:16
tego typu firmą w Polsce.

00:43:32:02 - 00:43:33:19
Ta przygoda ze spółdzielnią się skończyła

00:43:33:19 - 00:43:35:20
w ten sposób, że ludzie zaczęli

00:43:35:20 - 00:43:39:02
szukać własnych pomysłów na tworzenie czegoś

00:43:39:02 - 00:43:40:16
i powoli to się, że tak

00:43:40:16 - 00:43:42:18
powiem, zaczęło jakby rozchodzić.

00:43:43:22 - 00:43:45:06
muzyka 

00:43:49:03 - 00:43:51:11
Myślał też o jakichś innych, powiedzmy

00:43:51:11 - 00:43:54:16
sobie, możliwościach biznesu
 w relacjach międzynarodowych.

00:43:55:00 - 00:43:58:05
On miał coś, co niewiele ludzi

00:43:58:05 - 00:43:59:14
ma, miał instynkt.

00:44:00:17 - 00:44:04:01
Napełniliśmy wszystkie kanistry,
 wanny, słoiki po dżemach, 

00:44:04:01 - 00:44:07:01
CPN wytrzymała kartki, poszły do

00:44:07:01 - 00:44:08:15
kosza, no i na stacjach jest

00:44:08:15 - 00:44:10:06
już luźno jak na Placu Defilad.

00:44:10:15 - 00:44:13:04
Mój Boże, czy my naprawdę normalnie

00:44:13:04 - 00:44:13:13
jemy?

00:44:16:01 - 00:44:18:15
On tu nas ukierunkował na rzeczy,

00:44:18:20 - 00:44:19:17
których nie ma u nas, które

00:44:19:17 - 00:44:22:06
były zupełną nowością w tym okresie.

00:44:25:02 - 00:44:27:00
To była właśnie pierwsza sieć stacji

00:44:27:00 - 00:44:28:06
paliw w Rafinerii Gdańskiej.

00:44:28:16 - 00:44:30:09
Dzięki właśnie niemu udało nam się

00:44:30:09 - 00:44:31:07
ten kontrakt wygrać.

00:44:31:09 - 00:44:33:01
To była wartość ponad 10 milionów

00:44:33:01 - 00:44:33:21
marek w tym czasie.

00:44:34:21 - 00:44:37:06
Bo jego znajomy z Hamburga skontaktował

00:44:37:06 - 00:44:39:20
nas z olbrzymim Koncernem Dresser Wayne.

00:44:40:14 - 00:44:43:23
To był producent światowej klasy dystrybutorów

00:44:43:23 - 00:44:44:22
wielowężowych.

00:44:44:22 - 00:44:47:16
I potem był olbrzymi boom tejże

00:44:47:16 - 00:44:49:10
firmy, że ona właściwie 80%

00:44:49:10 - 00:44:52:15
rynku w latach 96-97 opanowała w Polsce.

00:44:53:03 - 00:44:54:01
Bo przedtem u nas były tylko

00:44:54:01 - 00:44:56:23
jedno- lub dwu wężowe 
czeskie dystrybutory obecne.

00:44:57:00 - 00:44:58:02
Nie było w ogóle wielowężowych.

00:44:58:12 - 00:45:00:09
I to wszystko dzięki Andrzejowi Cybulskiemu,

00:45:00:10 - 00:45:02:00
bo to był kontrakt, który był

00:45:02:00 - 00:45:04:07
właśnie wykonany z pomocą i doradztwem

00:45:04:07 - 00:45:05:13
Andrzeja Cybulskiego.

00:45:06:19 - 00:45:08:03
muzyka 

00:45:11:01 - 00:45:13:04
Ja widziałem jak on się tak

00:45:13:04 - 00:45:16:03
nerwowo rozglądał, że temu trafił się

00:45:16:03 - 00:45:18:10
interes, tamtemu się trafił interes.

00:45:18:20 - 00:45:21:03
To był okres, kiedy myśmy przechodzili

00:45:21:03 - 00:45:24:18
rewolucję Balcerowicza, kiedy upadały PGR-y

00:45:24:18 - 00:45:25:10
i teatry.

00:45:26:02 - 00:45:27:22
I chodziło o to, że po prostu

00:45:27:22 - 00:45:31:24
 zupełnie inni ludzie
 zawładnęli pewnymi polami.

00:45:32:23 - 00:45:34:24
I po prostu Andrzej nie miał

00:45:34:24 - 00:45:37:22
relacji zbudowanych z tymi środowiskami.

00:45:39:06 - 00:45:41:05
Wycofałem się z tej funkcji dyrektora,

00:45:41:05 - 00:45:42:22
bo ja przez wiele, wiele lat

00:45:42:22 - 00:45:44:15
właśnie spełniłem funkcję dyrektora.

00:45:45:06 - 00:45:47:11
I teraz jestem po prostu
 wolnym człowiekiem.

00:45:47:14 - 00:45:49:04
Jestem w domu i zajmuję się

00:45:49:04 - 00:45:51:00
tym, co lubię.

00:45:52:02 - 00:45:52:24
Czyli pisze pan?

00:45:53:09 - 00:45:55:17
Głównie piszę i czytam.

00:45:56:11 - 00:46:00:22
Miał ten dyskomfort, że jest zmarginalizowany,

00:46:00:24 - 00:46:03:01
że jest na bocznym torze,

00:46:03:01 - 00:46:04:13
 że w zasadzie on nikomu do niczego

00:46:04:13 - 00:46:05:11
nie jest potrzebny.

00:46:06:15 - 00:46:07:07
Usychał.

00:46:07:24 - 00:46:09:16
Z roku na rok smutniał.

00:46:09:16 - 00:46:12:15
Bardzo chciał wrócić, ale nie wiedział

00:46:12:15 - 00:46:13:10
jak to zrobić.

00:46:14:12 - 00:46:16:22
Jego czas minął niestety.

00:46:19:17 - 00:46:24:17
Andrzej Wajda, Andrzej Munk, Roman Polański,

00:46:25:19 - 00:46:29:04
Basia Kwiatkowska i wielu, wielu innych

00:46:29:04 - 00:46:31:23
byli naszymi gośćmi w Żaku.

00:46:33:18 - 00:46:35:24
Ja Andrzeja spotkałam tylko raz.

00:46:36:24 - 00:46:38:19
Był trochę sfochowany:

00:46:39:13 - 00:46:40:24
"Po co pani do mnie dzwoni?

00:46:41:01 - 00:46:42:02
Po co pani mnie zaprasza?

00:46:42:05 - 00:46:43:03
Żaka już nie ma".

00:46:43:21 - 00:46:45:23
Takie podejście było.

00:46:47:23 - 00:46:49:07
muzyka 

00:46:55:01 - 00:46:58:21
97 rok to był fatalny okres

00:46:58:21 - 00:46:59:20
w historii Żaka.

00:47:00:16 - 00:47:03:12
My w długach, bez dotacji z miasta,

00:47:03:12 - 00:47:06:02
 nie wiedzieliśmy co mamy robić.

00:47:06:02 - 00:47:08:07
Rada Miasta podjęła decyzję o tym,

00:47:08:09 - 00:47:09:24
że będzie to siedziba Rady Miasta.

00:47:10:16 - 00:47:12:10
Zaczęliśmy szukać innej siedziby.

00:47:13:03 - 00:47:16:04
Poszłam na Zarząd Miasta z kosztorysem

00:47:16:04 - 00:47:19:20
i to przekonało zarząd, że to

00:47:19:20 - 00:47:21:09
jest dobry pomysł, dobry plan.

00:47:27:08 - 00:47:29:04
Wszystko się zmieniło, naprawdę.

00:47:29:23 - 00:47:31:13
Pierwszy mit, że Żak jest klubem

00:47:31:13 - 00:47:32:24
studenckim, nie jest.

00:47:33:07 - 00:47:35:10
Żak dzisiaj jest miejską instytucją kultury.

00:47:35:10 - 00:47:37:14
Mało tego, studenci nie są naszym

00:47:37:14 - 00:47:38:17
głównym odbiorcą.

00:47:39:03 - 00:47:41:19
A Klub Studentów Wybrzeża Żak został

00:47:41:19 - 00:47:46:10
zlikwidowany decyzją Rady Okręgowej 
Zrzeszenia Studentów Polskich.

00:47:46:22 - 00:47:49:01
Jeżeli już ktoś przyłożył rękę do

00:47:49:01 - 00:47:52:03
likwidacji tej legendy, to ZSP.

00:47:53:14 - 00:47:54:23
muzyka 

00:48:01:08 - 00:48:03:04
Poznałem go dosyć późno.

00:48:03:15 - 00:48:07:05
Wtedy, kiedy zakładaliśmy Stowarzyszenie Czerwonej Róży,

00:48:07:05 - 00:48:10:24
żeby ocalić te najcenniejsze inicjatywy, 

00:48:10:24 - 00:48:13:20
których on był w istocie twórcą, 

00:48:13:20 - 00:48:18:12
chcieliśmy odtworzyć i realizować te założenia 

00:48:18:12 - 00:48:21:16
w dziedzinie literatury, konkursów poetyckich.

00:48:22:09 - 00:48:24:19
No i drugie, to najlepszy student

00:48:24:19 - 00:48:29:07
uczelni Trójmiasta i najlepsze koło naukowe.

00:48:29:17 - 00:48:31:24
I to realizujemy w sposób nieprzerwany

00:48:31:24 - 00:48:33:00
od 20 lat.

00:48:33:22 - 00:48:35:16
Co rok mamy nowych laureatów.

00:48:35:16 - 00:48:38:07
To jest grupa, która dzisiaj pracuje

00:48:38:07 - 00:48:41:24
w różnych sferach i kreowania wynalazków,

00:48:42:08 - 00:48:43:24
humaniści, artyści.

00:48:44:17 - 00:48:49:12
Fantastyczna grupa i myślę, że gdyby

00:48:49:12 - 00:48:52:23
Andrzej dzisiaj powstał i na to

00:48:52:23 - 00:48:55:18
popatrzył, to powiedział: 

00:48:55:18 - 00:48:57:10
" Panowie,  o to mi chodziło".

00:48:57:24 - 00:48:59:08
muzyka 

00:49:04:18 - 00:49:08:12
Andrzej chorował, o czym nie wiedział.

00:49:08:12 - 00:49:10:19
Andrzej po prostu nie miał czasu

00:49:10:19 - 00:49:12:02
na to, żeby myśleć o zdrowiu.

00:49:13:02 - 00:49:15:06
To dla niego nie było ważne.

00:49:16:05 - 00:49:20:10
Poszedł się zbadał 
i wyszedł katastrofalny wynik.

00:49:20:22 - 00:49:23:08
Bardzo ciężki przypadek cukrzycy.

00:49:24:04 - 00:49:25:20
No a potem dołączyła się choroba,

00:49:26:00 - 00:49:28:10
która go w ogóle zniszczyła.

00:49:28:14 - 00:49:30:07
Stał się cieniem człowieka.

00:49:31:07 - 00:49:34:20
No miał raka, ale tego bólu

00:49:34:20 - 00:49:35:16
nie pokazywał.

00:49:35:16 - 00:49:39:11
Ten nowotwór został raz operowany, 

00:49:39:11 - 00:49:42:01
przechodził chemię i potem był nawrót.

00:49:42:08 - 00:49:44:06
On się zdecydował na operację, powiedział,

00:49:44:10 - 00:49:45:07
że tak to on nie chce

00:49:45:07 - 00:49:46:21
żyć i tej operacji nie przeżył,

00:49:46:23 - 00:49:48:10
koniec.

00:49:49:00 - 00:49:50:09
muzyka 

00:50:01:09 - 00:50:05:05
Mamy trochę żalu, że tak wcześniej

00:50:05:05 - 00:50:07:05
już po balu.

00:50:07:16 - 00:50:10:00
Chociaż noga się do tańca ciągle rwie,

00:50:10:00 - 00:50:11:10
 chce się tańczyć, chce się walczyć,

00:50:11:10 - 00:50:14:10
 a tu nagle: "Panie starszy,

00:50:14:13 - 00:50:15:11
zamykamy".

00:50:16:01 - 00:50:16:18
Tak czy nie?

00:50:17:12 - 00:50:18:21
muzyka 

00:50:22:24 - 00:50:25:22
Mówimy o Andrzeju, że to tamto owo,

00:50:25:22 - 00:50:28:02
 jedni go lubili, drudzy nie lubili.

00:50:28:15 - 00:50:30:07
Na pogrzebie była fura ludzi.

00:50:31:05 - 00:50:32:24
I były to bardzo różne środowiska.

00:50:34:02 - 00:50:35:15
Bo to były środowiska i ludzi

00:50:35:15 - 00:50:38:05
sztuki, i ludzi, którzy działali

00:50:38:05 - 00:50:41:12
 w sferze polityki, 
w sferze gospodarki, biznesu.

00:50:42:06 - 00:50:46:00
Jechaliśmy w milczeniu, w takim bardzo

00:50:46:00 - 00:50:48:04
smutnym szeregu.

00:50:49:08 - 00:50:51:04
To było przejmujące.

00:50:51:22 - 00:50:54:08
Pięknie grał Przemek Dziakowski, bo to

00:50:54:08 - 00:50:56:16
był świecki pogrzeb, bez księdza oczywiście.

00:50:57:06 - 00:51:01:06
Przemek ze swoim saksofonem wypełnił tą,

00:51:01:08 - 00:51:03:06
jak gdyby, przepraszam, rolę księdza.

00:51:03:13 - 00:51:06:02
To było naprawdę bardzo wzruszające,

00:51:06:02 - 00:51:07:08
tego sobie nawet nie wyobrażacie.

00:51:07:16 - 00:51:10:00
Wielu ludzi się popłakało.

00:51:10:17 - 00:51:12:04
Do tego momentu nie płakali, dopóki

00:51:12:04 - 00:51:13:08
on nie zagrał.

00:51:15:00 - 00:51:16:09
muzyka 

00:51:31:01 - 00:51:47:15
muzyka

00:52:03:02 - 00:52:05:05
 Zapamiętałem go jako człowieka, 

00:52:05:05 - 00:52:09:04
który niesamowicie kochał to,
 co w życiu robił.

00:52:09:16 - 00:52:12:04
I myślę, że w tym sensie

00:52:12:04 - 00:52:15:02
należał do ludzi niezwykle szczęśliwych.

00:52:15:22 - 00:52:17:09
Mnie się wydaje, że w życiu,

00:52:17:12 - 00:52:20:04
a szczególnie w okolicach sztuki,

00:52:20:04 - 00:52:21:14
 ważnym elementem jest szczęście.

00:52:21:17 - 00:52:23:03
To szczęście polega na tym, 

00:52:23:03 - 00:52:25:02
że się spotka człowieka, 
który ci daje

00:52:25:02 - 00:52:27:10
do ręki bilet, który wprowadza za

00:52:27:10 - 00:52:28:06
zamknięte drzwi.

00:52:28:10 - 00:52:30:24
Jedni mają takie umiejętności, drudzy nie.

00:52:31:11 - 00:52:33:02
I Andrzej był tym człowiekiem,

00:52:33:02 - 00:52:34:22
 który rozdał tych biletów bardzo dużo.

00:52:35:23 - 00:52:40:01
A ślad po nim jest zatarty.

00:52:40:16 - 00:52:41:19
To bardzo dziwne.

00:52:41:19 - 00:52:44:04
Sięgnąłem do Internetu i jak się

00:52:44:04 - 00:52:45:21
wpisuje Andrzej Cybulski, nic nie można

00:52:45:21 - 00:52:47:17
znaleźć, co mnie szalenie zaskoczyło.

00:52:48:07 - 00:52:50:15
Jedno trzeba powiedzieć o Andrzeju.

00:52:51:12 - 00:52:55:03
On dla środowiska, dla kultury Wybrzeża

00:52:55:03 - 00:52:56:11
zrobił bardzo wiele.

00:52:57:02 - 00:52:57:23
Wyprzedził czas.

00:52:58:16 - 00:52:59:20
Był ponad miarę trochę.

00:53:00:17 - 00:53:02:07
Jeżeli ktokolwiek o nim mówi źle,

00:53:02:23 - 00:53:05:00
to tylko dlatego, że go nienawidził

00:53:05:00 - 00:53:06:18
za dokonania, za sukcesy.

00:53:06:18 - 00:53:10:13
On dzisiaj mógłby zostać wielkim przedsiębiorcą

00:53:10:13 - 00:53:13:04
w tej sferze medialno/PR-owskiej.

00:53:13:14 - 00:53:16:09
On by mógł wielkie pieniądze zrobić

00:53:16:09 - 00:53:18:02
i kreować gwiazdy.

00:53:18:19 - 00:53:21:10
Na pewno by Andrzej wymyślił takie

00:53:21:10 - 00:53:25:01
rzeczy, których niestety 
sami wymyśleć nie możemy.

00:53:26:04 - 00:53:29:09
Staram się tak jak on myśleć

00:53:29:09 - 00:53:31:06
w stosunku do ludzi młodych.

00:53:31:15 - 00:53:34:14
Dawać ludziom szanse, zadania i wyzwania.

00:53:34:14 - 00:53:36:15
Czy jest druga taka postać

00:53:36:15 - 00:53:38:01
 w Trójmieście jak Andrzej Cybulski?

00:53:38:14 - 00:53:40:05
Mnie się wydaje, że odpowiedź 

00:53:40:05 - 00:53:41:03
na to jest taka, że nie ma

00:53:41:03 - 00:53:42:06
drugiej takiej osoby.

00:53:46:06 - 00:53:47:15
muzyka